Nguyễn Thị Mai Anh bị cáo buộc dùng tiền và quan hệ để tác động vào hoạt động giám định pháp y tâm thần, giúp bản thân không phải chấp hành án tù trong nhiều năm. Khi vụ việc bị phanh phui, người phụ nữ này cùng chồng và hàng chục cán bộ liên quan bị truy tố.

Theo cáo trạng ban hành đầu tháng 8/2026, Nguyễn Thị Mai Anh, SN 1979, trú tại Thanh Xuân, Hà Nội, bị truy tố về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Đưa hối lộ và Môi giới hối lộ. Chồng bà là Lê Văn Đông, còn gọi Đông “Timo”, bị truy tố riêng về các tội Tàng trữ trái phép chất ma túy và Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Manh mối vụ án xuất hiện đêm 07/6/2025 tại Sầm Sơn, Thanh Hóa, khi Đông bị bắt quả tang tổ chức sử dụng ma túy trong lúc đang chấp hành việc chữa bệnh tâm thần bắt buộc.

Từ vụ việc này, cơ quan chức năng mở rộng điều tra và làm rõ đường dây liên quan hoạt động giám định pháp y tâm thần. Tổng cộng 65 bị can bị truy tố, gồm Mai Anh, Đông, hai cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương cùng hơn 40 cán bộ, bác sĩ, điều dưỡng, bảo vệ và một số người thuộc các bệnh viện tâm thần khác.

Câu chuyện của Mai Anh có điểm khác so với những “bà trùm” ma túy từng bị xét xử trước đó.

Hương “Mẩu” từng cấu kết với các cựu cán bộ Công an quận Long Biên để vận chuyển, che giấu ma túy từ Lào về Hà Nội. Hai cựu cán bộ Nguyễn Văn Hưng và Hà Minh Đức sau đó bị tuyên tử hình, còn Hương nhận án chung thân do đang nuôi con nhỏ.

Dung “Thà”, người có tiền án chứa mại dâm từ năm 1999, cũng tiếp tục bị xét xử về ma túy vào tháng 4/2025 và phải chấp hành tổng hình phạt hơn 10 năm tù.

Với Mai Anh, cáo trạng xác định người phụ nữ này bắt đầu tìm cách thao túng hệ thống giám định từ năm 2014, sau khi bị khởi tố về tội lừa đảo.

Đến năm 2016, Mai Anh được kết luận mắc “rối loạn cảm xúc lưỡng cực” và được đưa đi chữa bệnh bắt buộc. Thay vì phải chấp hành hình phạt tù, bà trở thành bệnh nhân trong hệ thống điều trị tâm thần.

Cáo trạng cho rằng chính từ vị trí này, Mai Anh đã xây dựng mạng lưới quan hệ với những người làm việc trong lĩnh vực giám định. Cựu Viện trưởng Trần Văn Trường bị cáo buộc nhận hơn 8 tỷ đồng, hưởng lợi 6,8 tỷ đồng để đưa ra 27 kết luận giám định sai lệch. Cựu Viện trưởng Ngô Văn Vinh cũng bị truy tố về tội Nhận hối lộ, nhưng số tiền hưởng lợi cá nhân chưa được công bố cụ thể.

Khi bệnh án trở thành công cụ trục lợi

Ngoài hành vi đưa và môi giới hối lộ, Mai Anh còn bị cáo buộc chiếm đoạt 2,6 tỷ đồng của hai gia đình. Người phụ nữ này nhận tiền với lời hứa giúp người thân của họ có bệnh án tâm thần nhưng sau đó không thực hiện.

Mai Anh, nữ “bà trùm” bị cáo buộc dùng tiền tác động nhiều cán bộ, lãnh đạo và bác sĩ, cùng 64 bị can khác bị truy tố.
Mai Anh và Lê Văn Đông xuất hiện trong một bức ảnh chung. (Ảnh minh họa: MUC)

Theo cáo trạng, Mai Anh bị cáo buộc đưa hối lộ 1,5 tỷ đồng, môi giới hối lộ gần 6 tỷ đồng và hưởng lợi 4,1 tỷ đồng.

Vụ án vì thế không chỉ xoay quanh trách nhiệm hình sự của 65 bị can. Một vấn đề khác được đặt ra là khả năng giám sát hoạt động giám định pháp y tâm thần, lĩnh vực mà kết luận được hình thành trên cơ sở đánh giá của hội đồng giám định viên.

Khi người có trách nhiệm trong hội đồng bị cáo buộc nhận tiền để đưa ra kết luận sai lệch, chính cơ chế được xây dựng để bảo đảm tính khách quan lại có nguy cơ trở thành mắt xích trong đường dây trục lợi.

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi Mai Anh lần đầu bị khởi tố, vụ án mới đưa những người liên quan ra trước pháp luật. Từ những đường dây ma túy đến bệnh án tâm thần, một câu hỏi vẫn được đặt ra: liệu những kẽ hở trong hệ thống công quyền còn có thể bị lợi dụng đến đâu nếu thiếu cơ chế giám sát đủ chặt chẽ?

Vũ Phượng (tổng hợp)

Từ Khóa: