Xung đột Trung Đông đe dọa nguồn cung dầu khi căng thẳng Mỹ, Israel và Iran gia tăng quanh eo biển Hormuz đầu tháng 3, khiến vận chuyển năng lượng gián đoạn và tạo rủi ro lớn cho kinh tế Trung Quốc.
- Giá xăng dầu tăng mạnh từ 15 giờ ngày 7-3
- Israel không kích quy mô lớn vào Iran: 80 tiêm kích dội bom các mục tiêu chiến lược
- Tổng thống Trump: Cuba là mục tiêu kế tiếp sau mặt trận Iran
Xem nhanh
Eo biển Hormuz – “điểm nghẽn năng lượng” của thế giới
Căng thẳng quân sự tại Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh. Những cuộc tấn công quân sự liên quan Mỹ, Israel và Iran làm gia tăng rủi ro gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch của thương mại năng lượng quốc tế.
Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua tuyến đường hẹp này. Bất kỳ bất ổn nào tại khu vực đều có thể gây tác động dây chuyền tới thị trường năng lượng.
Sau các căng thẳng gần đây, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo có thể tấn công tàu thuyền đi qua khu vực. Nguy cơ xung đột khiến nhiều công ty bảo hiểm hàng hải hạn chế hoặc hủy bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho tàu vận tải.
Ngay cả khi không có lệnh phong tỏa chính thức, việc thiếu bảo hiểm cũng khiến nhiều tàu chở dầu phải dừng lại hoặc chuyển hướng. Điều này khiến chuỗi vận chuyển năng lượng qua Vịnh Ba Tư bị gián đoạn.
Giá dầu và chi phí vận chuyển tăng mạnh
Thị trường năng lượng đã phản ứng nhanh trước rủi ro địa chính trị. Giá dầu Brent đã tăng lên khoảng 92 USD/thùng vào đầu tháng 3, mức cao nhất kể từ tháng 9/2022.
Chi phí vận tải dầu thô cũng tăng đột biến. Giá cước cho tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) từ Trung Đông đến Trung Quốc có thời điểm lên tới hơn 423.000 USD mỗi ngày, tăng gần gấp đôi chỉ trong vài ngày.
Một số hãng vận tải biển lớn đã bắt đầu tạm ngừng hoặc trì hoãn các chuyến hàng tới các cảng trong khu vực Vịnh Ba Tư. Các tuyến vận tải phải điều chỉnh để tránh khu vực có nguy cơ xung đột.
Sự gián đoạn vận chuyển không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung dầu mà còn làm chi phí logistics tăng cao. Đây là yếu tố có thể tác động trực tiếp đến giá hàng hóa và hoạt động sản xuất trên toàn cầu.
Trung Quốc đối mặt rủi ro lớn về năng lượng

Trung Quốc là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới và phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ Trung Đông. Theo nhiều nghiên cứu năng lượng quốc tế, khoảng một nửa lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc phải đi qua eo biển Hormuz.
Không chỉ dầu thô, nguồn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu của Trung Quốc cũng phụ thuộc nhiều vào khu vực này. Khoảng một phần ba lượng LNG của Trung Quốc đến từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Những lô hàng năng lượng này thường đi qua eo biển Hormuz trước khi đến các cảng Trung Quốc. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào tại tuyến vận tải này đều có thể gây thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, một số cơ sở sản xuất LNG tại khu vực cũng đã tạm ngừng hoạt động. Điều này càng làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng cho các thị trường nhập khẩu lớn.
Áp lực kinh tế và rủi ro lạm phát tại Trung Quốc
Giá năng lượng tăng cao có thể tạo ra áp lực lớn đối với nền kinh tế Trung Quốc. Chi phí nhập khẩu dầu và khí đốt tăng sẽ tác động trực tiếp tới chi phí sản xuất của nhiều ngành công nghiệp.
Nền kinh tế Trung Quốc hiện cũng đang đối mặt nhiều thách thức, bao gồm nhu cầu nội địa yếu và thị trường bất động sản suy giảm. Trong bối cảnh đó, chi phí năng lượng tăng có thể làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Các chuyên gia cho rằng nếu giá dầu tiếp tục tăng trong thời gian dài, Trung Quốc có thể phải đối mặt với nguy cơ lạm phát nhập khẩu. Chi phí logistics, vận tải và sản xuất tăng sẽ kéo theo giá hàng hóa và dịch vụ.
Ngoài ra, các ngành phụ thuộc nhiều vào năng lượng như hóa chất, phân bón, vận tải hay chuỗi lạnh thực phẩm cũng có thể chịu tác động mạnh. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt của người dân.
Nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài và tuyến vận tải qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, áp lực đối với nền kinh tế và ngành sản xuất của Trung Quốc được dự báo sẽ gia tăng đáng kể.
Theo: The Epoch Times