Nhiều gia đình chuẩn bị mâm lễ theo hướng phô trương, chọn quả nhập ngoại đắt tiền, dẫn đến hiểu sai ý nghĩa thực sự của việc dâng trái cây cúng lễ.

Trái cây dâng cúng và quan niệm ‘mâm càng to càng có phúc’

Trong văn hóa tâm linh người Việt; hoa quả dâng cúng mang tính biểu trưng, đại diện cho kết tinh của đất trời và công sức lao động. Tuy nhiên; khi đời sống vật chất thay đổi; nhiều người có xu hướng coi trọng mâm cao cỗ đầy; lựa chọn quả nhập ngoại giá trị cao nhưng lại bỏ qua yếu tố phù hợp văn hóa.

Thạc sĩ Việt Nam học, chuyên gia nghiên cứu văn hóa Trần Thị Kim Hoa cho rằng không ít gia đình quan niệm rằng bàn thờ phải bày biện thật nhiều hoa quả mới thể hiện sự chu đáo. Bà nhận định thờ cúng không phải cuộc thi về số lượng. Điều quan trọng nằm ở sự chỉn chu; gọn gàng và tấm lòng thành. Một đĩa quả nhỏ nhưng tươi ngon, sạch sẽ; được sắp xếp trang nghiêm vẫn đáp ứng giá trị tinh thần hơn so với mâm lễ lớn nhưng bày biện lộn xộn.

Trái cây dâng cúng: 5 sai lầm nhiều gia đình thường mắc phải
Các loại trái cây mùa vụ được chọn để dâng cúng. (Ảnh: Chụp màn hình báo Sức khỏe & Đời sống).

Trái cây dâng cúng và việc cố ép đủ ‘ngũ quả’

Mâm ngũ quả là nét đẹp văn hóa, tượng trưng cho ngũ hành và sự sung túc; nhưng theo chuyên gia, đây không phải quy định bắt buộc. Gia chủ có thể lựa chọn số loại quả linh hoạt tùy điều kiện kinh tế và đặc thù vùng miền; song thường theo số lẻ. Việc dâng các loại quả theo mùa vụ vẫn phù hợp, miễn đảm bảo sự tươi mới và trang trọng. Việc cố gắng chuẩn bị đủ năm loại quả theo hình thức có thể tạo áp lực không cần thiết.

Một vấn đề khác là sự khác biệt vùng miền trong chọn trái cây dâng cúng; đặc biệt với nải chuối. Tại miền Bắc, chuối giữ vai trò quan trọng trong mâm ngũ quả ngày Tết, tượng trưng cho bàn tay che chở của Thần linh; Tổ tiên. Ngược lại, người miền Nam thường kiêng chuối do liên tưởng tới cách phát âm “chúi”, gợi ý nghĩa kém may mắn. Theo chuyên gia, việc dùng hay không dùng chuối phụ thuộc phong tục từng địa phương; không có đúng – sai tuyệt đối.

Trái cây dâng cúng và tâm lý chuộng quả đắt tiền

Không ít gia đình e ngại hoa quả tự trồng vì cho rằng “không đủ sang”. Tuy nhiên, trái cây từ vườn nhà lại mang ý nghĩa tâm linh lớn; thể hiện thành quả lao động và sự trân trọng nguồn cội. Một trái chín cây hoặc bông hoa tự hái có giá trị tinh thần hơn đồ mua vội ngoài chợ.

Việc chuộng hoa quả nhập khẩu, giá cao hoặc độc lạ để “bày cho sang” khiến nhiều gia đình bỏ qua yếu tố an toàn. Một số loại quả nhập ngoại có nguy cơ bị xử lý bằng hóa chất, gây hại sức khỏe cho người thụ lộc. Khi sắp mâm ngũ quả, gia chủ nên đặt quả thuận tự nhiên; cuống hướng lên và ưu tiên số lẻ, theo quan niệm số dương trong Huyền học.

Theo: VnExpress