Tổ chức Y tế Thế giới vừa ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu do dịch Ebola bùng phát tại Congo và Uganda với chủng vi rút hiện chưa có vắc xin.

Diễn biến dịch Ebola và đặc điểm chủng vi rút mới

Đợt bùng phát hiện nay bắt nguồn từ 24/4, khi một nhân viên y tế tại thủ phủ Bunia, tỉnh Ituri của CHDC Congo, nhập viện với các triệu chứng sốt cao, nôn mửa và xuất huyết. Sự việc nhanh chóng trở nên nghiêm trọng khi các ca bệnh tương tự xuất hiện liên tiếp, buộc cơ quan y tế địa phương và quốc tế phải vào cuộc để xác định nguồn gốc của mầm bệnh đang lây lan nhanh chóng trong cộng đồng.

Theo báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi, tính đến trung tuần tháng 5, dịch đã khiến 88 người tử vong trong số 336 trường hợp nghi nhiễm. Không chỉ giới hạn trong biên giới Congo, chủng vi rút này đã lan sang nước láng giềng Uganda, nơi ghi nhận một trường hợp tử vong đầu tiên vào ngày 15/5, làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng y tế xuyên biên giới tại khu vực này.

Điều đáng lo ngại nhất là chủng vi rút được xác định là Bundibugyo, một biến thể phát hiện lần đầu năm 2007 nhưng hiện vẫn chưa có vắc xin hay phác đồ điều trị đặc hiệu. Với tỷ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, chủng này thách thức các nỗ lực ngăn chặn hơn nhiều so với chủng Zaire vốn đã có vắc xin phòng ngừa, đặt các đội ngũ cứu trợ vào tình thế nguy hiểm khi phải đối mặt trực tiếp với nguồn lây.

Phản ứng của giới chuyên gia trước nguy cơ lây lan

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 17/5 đã chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế, mức cảnh báo cao thứ hai trong quy định y tế toàn cầu. Các chuyên gia nhận định rằng tỷ lệ dương tính cao trong các mẫu xét nghiệm ban đầu cho thấy quy mô thực sự của dịch bệnh có thể lớn hơn nhiều so với báo cáo, đồng thời ẩn chứa nguy cơ bùng phát mạnh mẽ ở cấp độ địa phương và khu vực.

Trong khi đó, tổ chức Bác sĩ không biên giới đang chuẩn bị triển khai phản ứng quy mô lớn dù phải đối mặt với những thách thức khổng lồ về cơ sở hạ tầng. Việc vận chuyển thiết bị y tế tại Congo gặp nhiều trở ngại do hệ thống thông tin liên lạc kém và địa hình chia cắt, khiến việc tiếp cận các vùng sâu vùng xa, nơi vi rút có thể đang âm thầm hành hoành, trở nên chậm chạp và khó khăn hơn.

Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 được ghi nhận tại CHDC Congo trong khoảng 50 năm qua. Đợt bùng phát gần nhất xảy ra vào tháng 8/2025 và được kiểm soát vào tháng 12/2025 sau khi khiến ít nhất 34 người thiệt mạng. Thống kê trong vòng 50 năm qua cho thấy Ebola đã cướp đi sinh mạng của khoảng 15.000 người tại châu Phi, với tỷ lệ tử vong có lúc lên đến 90%. Virus này có nguồn gốc từ dơi và lây từ người sang người thông qua tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể của bệnh nhân nhiễm bệnh, thời gian ủ bệnh kéo dài tới 21 ngày.

Theo: Báo Thanh Niên

Từ Khóa: