Thành Đô – Bà Xue, 92 tuổi, vẫn bán bánh nướng để mưu sinh nhưng trở thành tâm điểm trên mạng sau khi một số vlogger tìm đến, cố tình chọc tức rồi ghi lại phản ứng của bà.
- Hai đặc phái viên Mỹ nối lại nhịp ngoại giao
- Bảy quả hồ lô gọi người lạ đến bên vợ chồng già
- Diều sáo bay hơn 200m gần sân bay ở Hải Phòng
Quầy hàng của bà nằm trên đường phố Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Sau khi những video xuất hiện, câu chuyện về cách người ta tạo ra phản ứng trước ống kính đã gây tranh luận về giới hạn của nội dung trên mạng.
Bà Xue đã phải tiếp tục làm việc sau khi con trai qua đời vì bạo bệnh. Những ngày đông khách, bà có thể làm việc tới 15 giờ và có thời điểm thu nhập mỗi tháng vượt 20.000 nhân dân tệ, khoảng 3.000 USD.
Cuộc sống mưu sinh ấy không phải lúc nào cũng thuận lợi. Năm 2019, một số khách hàng phàn nàn về giá bán và thái độ phục vụ của bà, trong khi những người khác lo ngại về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm tại xe bánh.
Bà nói mình không sử dụng điện thoại thông minh và không biết nhiều về mạng xã hội. Bà cũng thừa nhận cần thay đổi thái độ phục vụ khách hàng. Nhưng rồi chiếc điện thoại của những người khác xuất hiện trước quầy bánh.
Một số vlogger tìm đến mà không mua đồ. Họ nói những lời khiêu khích để bà nổi giận, có người huýt sáo hoặc phả khói thuốc vào mặt bà.
Phản ứng của cụ bà sau đó được đưa lên mạng. Những đoạn video được cắt ghép với các tiêu đề như “bà lão độc ác” hay “kẻ phản diện bán bánh”, thu hút hàng nghìn lượt thích.
Trong những hình ảnh ấy, bà Xue không chỉ là người đang tức giận. Bà còn là một người phụ nữ 92 tuổi đang cố che mình khỏi ống kính.
“đừng quay tôi nữa”, tiếng bà được nghe rõ trong nhiều đoạn video. Nhưng việc ghi hình vẫn tiếp diễn.
Một chiếc máy quay không làm mất đi quyền được tôn trọng
Những video ấy khiến cộng đồng mạng Trung Quốc đặt ra một cách gọi: “bắt nạt qua ống kính”. Đó là hành vi cố tình quay người khác khi chưa được đồng ý để tạo nội dung gây sốc và thu hút tương tác.
Điều gây tranh luận không chỉ là việc bà Xue có những thiếu sót trong cách bán hàng. Câu hỏi nằm ở chỗ những thiếu sót ấy có trở thành lý do để người khác cố tình chọc giận, quay phim và biến bà thành nhân vật giải trí hay không.
Cộng đồng mạng đã lên tiếng phản đối cách làm này. Một người dùng viết: “Bà Xue có thể có thiếu sót, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc bà đáng bị thiếu tôn trọng. Người ta cố tình chọc giận bà, trục lợi từ việc phơi bày sự tức giận đó, rồi nhân danh công lý”.
Một người khác nói: “Một người cao tuổi như vậy vẫn phải tự lao động kiếm sống. Dù có không thích bà ấy thì việc quấy rối như vậy là hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Các chuyên gia cũng cảnh báo những nội dung kiểu này có thể xâm phạm quyền riêng tư, quyền đối với hình ảnh cá nhân và gây tổn thương tâm lý cho người bị quay.
Một số nhà sáng tạo nội dung lập luận rằng “không có quyền riêng tư ở nơi công cộng”. Nhưng các chuyên gia pháp lý cho rằng việc một người xuất hiện ở nơi công cộng không có nghĩa họ mất các quyền nhân thân.
Với những người bị “bắt nạt qua ống kính”, con đường bảo vệ quyền lợi cũng không dễ dàng. Các luật sư chỉ ra những khó khăn trong thu thập chứng cứ, nhận thức pháp lý hạn chế và chi phí kiện tụng có thể khiến nạn nhân khó tìm kiếm công lý.

Ngày 27-8, cơ quan quản lý không gian mạng Thành Đô đã đóng cửa hai tài khoản mạng xã hội do vi phạm quyền riêng tư và quyền bảo vệ danh dự của bà Xue. Theo thông báo chính thức của cơ quan này, hai chủ tài khoản còn bị phê bình, tuyên truyền pháp luật và buộc phải xóa toàn bộ nội dung vi phạm.
Một người có thể bán hàng ở nơi công cộng, có thể bị khách hàng phàn nàn và cũng có thể phải thay đổi cách ứng xử. Nhưng những điều đó không đồng nghĩa với việc sự tức giận của họ có thể trở thành thứ để người khác cố tình tạo ra rồi đem lên mạng.
Ở tuổi 92, bà Xue vẫn phải đứng sau quầy bánh để kiếm sống. Ít nhất, việc một người đang làm việc giữa phố không nên trở thành cái cớ để người khác lấy sự tổn thương của họ làm nội dung.
Bùi Hà (tổng hợp)