Đà Nẵng, phía sau những màn lân sư rồng rực rỡ là những người trẻ dành hàng tháng, hàng năm tập luyện và trao nhau kỹ thuật để giữ lại tiếng trống quen thuộc mỗi mùa Trung thu.

Có những động tác chỉ xuất hiện trong vài giây trên sân diễn. Trước đó là hàng giờ đứng dưới giàn, tập lại một điểm đặt chân, một nhịp bật, một lần phối hợp với người phía sau.

Ngô Văn Đạt đến với lân khi 15 tuổi. Ban đầu, cậu chỉ đứng bên tiếng xèng và tiếng trống; một năm sau mới bắt đầu học múa lân, từ múa đầu rồi chuyển sang múa đuôi.

Để bước lên Mai Hoa Thung, Đạt phải tập thuần thục dưới đất khoảng sáu tháng rồi tiếp tục gần một năm trên giàn cao. Ở đó, người diễn gần như không thể nhìn hết những gì phía trước, nên từng khoảng cách giữa các trụ phải được ghi nhớ bằng cơ thể.

Có những cú phóng xa 2,8 m rồi xoay 180 độ. Có động tác phóng 2,5 m kết hợp santo thuận. Khi biểu diễn, tất cả trôi qua rất nhanh; trong buổi tập, một động tác có thể được lặp lại nhiều lần cho đến khi cơ thể tự nhớ.

Đạt từng bị đau cơ khớp và gặp chấn thương ở gót chân. Bác sĩ khuyên anh nghỉ sáu tháng, nhưng sau ba tháng, chàng trai 22 tuổi đã trở lại sân tập.

Có người hỏi vì sao không chờ thêm. Đạt cười. Câu trả lời là: “Đam mê.”

Buổi tối ở sân lân còn có Hồ Tuấn, Trưởng đoàn lân sư rồng Tuấn Nghĩa. Ban ngày anh lái xe, tối về tập cùng hơn 20 thành viên trong đoàn; người nhỏ nhất mới 14 tuổi.

Ngày trước, nhiều người trong đoàn tự học qua mạng. Họ nhìn video, làm theo, rồi sửa những động tác chưa đúng. Sau đó, họ gặp những người đi trước ở Đoàn lân sư rồng Tứ Câu Đà Nẵng.

Nguyễn Đức Hiệp, Trưởng đoàn Tứ Câu, từng cùng anh em tập ở khu vực Cẩm Lệ. Thấy những người trẻ còn chưa quen kỹ thuật, các thành viên Tứ Câu đứng cạnh chỉ từng động tác.

Từ cách đánh trống, múa đầu, múa đuôi đến kinh nghiệm trên giàn cao, những điều họ biết được truyền lại. Khi cần học sâu hơn, Hiệp kết nối một người thầy từ Thành phố Hồ Chí Minh ra hướng dẫn. “Anh em cùng chơi thì cứ chia sẻ để cùng nhau phát triển”, Hiệp nói.

Có lẽ việc chia sẻ ấy cũng bắt đầu từ những ngày Hiệp còn tự tìm người để học. Khi đã biết hơn, anh quay lại đứng bên những người mới, chỉ cho họ những điều mình từng phải tự lần mò.

Điều Hiệp mong muốn là lân sư rồng Đà Nẵng có thể hiện diện lâu hơn những ngày lễ hội. Với anh, đó còn là một loại hình nghệ thuật gắn với cộng đồng, cần được gìn giữ và trao lại cho những người đến sau.

Một tiếng trống, nhiều thế hệ

Nguyễn Hồng Kha là một người như thế. Sinh năm 1995, lớn lên ở Quế Sơn, Kha mê lân từ nhỏ nhưng không có người chỉ dạy. Anh tìm đến những video trên mạng, xem lại những động tác chưa hiểu rồi tiếp tục tập.

Năm 2013, Kha ra Đà Nẵng học Trường Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng, chuyên ngành Quản lý thể dục thể thao. Ba năm sau, anh gia nhập Đoàn lân sư rồng Tứ Câu Đà Nẵng.

Những ngày đầu không dễ dàng. Khi tập ráp đầu lân, tầm nhìn bị che khiến Kha quẹt vào cột và bị trầy vùng ngực. Trên Mai Hoa Thung, chỉ một bước chân lệch, một cú lấy đà thiếu lực hoặc chậm một nhịp cũng có thể khiến người diễn ngã.

Kha nói hai người trong một cặp phải có cảm giác “hai người như một”. Người múa đầu dẫn hướng và bật nhảy; người múa đuôi gánh, đỡ và giữ trọng tâm.

Họ không cần nói nhiều trong lúc diễn. Một chuyển động quen của cơ thể hoặc một nhịp trống đã có thể trở thành tín hiệu. Nhưng sự ăn ý ấy không đến ngay mà được tạo nên từ những giờ tập nối tiếp nhau.

Ngày thường, đội tập từ thứ Hai đến thứ Sáu. Khi gần mùa biểu diễn hoặc chuẩn bị thi đấu, lịch tập kéo dài cả cuối tuần; có những hôm kết thúc lúc nửa đêm, thậm chí 1 giờ sáng.

Kha ban ngày làm nhân viên tài chính ngân hàng. Hết giờ làm, anh lại đến sân tập. Đơn vị nơi anh làm việc tạo điều kiện để anh tham gia các giải đấu, kể cả khi thời gian thi đấu vượt số ngày phép thông thường.

Rồi một ngày, người bạn diễn ở vị trí múa đuôi gặp vấn đề sức khỏe. Cặp đôi từng cùng nhau thực hiện những cú bật trên giàn cao không thể tiếp tục.

Kha rời Mai Hoa Thung nhưng vẫn ở lại với tiếng trống. Anh chuyển sang đứng dưới giàn, hướng dẫn lớp trẻ và chỉnh từng động tác.

Đoàn hiện đào tạo hai cặp múa mới, trong đó có hai con trai của Nguyễn Đức Hiệp. Kha cùng những người đi trước chỉ cho các em cách đặt chân, giữ trọng tâm và phối hợp giữa đầu với đuôi.

Có những đứa trẻ từng chạy theo tiếng trống trong một con hẻm rồi lớn lên và đi về phía khác. Cũng có những người vẫn bước theo âm thanh ấy, từ một mùa Trung thu này sang mùa Trung thu khác.

Ở những giàn lân, tiếng trống không chỉ gọi mùa trăng. Nó còn gọi những người từng học trở lại, đứng cạnh một người mới bắt đầu và trao cho họ phần kỹ thuật mình đã nhận từ thế hệ trước.

Bùi Hà (tổng hợp) 

Từ Khóa: