Ngộ độc khí CO do sưởi ấm bằng than trong phòng kín đang khiến nhiều người tại miền Bắc nhập viện trong tình trạng nguy kịch, thậm chí đã có tử vong.

Ngộ độc khí CO và những ca cấp cứu thương tâm

Trong những ngày giá rét vừa qua tại miền Bắc Việt Nam; Trung tâm chống độc của Bệnh viện Bạch Mai đã liên tục tiếp nhận nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Điểm chung của các ca bệnh này là đều sử dụng than củi hoặc các loại nhiên liệu đốt để sưởi ấm trong không gian kín; dẫn đến việc hít phải lượng lớn khí độc.

Một trong những trường hợp đau lòng nhất là hai vợ chồng tại Hà Nội; người chồng đã tử vong ngay tại chỗ sau khi đốt chậu than cháy trong lều đặt giữa phòng kín để xông hơi. Người vợ được đưa đi cấp cứu trong tình trạng ý thức chậm chạp; tổn thương tim và cơ nghiêm trọng; hiện vẫn đang phải điều trị hồi sức tích cực.

Không chỉ ở thủ đô; các tỉnh lân cận cũng ghi nhận những tình huống tương tự do sự chủ quan của người dân trong việc giữ ấm. Tại Hồng Sơn, Hà Nội, một người cha cùng con nhỏ đã lịm đi khi đang ngủ do đốt than củi trong phòng đóng kín cửa. May mắn thay, người thân đi làm về muộn đã phát hiện kịp thời khi thấy cả hai có dấu hiệu tím tái; đau mỏi toàn thân và nôn mửa. Các bệnh nhân sau đó được chẩn đoán xác định là ngộ độc khí CO và phải chuyển tuyến điều trị khẩn cấp để bảo toàn tính mạng trước những biến chứng phức tạp.

Tại Ninh Bình, một cụ bà 88 tuổi cũng trở thành nạn nhân của thói quen sưởi ấm nguy hiểm này khi đưa chậu than vào phòng kín lúc buổi chiều. Chỉ sau hai giờ đồng hồ; người nhà phát hiện bà đã rơi vào trạng thái hôn mê sâu; gọi hỏi không có phản ứng. Theo thông tin từ Tiến sĩ; Bác sĩ Nguyễn Đăng Đức, bệnh nhân này hiện vẫn đang phải hỗ trợ bằng máy thở và tiên lượng còn rất nặng. Những trường hợp này là minh chứng rõ rệt cho việc thiếu kiến thức về an toàn nhiên liệu có thể dẫn đến những thảm kịch gia đình trong mùa đông,.

Cơ chế tàn phá cơ thể của ngộ độc khí CO

Khí carbon monoxide (CO) được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng” bởi những đặc tính vật lý cực kỳ khó nhận biết bằng cảm quan thông thường. Đây là loại khí không màu; không mùi và không vị, được sinh ra khi các nhiên liệu chứa carbon như than; củi, xăng dầu bị đốt cháy không hoàn toàn trong điều kiện thiếu oxy. Khi hít vào, khí CO sẽ nhanh chóng hấp thụ vào máu và bóp nghẹt khả năng vận chuyển oxy của tế bào; gây ra tình trạng suy sụp hệ hô hấp gần như tức thì. Đặc biệt, nếu nạn nhân đang ngủ; họ sẽ lịm dần đi mà không hề hay biết để kịp phản ứng hay kêu cứu.

Tác động của khí CO đối với cơ thể người không chỉ dừng lại ở việc thiếu hụt oxy tạm thời mà còn gây ra những tổn thương thực thể sâu sắc. Các bác sĩ cho biết khí độc này gây ức chế cơ tim và trực tiếp tấn công vào hệ thần kinh trung ương; dẫn đến tổn thương não và tim nghiêm trọng. Trong các ca cấp cứu gần đây; bệnh nhân nam thường có dấu hiệu tổn thương não rõ rệt; trong khi các bệnh nhân nữ lại gặp tình trạng suy tim và tiêu cơ tim. Những tổn thương này đặt bệnh nhân trước nguy cơ đối mặt với các di chứng tâm thần và thần kinh rất cao sau khi qua khỏi giai đoạn nguy kịch.

Đáng lo ngại hơn, khoảng 50% những người từng bị ngộ độc khí CO; ngay cả ở mức độ nhẹ, sẽ gặp phải các biến chứng sức khỏe lâu dài. Các di chứng này bao gồm sa sút trí tuệ; mất trí nhớ, rối loạn tâm thần; hoặc các bệnh lý thần kinh ngoại biên như run tay chân và mất nhận thức vận động. Một số trường hợp còn gặp tình trạng tiểu không tự chủ hoặc trở thành gánh nặng cho gia đình do mất khả năng lao động. Ngoài ra, do triệu chứng ban đầu như nôn và đau bụng dễ nhầm với ngộ độc thực phẩm; nhiều người đã bỏ lỡ “giai đoạn vàng” để can thiệp y tế kịp thời.

Phòng ngừa ngộ độc khí CO và cách xử lý đúng

Để bảo vệ tính mạng trong mùa lạnh; các chuyên gia y tế nhấn mạnh việc thay đổi thói quen sử dụng nhiên liệu sưởi ấm là ưu tiên hàng đầu. Người dân tuyệt đối không được đốt các loại than tổ ong; than hoa hay than củi trong không gian kín như phòng ngủ hoặc phòng tắm. Trong trường hợp bắt buộc phải sử dụng các thiết bị đốt nhiên liệu hoặc khí gas; cần phải đảm bảo phòng có sự lưu thông khí đầy đủ bằng cách mở cửa thoáng. Việc lạm dụng các thiết bị này trong môi trường thiếu khí sạch chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến những ca ngộ độc đau lòng.

Khi nghi ngờ có người bị ngạt khí hoặc ngộ độc; hành động nhanh chóng và chính xác của người xung quanh là yếu tố quyết định sự sống còn. Việc đầu tiên cần làm là mở toang tất cả các cửa sổ và cửa chính để luồng khí sạch tràn vào; đồng thời đẩy khí độc ra ngoài. Sau khi đảm bảo khu vực đã an toàn; cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra vị trí thoáng đãng hơn. Lưu ý rằng việc cấp cứu trong môi trường vẫn còn đậm đặc khí độc cũng có thể gây nguy hiểm cho chính người cứu hộ.

Trong trường hợp nạn nhân đã hôn mê; cần đặt họ nằm nghiêng sang một bên để tránh sặc chất nôn vào đường thở. Nếu phát hiện bệnh nhân đã ngừng thở hoặc không thấy mạch đập ở cổ; cần ngay lập tức gọi hỗ trợ y tế và tiến hành ép tim ngoài lồng ngực để cấp cứu ngừng tuần hoàn. Chỉ sau khi thực hiện các bước sơ cứu cơ bản này; nạn nhân mới nên được chuyển đến cơ sở y tế gần nhất để tiếp tục điều trị chuyên sâu. Việc hiểu rõ và thực hành đúng các quy trình này sẽ giúp giảm thiểu đáng kể tỷ lệ tử vong và di chứng do khí CO gây ra,.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: