Hàng loạt thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) được cắt giảm, trong đó cơ chế quản lý đang chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với việc nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư.

Ngày 1/10, đại diện Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (C07, Bộ Công an) cho biết công tác cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH thời gian qua đã được đẩy mạnh theo hướng loại bỏ những thủ tục không cần thiết, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Luật PCCC và CNCH năm 2024 quy định 9 thủ tục hành chính trong lĩnh vực này, giảm 28/37 thủ tục, tương ứng hơn 75% so với quy định pháp luật về PCCC trước đây. Trong số đó, 7 thủ tục được thực hiện tại cơ quan công an.

Thực hiện Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, Bộ Công an tiếp tục đề xuất cắt giảm 3 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan công an.

Các thủ tục được đề xuất cắt giảm gồm kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC; nghiệm thu về PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cơ quan công an cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu; và phục hồi hoạt động của cơ sở, phương tiện giao thông cơ giới, hộ gia đình, cá nhân.

Bên cạnh đó, thủ tục cấp giấy chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC đã hết hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Như vậy, hiện chỉ còn 3 thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH do cơ quan công an giải quyết, cùng 2 thủ tục do UBND cấp xã thực hiện.

Việc cắt giảm thủ tục được thực hiện theo hướng giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng với việc giảm kiểm tra trước, trách nhiệm bảo đảm an toàn PCCC của các chủ thể liên quan cũng được đặt ra rõ hơn.

Lực lượng Cảnh sát PCCC thực hành diễn tập, vận hành xe thang hiện đại ngoài trời. (Ảnh minh họa: MUC)

Chuyển mạnh sang hậu kiểm, chủ đầu tư chịu trách nhiệm cao hơn

Theo đại diện Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, việc thu gọn danh mục thủ tục hành chính là một phần trong quá trình cải cách toàn diện lĩnh vực PCCC và CNCH. Phương thức quản lý được điều chỉnh theo hướng chuyển một phần từ tiền kiểm sang hậu kiểm, kết hợp với quản lý rủi ro.

Quy định mới đồng thời nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư theo phương châm “chủ động phòng ngừa, chủ động thực hiện, chủ động chấp hành”. Người dân và doanh nghiệp được tạo điều kiện chủ động thực hiện các yêu cầu về PCCC, thay vì phụ thuộc vào nhiều thủ tục kiểm tra hành chính.

Để cụ thể hóa Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, ngày 8/9, Chính phủ ban hành Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi một số nội dung tại Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH.

Nghị định mới cắt giảm thêm các thủ tục hành chính, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và điều chỉnh đối tượng thuộc diện thẩm duyệt, thẩm định thiết kế về PCCC. Theo quy định này, chủ đầu tư được giao tự tổ chức thẩm định, thẩm duyệt thiết kế về PCCC đối với một số nội dung, trường hợp, hướng tới phương thức quản lý dựa trên tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về PCCC cũng được Bộ Công an rà soát, sửa đổi theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp cận hơn. Khi thiết kế công trình đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, chủ đầu tư có thể tổ chức thi công và nghiệm thu theo đúng thiết kế đã được thẩm định, phê duyệt.

Đại diện Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cho rằng nhận thức của nhiều chủ đầu tư về công tác PCCC đã có chuyển biến. Vì vậy, việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan công an sẽ giúp giảm thời gian, nguồn lực quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ chủ đầu tư rút ngắn tiến độ đưa công trình vào sử dụng.

Cùng với đó, chi phí chuẩn bị hồ sơ của người dân và doanh nghiệp được giảm thông qua việc đơn giản hóa thành phần hồ sơ trên cơ sở khai thác dữ liệu.

Việc thẩm duyệt thiết kế điều chỉnh trong quá trình thi công cũng được thu hẹp. Thủ tục này chỉ đặt ra đối với những thay đổi lớn có thể ảnh hưởng đến điều kiện an toàn PCCC, như thay đổi vị trí, diện tích làm giảm khoảng cách PCCC; giảm kích thước đường, bãi đỗ xe chữa cháy; tăng số tầng.

Những thay đổi trên cho thấy quản lý PCCC đang được điều chỉnh theo hướng giảm các thủ tục không cần thiết, tập trung nguồn lực vào những trường hợp có nguy cơ rủi ro. Cùng với đó, trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn và bảo đảm an toàn PCCC trong quá trình xây dựng, vận hành công trình được nâng lên.

Trần Yên (tổng hợp)

Từ Khóa: