Thực phẩm làm tăng axit uric là yếu tố quan trọng khiến bệnh gout dễ tái phát và tiến triển nặng, đặc biệt trong mùa đông. Việc nhận diện đúng các nhóm thực phẩm nguy cơ cao giúp người bệnh chủ động điều chỉnh chế độ ăn, hạn chế viêm đau khớp và phòng ngừa biến chứng lâu dài.

Bệnh gout là một rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng tăng axit uric trong máu; dẫn đến lắng đọng tinh thể urat tại khớp,;gây viêm; sưng và đau dữ dội. Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát nồng độ axit uric; nhất là vào mùa đông – thời điểm khẩu phần ăn thường giàu đạm; chất béo và năng lượng hơn bình thường.

Nhiều thực phẩm quen thuộc trong mùa lạnh; dù được xem là bổ dưỡng hoặc giúp “giữ ấm”, lại chứa hàm lượng purin cao hoặc làm giảm khả năng đào thải axit uric của cơ thể. Việc tiêu thụ thường xuyên hoặc quá mức có thể khiến bệnh gout dễ bùng phát và khó kiểm soát hơn.

Thịt đỏ và nội tạng động vật

Thịt bò, thịt lợn, thịt cừu cùng các loại nội tạng như gan; thận, tim thường xuất hiện trong các món hầm, món kho đậm vị mùa đông. Đây đều là thực phẩm chứa nhiều purin. Khi được chuyển hóa, purin tạo thành axit uric; khiến nồng độ chất này trong máu tăng nhanh và gây quá tải cho thận.

Người mắc gout không cần kiêng tuyệt đối thịt đỏ nhưng nên kiểm soát khẩu phần,;tránh ăn liên tục nhiều ngày. Ưu tiên các nguồn protein ít purin như trứng, sữa ít béo hoặc protein thực vật giúp giảm gánh nặng chuyển hóa.

Hải sản và động vật có vỏ

Các loại hải sản như cá mòi, cá cơm, tôm, cua, sò, nghêu được tiêu thụ nhiều vào mùa đông và dịp lễ. Dù giàu dinh dưỡng, nhiều loại lại chứa lượng purin từ trung bình đến cao. Ở người rối loạn chuyển hóa purin, ăn nhiều hải sản có thể làm tăng sản xuất axit uric.

Nguy cơ càng cao nếu hải sản được dùng kèm rượu bia. Người có xu hướng tăng axit uric nên ăn hải sản với tần suất hợp lý; tránh ăn dồn nhiều bữa và không kết hợp với đồ uống có cồn.

Đồ uống có cồn

Bia và rượu mạnh là những yếu tố nguy cơ rõ ràng khiến bệnh gout trở nên trầm trọng. Rượu làm giảm khả năng đào thải axit uric của thận, khiến axit uric tích tụ trong máu. Bia còn chứa purin từ men bia, trong khi rượu mạnh dễ gây mất nước, làm nồng độ axit uric tăng cao.

Trong các đợt gout cấp hoặc khi axit uric đang tăng; việc tránh hoàn toàn rượu bia và uống đủ nước là biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ tái phát cơn đau.

Thực phẩm làm tăng axit uric khiến gout nặng hơn
Đồ uống có cồn làm suy giảm khả năng đào thải axit uric của thận, khiến axit uric tích tụ trong máu. (Ảnh: Chụp màn hình báo Sức khỏe & Đời sống)

Món tráng miệng giàu chất béo từ sữa và kem

Bánh kem, phô mai; sốt béo hay kem tươi không chứa nhiều purin nhưng có thể gián tiếp làm tăng axit uric. Chế độ ăn giàu chất béo làm chậm quá trình bài tiết axit uric và góp phần gây tăng cân – yếu tố nguy cơ quan trọng của gout.

Người bệnh nên ưu tiên các sản phẩm từ sữa ít béo như sữa tách béo; sữa chua và sử dụng với lượng hợp lý.

Thực phẩm và đồ uống nhiều đường, đặc biệt là fructose

Bánh kẹo, nước ngọt, sô cô la nóng, nước ép đóng hộp thường chứa hàm lượng fructose cao. Loại đường này đã được chứng minh có thể làm tăng sản sinh axit uric thông qua các cơ chế chuyển hóa đặc thù.

Tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu đường không chỉ làm tăng axit uric mà còn gây rối loạn chuyển hóa; làm gia tăng nguy cơ bùng phát các cơn gout cấp và nhiều bệnh mạn tính khác.

Mùa đông mang đến nhiều món ăn hấp dẫn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cho người có nồng độ axit uric cao hoặc đang sống chung với bệnh gout. Việc nhận diện đúng các thực phẩm làm tăng axit uric và điều chỉnh chế độ ăn hợp lý là chìa khóa giúp hạn chế tái phát; giảm viêm đau và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.

Theo: Báo Sức khỏe & Đời sống