Chè Bình Sơn đang hồi sinh mạnh mẽ trên những quả đồi từng khô cằn của xã Thọ Bình, Thanh Hóa, nơi người dân kiên trì khôi phục giống bản địa, đổi mới kỹ thuật và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, tạo nguồn thu ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều gia đình.

Nhắc đến vùng chè nổi tiếng, nhiều người thường nghĩ tới Thái Nguyên hay Phú Thọ. Thế nhưng, giữa lòng xứ Thanh; trên những triền đồi uốn lượn của xã Thọ Bình (xã Bình Sơn cũ; cây chè đã và đang viết nên câu chuyện phát triển bền bỉ. Nơi từng bị gắn với hình ảnh khô cằn, nghèo khó nay khoác lên màu xanh trù phú; trở thành “thủ phủ chè” mới của Thanh Hóa, mang lại sinh kế lâu dài cho hàng trăm hộ dân.

Ba thập kỷ trước, khi chương trình phủ xanh đất trống đồi núi trọc được triển khai; người dân nơi đây bắt đầu làm quen với cây chè. Tuy nhiên, vì thiếu kiến thức kỹ thuật, sử dụng giống cũ và chưa có thị trường tiêu thụ ổn định; năng suất thấp khiến không ít hộ sớm bỏ cuộc. Chỉ một số gia đình kiên trì bám trụ, giữ lại những đồi chè nhỏ giữa vùng đất khắc nghiệt; tạo tiền đề cho sự chuyển mình hôm nay.

Chè Bình Sơn hồi sinh từ đất khô cằn

Sự hồi sinh của chè tại Thọ Bình không phải câu chuyện ngày một ngày hai. Đó là hành trình của quyết tâm cải tạo đất, chọn lọc giống và tích lũy kinh nghiệm canh tác. Những hộ kiên trì đã chứng minh rằng; nếu được chăm sóc đúng cách và tổ chức sản xuất phù hợp, cây chè không chỉ sống tốt mà còn phát triển ổn định trên nền đất từng được xem là kém màu mỡ.

Người dân dần thay đổi tư duy sản xuất; từ trồng tự phát sang chú trọng chất lượng, quy trình và đầu ra. Việc phục hồi các giống chè bản địa giúp giữ lại hương vị đặc trưng; đậm đà và thơm nhẹ – yếu tố tạo nên bản sắc riêng cho chè Bình Sơn giữa thị trường ngày càng cạnh tranh.

Người dân làm giàu từ chè Bình Sơn

Ông Lê Văn Thanh, ở thôn Đông Tranh; là một trong những hộ tiêu biểu gắn bó lâu năm với cây chè. Với hơn 1,5ha chè, mỗi năm gia đình ông thu hoạch hơn 10 tấn chè tươi; tương đương trên 2 tấn chè khô thành phẩm. Từ chỗ chỉ bán nguyên liệu thô giá thấp; ông đã mạnh dạn đầu tư máy sao chè, máy hút chân không, bao bì đóng gói, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm.

Nhờ tận dụng tốt công nghệ và cải tiến quy trình chế biến; thu nhập của gia đình ông Thanh đạt khoảng 400 triệu đồng mỗi năm. Không chỉ mang lại nguồn lợi kinh tế đáng kể; mô hình của ông còn tạo động lực cho nhiều hộ xung quanh học hỏi, chuyển đổi cách làm, biến cây chè thành “vàng xanh” trên những ngọn đồi.

Theo ông Thanh, chè Bình Sơn vốn có chất lượng tốt, hương vị dễ uống, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng. Trước đây, do chưa xây dựng được thương hiệu và kênh phân phối ổn định nên sản phẩm ít được biết đến. Khi cách làm thay đổi; giá trị của chè cũng được khẳng định, mở ra hướng đi mới cho người trồng.

Chè Bình Sơn phát triển theo chuỗi giá trị

Bước ngoặt quan trọng trong hành trình vươn lên của chè Bình Sơn là sự ra đời của Hợp tác xã Dịch vụ Nông lâm nghiệp Bình Sơn vào năm 2016. Với mục tiêu khôi phục thương hiệu chè truyền thống và tổ chức sản xuất bài bản; HTX đã tập hợp người dân tham gia vào chuỗi liên kết, từ trồng, chăm sóc đến chế biến và tiêu thụ. Hiện HTX quản lý gần 80ha chè; trong đó 12ha đạt tiêu chuẩn VietGAP, đảm bảo các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và chất lượng. Với 20 xã viên cùng hơn 100 hộ liên kết, HTX không chỉ hỗ trợ kỹ thuật mà còn đóng vai trò kết nối thị trường; định hướng sản xuất theo nhu cầu thực tế.

Các sản phẩm chủ lực như chè khô, trà túi lọc, chè đóng gói tiện lợi ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng. Đặc biệt, năm 2019, chè khô Bình Sơn được công nhận OCOP 3 sao, trở thành “tấm vé thông hành” giúp thương hiệu vươn xa hơn; tiếp cận nhiều thị trường mới, từ địa phương đến các tỉnh thành lân cận. Từ mô hình sản xuất manh mún, tự phát; người dân Thọ Bình đã chuyển mình sang làm nông nghiệp theo hướng bền vững; có kế hoạch và có giá trị gia tăng. Không ít hộ nhờ gắn bó với chè đã vươn lên khá giả, xây nhà khang trang, ổn định cuộc sống; từng bước thay đổi diện mạo vùng quê.

Thủ phủ chè nâng tầm kinh tế địa phương

Sự phát triển của chè không chỉ mang lợi ích cho từng hộ gia đình mà còn góp phần quan trọng vào cơ cấu kinh tế của xã Thọ Bình. Những đồi chè xanh mướt trải dài trở thành hình ảnh đặc trưng; đồng thời mở ra tiềm năng kết hợp với du lịch nông nghiệp, trải nghiệm sinh thái trong tương lai.

Việc sản xuất theo chuẩn, gắn với thương hiệu và truy xuất nguồn gốc giúp nâng cao uy tín cho sản phẩm địa phương. Đây cũng là nền tảng để chè Bình Sơn tiếp tục mở rộng quy mô; nâng hạng sao OCOP, tiến tới chinh phục những thị trường khó tính hơn. Từ vùng đất từng bị coi là nghèo khó; Thọ Bình hôm nay đã chứng minh sức mạnh của sự bền bỉ và đổi mới. Cây chè không chỉ phủ xanh những quả đồi mà còn thắp lên hy vọng; tạo động lực phát triển lâu dài cho cả cộng đồng.

Theo: Vietnamnet