ĐÀ NẴNG – Làng rau Trà Quế được UN Tourism đưa vào danh sách 55 làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2024, trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam được vinh danh trong đợt xét chọn này.

Lễ công bố diễn ra tại thành phố Cartagena, Colombia, ngày 15/11/2024, trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Du lịch Nông thôn gắn với các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Trà Quế, nay thuộc phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng, vượt qua hơn 260 hồ sơ của các ứng viên đến từ 60 quốc gia thành viên.

Ngôi làng rộng chưa đầy 18 hecta, có 202 hộ dân, được ghi nhận nhờ mô hình trồng rau hữu cơ truyền thống hơn 400 năm kết hợp với du lịch cộng đồng. Từ nghề nông, hàng trăm hộ dân có thêm nguồn sinh kế thông qua những trải nghiệm để du khách trực tiếp xuống ruộng, gánh nước và chăm rau.

Trà Quế nằm cách phố cổ Hội An khoảng 3 km, cách trung tâm Đà Nẵng chừng 20 km, trên dải đất giữa sông Cổ Cò và đầm Trà Quế. Đất phù sa pha cát cùng khí hậu ôn hòa đã tạo điều kiện cho nghề trồng rau gia vị duy trì qua hơn bốn thế kỷ.

Người dân sử dụng rong tươi vớt từ sông và đầm, kết hợp phân hữu cơ thay cho hóa chất. Cách canh tác này góp phần tạo nên hương thơm đặc trưng cho các loại rau như húng quế, tía tô và diếp cá.

Tháng 4/2022, nghề trồng rau Trà Quế được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia. Trước đó, từ năm 2003, mô hình “một ngày làm nông dân” đã đưa hoạt động trải nghiệm vào đời sống của làng, từng bước biến vùng chuyên canh rau thành điểm đến du lịch cộng đồng.

Giữ nghề cũ để tạo ra giá trị mới

Danh hiệu của UN Tourism vì thế không phải kết quả của một thay đổi đột ngột. Đây là sự tích lũy của hơn hai thập kỷ kết hợp giữa việc giữ nghề truyền thống và tạo thêm sinh kế từ chính những công việc vốn quen thuộc với người dân.

Làng rau Trà Quế hơn 400 năm tuổi được vinh danh là Làng du lịch tốt nhất thế giới, hút khách quốc tế trải nghiệm làm nông.
Du khách nước ngoài trải nghiệm tưới rau và khám phá công việc đồng áng tại làng rau Trà Quế. (Ảnh minh họa: MUC)

Điều đáng chú ý là Trà Quế không được biết đến nhờ những công trình nghỉ dưỡng quy mô lớn. Giá trị tạo nên sức hút của ngôi làng lại nằm ở những công việc bình dị như xắn quần xuống ruộng, gánh nước bằng quang gánh gỗ và chăm sóc từng luống rau.

Quy mô nhỏ cũng không ngăn Trà Quế bước vào cuộc cạnh tranh quốc tế. Với 18 hecta đất canh tác và 202 hộ dân, ngôi làng phải vượt qua hàng trăm hồ sơ của các cộng đồng làm nghề, làng chài và làng dệt để có tên trong danh sách 55 làng được vinh danh năm 2024.

Giải thưởng Best Tourism Villages được UN Tourism khởi xướng từ năm 2021. Quy mô danh sách mở rộng từ 32 làng lên 55 làng vào năm 2023 và được duy trì ở mức này trong đợt công bố năm 2024.

Trà Quế cũng không phải điểm đến duy nhất của Việt Nam được quốc tế ghi nhận trong chương trình này. Sang năm 2025, UN Tourism tiếp tục xướng tên Lô Lô Chải (Hà Giang) và Quỳnh Sơn (Lạng Sơn), cho thấy các mô hình du lịch cộng đồng gắn với bản sắc địa phương của Việt Nam ngày càng nhận được sự chú ý.

Làng rau Trà Quế hơn 400 năm tuổi được vinh danh là Làng du lịch tốt nhất thế giới, hút khách quốc tế trải nghiệm làm nông.
Du khách nước ngoài trải nghiệm tưới rau và khám phá công việc đồng áng tại làng rau Trà Quế. (Ảnh minh họa: MUC)

Sự thay đổi trong cách du lịch cũng tạo thêm ý nghĩa cho câu chuyện của Trà Quế. Khi nhiều du khách tìm đến những cộng đồng nhỏ để trải nghiệm đời sống và nghề truyền thống, việc giữ được bản sắc có thể trở thành một lợi thế thay vì rào cản phát triển.

Với Trà Quế, những luống rau được canh tác theo phương thức truyền thống suốt hơn 400 năm vẫn là nền tảng của cuộc sống hôm nay. Giá trị của ngôi làng không nằm ở việc phải thay đổi để giống những điểm đến khác, mà ở khả năng giữ nghề, tạo sinh kế và để chính nếp sống ấy trở thành lý do du khách tìm

Nguyễn Mùi (tổng Hợp)

Từ Khóa: