Vô tinh là nỗi ám ảnh thầm lặng khiến nhiều người đàn ông rơi vào khủng hoảng khi đối mặt với sự thật không có tinh trùng dù vẫn khỏe mạnh và sinh lý bình thường. Căn bệnh này đang ngày càng phổ biến và âm thầm tước đi hạnh phúc làm cha của nhiều người.

Ngã quỵ khi biết mình bị vô tinh

Lâm, 34 tuổi, từng nghĩ mình khỏe mạnh khi tập gym đều đặn, không hút thuốc hay uống rượu bia; cho đến khi nhận chẩn đoán không có tinh trùng – nguyên nhân khiến vợ chồng anh muộn con. “Ban đầu, tôi chắc mẩm vấn đề là ở vợ mình”, người kỹ sư ở Hà Nội kể lại. Anh chỉ đi cùng vợ đến bệnh viện hiếm muộn với tâm lý “cho có”. Thế nhưng, kết quả tinh dịch đồ “Không tìm thấy tinh trùng trong mẫu xét nghiệm” khiến anh sụp đổ hoàn toàn.

Bác sĩ giải thích anh bị vô tinh không do tắc nghẽn; nghĩa là tinh hoàn không thể sản xuất tinh trùng. “Tôi khỏe mạnh, ham muốn vẫn có, sao lại không có tinh trùng được?”, anh thắc mắc. Những ngày sau đó, Lâm rơi vào khủng hoảng tâm lý, lặng im hơn và tránh ánh mắt vợ. Theo bác sĩ Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt Bỉ; đây là tình trạng không có triệu chứng rõ ràng; chỉ được phát hiện khi vợ chồng nỗ lực có con thất bại.

Vô tinh không chỉ là chuyện của người yếu

Tương tự, Quang, 35 tuổi, nhân viên ngân hàng; là hình mẫu lý tưởng trong mắt nhiều người – cao lớn, phong độ, khỏe mạnh. Anh tin mình “không có gì phải lo lắng”. Nhưng sau ba năm kết hôn, căn nhà vẫn vắng tiếng trẻ con; anh miễn cưỡng đi khám “cho xong thủ tục” và rồi chết lặng khi biết kết quả: vô tinh.

“Không thể nào, tôi khỏe mạnh và sinh lý hoàn toàn bình thường mà”, anh gượng nói. Suốt nhiều tuần, Quang lảng tránh chuyện chăn gối; căng thẳng trước những câu hỏi của người thân và rơi vào trầm cảm. Kết quả chuyên sâu chỉ ra tinh hoàn của anh teo do biến chứng quai bị hồi nhỏ. Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Reproductive Biology and Endocrinology, vô tinh ảnh hưởng đến khoảng 1% nam giới toàn cầu và chiếm từ 10–15% tổng số các ca vô sinh nam.

Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết vô tinh

Có hai nguyên nhân chính gây vô tinh:

  • Vô tinh do tắc nghẽn: tinh trùng vẫn được sản xuất nhưng không thể thoát ra ngoài do tắc nghẽn bởi dị tật bẩm sinh, nhiễm trùng hoặc chấn thương.
  • Vô tinh không do tắc nghẽn: tinh hoàn suy giảm hoặc mất hoàn toàn khả năng sản xuất tinh trùng, thường do bất thường di truyền, biến chứng quai bị, giãn tĩnh mạch thừng tinh, hoặc tác dụng phụ của thuốc điều trị ung thư.

Hầu hết đàn ông bị vô tinh không có triệu chứng rõ rệt. Một số ít có thể thấy lượng tinh dịch ít, tinh hoàn nhỏ, sưng, dậy thì muộn hoặc rối loạn cương dương. Tuy nhiên, sự tự tin vào sức khỏe bên ngoài khiến nhiều người chủ quan cho đến khi đối mặt với thực tế không thể có con.

Vô tinh và cú sốc tinh thần của các quý ông
Bác sỹ phẫu thuật cho bệnh nhân (Ảnh: VnExpress)

Vô tinh không phải dấu chấm hết

Dù là chẩn đoán khó chấp nhận, song với tiến bộ của y học hiện đại, vô tinh không còn là “án tử” trong hành trình làm cha. Trường hợp tắc nghẽn có thể được điều trị bằng phẫu thuật. Với những ca phức tạp hơn, bác sĩ có thể áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như:

  • Chọc hút tinh trùng từ mào tinh qua da (PESA)
  • Vi phẫu lấy tinh trùng từ mào tinh (MESA)
  • Lấy tinh trùng từ tinh hoàn (TESE)
  • Vi phẫu lấy tinh trùng từ tinh hoàn (Micro-TESE)

Những tinh trùng thu được sau đó sẽ dùng cho thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Cả anh Lâm và Quang đều may mắn có cơ hội nhờ phương pháp này. “Tôi đã khóc khi biết mình vẫn còn hy vọng”, Quang chia sẻ. Một năm sau ca phẫu thuật micro-TESE, bác sĩ tìm thấy vài tinh trùng khỏe mạnh, vợ chồng anh đã đón bé trai chào đời.

Cách phòng ngừa và bảo vệ khả năng sinh sản nam giới

Các chuyên gia khuyến cáo, nam giới nên đi khám khi có biểu hiện đau tức vùng kín, tinh hoàn teo nhỏ, hoặc cân nhắc trữ tinh trùng sớm để bảo tồn khả năng sinh sản. Để phòng ngừa vô tinh, cần duy trì lối sống lành mạnh: hạn chế hút thuốc, rượu bia, tránh các chất độc hại và môi trường nhiệt độ cao. Việc tắm nước nóng thường xuyên hoặc làm việc trong môi trường nóng có thể làm giảm sản xuất tinh trùng.

Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề sinh sản và điều trị kịp thời. Với sự phát triển của y học, ngay cả những trường hợp khó khăn nhất vẫn có thể tìm thấy hy vọng làm cha.

Theo: VnExpress