Zona thần kinh vùng mặt có thể gây biến chứng nguy hiểm cho mắt nếu không điều trị kịp thời. Trường hợp người phụ nữ 33 tuổi tại Hà Nội bị viêm kết – giác mạc do zona là lời cảnh báo về mức độ nghiêm trọng của bệnh; đặc biệt ở người trẻ chịu nhiều áp lực.
- 9 sự kiện nổi bật thế giới năm 2025 định hình trật tự mới
- Đồng Tháp nâng cao giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
- Thiếu niên đuối nước ở TPHCM: Thi thể được tìm thấy tại hồ đá Đại học Quốc gia
Xem nhanh
Zona thần kinh khởi phát từ mụn nước nhỏ trên mặt
Bệnh nhân là chị Sen, 33 tuổi, sống tại Hà Nội. Trước khi nhập viện, chị xuất hiện các mụn nước li ti ở vùng gò má phải. Ban đầu, tổn thương khá nhỏ nên chị chủ quan, nghĩ chỉ là dị ứng da thông thường. Tuy nhiên, chỉ sau ba ngày, các mụn nước nhanh chóng lan rộng thành từng đám; vùng da xung quanh sưng đỏ, đau rát dữ dội.
Một số mụn nước vỡ, hóa mủ, kèm cảm giác bỏng rát kéo dài khiến chị mất ngủ; ăn uống kém. Đáng lo ngại hơn, tổn thương tiếp tục lan lên vùng mắt phải, khiến mắt sưng nề; chảy nước mắt liên tục và đau tăng khi tiếp xúc ánh sáng.
Zona thần kinh biến chứng mắt nguy hiểm ra sao
ThS.BS Nguyễn Thị Thúy Hậu, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội; cho biết bệnh nhân được chẩn đoán zona thần kinh vùng mặt biến chứng lên mắt; gây viêm kết – giác mạc mắt phải kèm bội nhiễm.
Các tổn thương da xuất hiện theo vùng chi phối của nhánh V2 dây thần kinh sinh ba. Nhiều mụn nước và sẩn đỏ tập trung thành chùm; một số vỡ ra rò dịch vàng, kèm những cơn đau giật từng đợt đặc trưng của đau thần kinh. Mắt phải bệnh nhân sưng nề, khó mở, thị lực giảm tạm thời.
Theo bác sĩ, dù zona thần kinh chủ yếu gây tổn thương ngoài da; song khi bệnh xuất hiện ở vùng mặt, đặc biệt là quanh mắt, nguy cơ biến chứng rất cao. Người bệnh có thể đối mặt với sẹo giác mạc; giảm thị lực kéo dài, viêm dây thần kinh thị giác; thậm chí liệt mặt nếu không được điều trị đúng và kịp thời.
Điều trị zona thần kinh cần chạy đua với thời gian
Trước tình trạng biến chứng, bác sĩ chỉ định điều trị tích cực bằng thuốc kháng virus đường tĩnh mạch liều tấn công, kết hợp kháng sinh đường uống để kiểm soát tình trạng bội nhiễm. Bệnh nhân đồng thời được sử dụng thuốc giảm đau thần kinh và phác đồ điều trị viêm kết – giác mạc nhằm bảo vệ thị lực.
Sau ba ngày điều trị, các mụn nước bắt đầu se lại, không xuất hiện thêm tổn thương mới. Cảm giác đau rát giảm rõ rệt, mắt phải bớt sưng, khả năng nhìn cải thiện dần. Sau đó, chị Sen được cho xuất viện, tiếp tục điều trị ngoại trú và chăm sóc vùng da tổn thương để hạn chế nguy cơ để lại sẹo.
Theo bác sĩ Hậu, hiệu quả điều trị zona thần kinh phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện bệnh. Thuốc kháng virus mang lại tác dụng tối ưu nhất trong vòng 72 giờ kể từ khi xuất hiện tổn thương da đầu tiên. Việc chậm trễ điều trị có thể khiến virus nhân lên nhanh chóng và gây biến chứng nặng.
Zona thần kinh không chỉ là bệnh của người cao tuổi
Nguyên nhân gây zona thần kinh là virus varicella-zoster – tác nhân gây bệnh thủy đậu. Sau khi người bệnh khỏi thủy đậu, virus không bị tiêu diệt hoàn toàn mà tồn tại âm thầm trong các hạch thần kinh cảm giác. Khi gặp điều kiện thuận lợi, virus tái hoạt động và gây bệnh zona.
Các yếu tố kích hoạt thường gặp gồm stress kéo dài, suy nhược cơ thể, thiếu ngủ, nhiễm trùng, tuổi cao hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch. Dù zona thần kinh thường gặp ở người trên 50 tuổi, song bác sĩ Hậu nhấn mạnh bệnh không còn là bệnh của riêng người già.
Trường hợp của chị Sen là minh chứng rõ ràng. Áp lực công việc cuối năm, thiếu ngủ liên tục trong thời gian dài khiến hệ miễn dịch suy giảm, tạo điều kiện cho virus tái hoạt động và tấn công cơ thể.
Phòng ngừa zona thần kinh và biến chứng mắt
Bác sĩ khuyến cáo người bệnh khi thấy các dấu hiệu như mụn nước thành đám, đau rát theo dải hoặc khu trú một bên cơ thể cần đi khám sớm, không tự ý mua thuốc hoặc điều trị tại nhà. Việc can thiệp sớm giúp giảm nguy cơ biến chứng và hạn chế đau thần kinh kéo dài sau zona.
Sau điều trị, người bệnh cần giữ vệ sinh vùng da tổn thương, tránh gãi hoặc làm vỡ mụn nước, hạn chế tiếp xúc ánh nắng mạnh, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý để hệ miễn dịch phục hồi. Những người từng mắc zona vẫn có nguy cơ tái phát nếu gặp điều kiện thuận lợi.
Đặc biệt, với người có nguy cơ cao, bác sĩ khuyến cáo nên tiêm vaccine phòng zona thần kinh để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng, nhất là biến chứng ở mắt.
Theo: VnExpress