Biện Thượng (Thanh Hóa) – Người dân xã Biện Thượng đang khôi phục và nhân rộng sâm Báo, giống dược liệu bản địa từng được lưu truyền là sản vật tiến vua.
- Thuê người phụ giúp con nhỏ, con dâu bị mẹ chồng trách sướng quá
- Hà Tĩnh triệt phá đường dây cá độ bóng đá hơn 200 tỷ đồng
- Cậu bé 9 tuổi dùng thơ ca dao rao bán trứng giúp mẹ ở TP HCM
Giống sâm được lấy từ cây mọc tự nhiên trên núi Báo, sau đó trồng xen trong vườn nhà hoặc dưới tán keo, với chu kỳ thu hoạch chỉ một năm sau khi trồng. Hiện toàn xã có hơn 100ha sâm Báo, chủ yếu do các hợp tác xã và hộ dân phát triển trên đất đồi, vườn hộ và diện tích lâm nghiệp; giá thu mua dao động từ 300.000 đến 1,2 triệu đồng/kg tùy loại hoa đỏ hay hoa vàng và kích cỡ củ.
Ưu điểm nổi bật của sâm Báo là chi phí giống gần như bằng không: khi cây ra hoa kết quả, hạt chín tự rụng xuống đất và nảy mầm cho vụ sau mà không cần gieo lại. Bà Lê Thị Thanh, ở thôn Sóc Sơn 3, lấy giống từ núi Báo về trồng xen dưới tán keo và trong vườn gia đình, mỗi vụ thu thêm từ vài triệu đến hơn chục triệu đồng tùy năng suất.

“Trồng sâm Báo gần như không phải bỏ tiền mua giống. Mỗi năm, hạt chín tự rụng rồi mọc thành cây con nên chỉ cần chăm sóc là có cây cho vụ tiếp theo. Gia đình tôi trồng xen dưới tán keo và trong vườn, mỗi vụ cũng có thêm vài triệu đến hơn chục triệu đồng tiền bán sâm, tùy năng suất từng năm”, bà Thanh chia sẻ. Tuy nhiên, bà Thanh cũng thừa nhận sâm Báo là cây khó tính: thường xuyên bị sâu bệnh và nấm gây hại, khiến tỷ lệ sống và năng suất không ổn định.
Ông Lê Đăng Cường, ở thôn Việt Yên, chọn hướng khác để kiểm soát rủi ro đó. Trên diện tích khoảng 100m2 quanh nhà, ông trồng hơn 200 bầu sâm, đầu tư làm bầu, cải tạo đất và bố trí khu vực trồng ngay trong vườn để thuận tiện theo dõi và xử lý nấm bệnh kịp thời.

“Mỗi vụ tôi đều phải bỏ chi phí làm đất, làm bầu và xử lý nấm bệnh. Nếu không chăm sóc kỹ thì cây rất dễ bị nấm gốc rồi chết hàng loạt. Đổi lại, việc trồng trong vườn giúp kiểm soát sâu bệnh tốt hơn”, ông Cường nói. Sau ba năm gắn bó với cây sâm Báo, mỗi vụ ông Cường thu hơn 60kg sâm tươi. Với giá khoảng 1,2 triệu đồng/kg đối với loại sâm hoa vàng, sau khi trừ chi phí, gia đình ông lãi từ 30 đến 40 triệu đồng mỗi vụ.
Lãnh đạo xã Biện Thượng xác nhận sâm Báo phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng vùng núi Báo và có giá trị kinh tế khá cao. Việc khôi phục giống sâm không chỉ bảo tồn nguồn gen quý mà còn mở thêm hướng phát triển kinh tế cho người dân địa phương. Thời gian tới, xã tiếp tục khuyến khích mở rộng diện tích theo hướng bền vững, đồng thời phối hợp với các đơn vị chuyên môn hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhằm hạn chế sâu bệnh, nâng cao năng suất và từng bước xây dựng thương hiệu cho sâm Báo.
Bùi Hà (tổng hợp)