Xuất khẩu sầu riêng Việt Nam đạt gần 2 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2026, trong đó Trung Quốc chiếm phần lớn. Trong khi đó, Thái Lan đang xem xét thu phí đối với sầu riêng xuất khẩu, mức cao nhất có thể lên tới 2 baht/kg.

Sầu riêng tiếp tục là một trong những mặt hàng nổi bật của ngành rau quả Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh.Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 8 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu sầu riêng đạt 1,97 tỷ USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc vẫn là thị trường chủ lực với 1,85 tỷ USD, tăng 29,9%.

Riêng tháng 8, xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Trung Quốc đạt 1,06 tỷ USD, tăng 36,9% so với tháng trước và tăng 56,7% so với tháng 8/2025. Nguồn cung sầu riêng từ Tây Nguyên bước vào cao điểm thu hoạch, góp phần thúc đẩy lượng hàng xuất khẩu. Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhận định xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc trong những tháng cuối năm có thể tiếp tục duy trì đà tăng.

Nguồn cung sầu riêng tươi thuận lợi được kỳ vọng giúp kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường này duy trì trên 1 tỷ USD mỗi tháng. Không chỉ tăng về xuất khẩu, giá sầu riêng trong nước cũng có xu hướng đi lên khi nguồn hàng cuối vụ giảm.

Ông Nguyễn Văn Tạo, nông dân trồng sầu riêng ở Lâm Đồng, cho biết giá mua xô tại những vườn có tỷ lệ quả đạt chuẩn xuất khẩu cao hiện có thể lên tới 60.000 đồng/kg. Gia đình ông đã bán sầu riêng xô với giá 50.000 đồng/kg từ hơn một tháng trước. Dù mức giá không cao như một số thời điểm trước, vụ sầu riêng vẫn mang lại khoản lãi khoảng 1,5 tỷ đồng sau khi trừ chi phí.

Theo các thương lái, nhu cầu gom hàng tăng để phục vụ dịp Tết Trung thu và Quốc khánh Trung Quốc vào ngày 1/10, trong khi lượng sầu riêng còn lại không còn dồi dào.Trong lúc sầu riêng Việt Nam đang hưởng lợi từ thị trường Trung Quốc, Thái Lan – một đối thủ lớn của Việt Nam – lại đang tranh luận về việc thu phí đối với sầu riêng xuất khẩu.

Ngày 7/9, Thái Lan tổ chức phiên điều trần công khai về dự thảo Luật Sầu riêng. Dự luật đã được thảo luận trong hơn hai năm với sự tham gia của nông dân, thương nhân và doanh nghiệp xuất khẩu. Đề xuất đáng chú ý là thành lập quỹ sầu riêng và thu khoản tiền đối với mỗi kg sầu riêng xuất khẩu. Mức thu dự kiến từ 0,5-1 baht/kg và có thể tăng tối đa lên 2 baht/kg, tương đương khoảng 0,06 USD/kg.

Với một container chứa khoảng 18 tấn sầu riêng, mức thu 1 baht/kg sẽ khiến chi phí phát sinh khoảng 18.000 baht, tương đương 540 USD. Các hiệp hội ngành hàng tại Thái Lan lo ngại khoản phí này cuối cùng có thể chuyển sang người trồng thông qua việc doanh nghiệp giảm giá thu mua.

Hiệp hội Sầu riêng Thái Lan và Hiệp hội Thương nhân và Xuất khẩu Trái cây Thái Lan cho rằng chính sách nên tập trung vào kiểm soát chất lượng, giải quyết những vấn đề tồn tại trong ngành và nâng cao năng lực cạnh tranh thay vì làm tăng chi phí.

Cuộc cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc ngày càng gay gắt khi nhiều quốc gia cùng được phép xuất khẩu sầu riêng chính ngạch. Ngoài Việt Nam và Thái Lan, Malaysia, Philippines và Campuchia cũng đang mở rộng hoạt động tại thị trường tỷ dân. Trong cuộc đua này, các nước đều tăng cường chuẩn hóa vùng trồng, quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm. Thái Lan và Malaysia còn đẩy mạnh sầu riêng đông lạnh, trong khi Campuchia tiếp tục mở rộng diện tích vùng trồng.

Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)

Từ Khóa: