Sầu riêng Việt Nam đang đối mặt thêm áp lực cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc khi Lào chính thức được chấp thuận xuất khẩu sầu riêng tươi. Với lợi thế địa lý, chi phí thấp và dòng vốn đầu tư lớn, sầu riêng Lào được kỳ vọng sẽ tạo ra những biến động mới về giá và thị phần.

Sầu riêng Việt Nam cạnh tranh tại Trung Quốc: Thêm áp lực từ sầu riêng Lào

Ngày 12/12, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) thông báo sầu riêng tươi của Lào sẽ được phép nhập khẩu vào Trung Quốc nếu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kiểm dịch thực vật. Với quyết định này; Lào chính thức trở thành quốc gia thứ 6 được xuất khẩu sầu riêng tươi sang thị trường tỷ dân; sau Thái Lan, Việt Nam, Philippines, Malaysia và Campuchia.

Động thái trên đánh dấu bước tiến quan trọng của ngành nông nghiệp Lào; đồng thời khiến cục diện cạnh tranh trên thị trường sầu riêng Trung Quốc thêm phần khốc liệt. Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ sầu riêng tại Trung Quốc vẫn tăng cao; việc xuất hiện thêm nguồn cung mới có thể tạo ra áp lực đáng kể lên giá bán và thị phần của các quốc gia xuất khẩu hiện hữu; trong đó có sầu riêng Việt Nam.

Sầu riêng Việt Nam cạnh tranh khi Lào mở rộng diện tích trồng

Hiện nay, Lào có hơn 20.000ha trồng sầu riêng. Kể từ năm 2021, dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc; Việt Nam và Malaysia đã đổ mạnh vào lĩnh vực này; giúp cây sầu riêng được trồng rộng khắp cả ba miền Bắc, Trung và Nam của Lào. Theo Produce Report, sự gia tăng nhanh chóng về diện tích đã đưa sầu riêng trở thành một trong những cây trồng có tiềm năng xuất khẩu lớn nhất của quốc gia này.

Đáng chú ý, Lào có lợi thế lớn về vị trí địa lý khi chung đường biên giới với Trung Quốc và được kết nối trực tiếp bằng tuyến đường sắt Trung Quốc, Lào. Nhờ đó, chi phí logistics; thời gian vận chuyển và rủi ro hư hỏng hàng hóa đều được giảm đáng kể. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất và nhân công tại Lào cũng được đánh giá thấp hơn so với Thái Lan; tạo điều kiện để giá sầu riêng Lào cạnh tranh hơn trên thị trường.

Sầu riêng Việt Nam chịu áp lực từ đầu tư và quản lý mới

Các nhà đầu tư Trung Quốc đang kỳ vọng áp dụng các phương thức quản lý; canh tác hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sầu riêng tại Lào. Nếu các biện pháp này phát huy hiệu quả; sầu riêng Lào hoàn toàn có khả năng cạnh tranh trực tiếp với sầu riêng Thái Lan; quốc gia hiện đang giữ thị phần lớn nhất tại Trung Quốc.

Khi nguồn cung tăng mạnh và chất lượng được cải thiện; thị trường có thể đối mặt với nguy cơ dư cung cục bộ, kéo theo áp lực giảm giá. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sầu riêng Thái Lan mà còn tác động trực tiếp tới sầu riêng Việt Nam, vốn đang trong giai đoạn mở rộng diện tích và phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc.

Yêu cầu kiểm dịch nghiêm ngặt từ Trung Quốc

Theo GACC, Trung Quốc đã xác định 5 loại sinh vật gây hại thuộc diện kiểm dịch cần đặc biệt quan tâm đối với sầu riêng nhập khẩu. Các đối tượng này bao gồm ruồi đục quả ổi; sâu đục hạt sầu riêng, rệp sáp Jack Beardsley, rệp sáp cà phê và rệp sáp dây leo chanh leo.

Ở thời điểm hiện tại, các vườn trồng có kế hoạch xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc phải xây dựng hệ thống quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc chặt chẽ. Quy trình canh tác cần tuân thủ thực hành nông nghiệp tốt; áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp và bảo đảm vệ sinh vườn trồng. Quả rụng, quả thối và sản phẩm hư hỏng phải được loại bỏ kịp thời; khu vực trồng không có nguồn ô nhiễm xung quanh.

Chiến lược dài hạn của Lào và tác động tới thị trường

Trong khâu đóng gói, sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc phải được làm sạch; phân loại, xếp hạng và loại bỏ hoàn toàn quả hỏng. Lô hàng không được lẫn côn trùng, ve, quả thối, cành, lá, rễ hay đất. Khi cần thiết, có thể xử lý côn trùng ngay tại cơ sở đóng gói; nhưng toàn bộ quy trình phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của Trung Quốc và tuyệt đối không sử dụng các chất không ăn được.

Trước đó, theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương); Lào đã khởi xướng dự án trồng sầu riêng chất lượng cao kéo dài 25 năm. Mục tiêu của dự án là thúc đẩy xuất khẩu sang Trung Quốc; đồng thời cải thiện cả chất lượng lẫn số lượng sản phẩm. Giai đoạn đầu, Lào thí điểm trồng 6ha tại Viêng Chăn để hình thành trang trại chuyên trồng và nhân giống sầu riêng chất lượng cao; áp dụng các phương pháp canh tác hiện đại dựa trên nghiên cứu khoa học.

Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã ồ ạt sang Lào; quốc gia không giáp biển nhưng có khí hậu phù hợp, chi phí nhân công thấp và quỹ đất lớn; để phát triển các vùng trồng sầu riêng quy mô lớn, hướng đến mục tiêu xuất khẩu về Trung Quốc. Song song với đó, Lào cũng tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật canh tác, quản lý vườn; phòng dịch và chế biến nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và giúp nông dân đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu ngày càng khắt khe.

Theo: Dân trí