Ngày 01/8, các Đại sứ quán Mỹ tại Jordan, Iraq, Israel và Tổng Lãnh sự quán Mỹ tại Erbil đồng loạt ban hành khuyến cáo, kêu gọi công dân Mỹ cân nhắc rời khỏi Trung Đông nếu căng thẳng và các hành động thù địch trong khu vực tiếp tục leo thang.

Cảnh báo áp dụng với công dân Mỹ tại 10 nước gồm Bahrain, Israel, Iraq, Jordan, Kuwait, Li Băng, Oman, Qatar, Ả Rập Xê Út và UAE; người Mỹ được kêu gọi chuẩn bị cho khả năng hủy chuyến bay, đóng cửa không phận tạm thời và các gián đoạn đi lại khác. Đại sứ quán Mỹ tại Israel thông tin: “Chính quyền Iran là bên khó lường, thể hiện qua quyết định gần đây của họ khi tấn công nhiều nơi trong khu vực mà không có cảnh báo hay hành động khiêu khích nào trước. Họ cũng mở rộng cuộc tấn công sang những nơi trước đây chưa từng bị nhắm mục tiêu.

Tổng Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohammad Bagher Zolghadr ngày 01/8 tuyên bố nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa hải quân và căng thẳng leo thang, điều này không chỉ làm gia tăng các hạn chế đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz mà còn có thể dẫn đến việc đóng cửa các điểm nghẽn hàng hải chiến lược khác. Tehran chưa nêu tên cụ thể tuyến hàng hải nào bị đe dọa, nhưng Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb — nơi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn đang hoạt động — là kịch bản mà giới phân tích lo ngại nhất.

Tuần trước, lực lượng Houthi ở Yemen đã mở thêm một mặt trận mới khi sử dụng tên lửa và UAV tấn công hai tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út trên Biển Đỏ. Ngày 1.8, quân đội Kuwait cho biết lực lượng của họ đáp trả các cuộc tấn công bằng UAV từ Iran nhằm vào các cơ sở trọng yếu, bao gồm công trình của chính phủ ở miền bắc đất nước. Cùng ngày, Hải quân Anh thông báo một tàu chở dầu bị trúng đạn và một vụ nổ khác xảy ra gần tàu ở eo biển Hormuz, ngoài khơi bờ biển Oman.

Theo hai quan chức Mỹ nắm được tình hình, Washington đang lên kế hoạch triển khai đợt tấn công mới vào Iran trong cuối tuần. Iran đưa ra tuyên bố đe dọa sau khi ông Trump cho biết Washington đang cân nhắc các bước đi tiếp theo trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, đồng thời khẳng định năng lực quân sự của Tehran đã bị suy giảm đáng kể sau nhiều tháng giao tranh.

Khoảng cách giữa “suy giảm năng lực quân sự” mà Washington tuyên bố và thực tế Iran vẫn tấn công tàu dầu, phóng UAV vào Kuwait, đe dọa thêm huyết mạch hàng hải và buộc Mỹ phải khuyến cáo công dân rời khỏi 10 quốc gia cùng lúc — đó là thước đo cụ thể nhất cho khoảng cách giữa lời tuyên bố và thực tế sau hơn 5 tháng xung đột.

Ninh Lý tổng hợp