Bộ quy tắc dùng AI có trách nhiệm trong truyền thông số được công bố với 6 nguyên tắc và 29 hướng dẫn, hướng tới minh bạch và bảo vệ quyền lợi.

Dùng AI có trách nhiệm và mục tiêu xây dựng chuẩn mực

Ngày 30/9 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) công bố bộ quy tắc dùng AI có trách nhiệm trong truyền thông số. Đây là tài liệu đầu tiên đưa ra sáu nguyên tắc cùng 29 hướng dẫn cụ thể cho cộng đồng. Ngoài ra, năm lưu ý quan trọng cũng được bổ sung nhằm điều chỉnh hoạt động quảng cáo trực tuyến trong môi trường số.

Theo IPS, sự ra đời của bộ quy tắc nhằm cân bằng giữa sáng tạo tự do và trách nhiệm xã hội. Sáu nguyên tắc cốt lõi bao gồm minh bạch, đáng tin cậy, tôn trọng sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền riêng tư, tôn trọng phẩm giá con người và có trách nhiệm cộng đồng. Đây được xem là nền tảng cần thiết để xây dựng niềm tin khi sử dụng AI trong truyền thông số.

Ông Nguyễn Minh Hồng, Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA), nhấn mạnh rằng bộ quy tắc không mang tính bắt buộc mà có giá trị như kim chỉ nam. Theo ông, giá trị thực sự nằm ở việc quy tắc có được chấp nhận và áp dụng rộng rãi trong công việc hàng ngày của người làm truyền thông hay không.

Dùng AI có trách nhiệm trong bối cảnh quốc tế và pháp lý

Đại diện IPS, ông Nguyễn Đức Lam, chia sẻ rằng nhiều quốc gia đã xây dựng khung pháp lý hoặc hướng dẫn ứng xử với AI. Liên minh châu Âu ban hành Nguyên tắc điều chỉnh AI, Australia đưa ra 8 nguyên tắc đạo đức; Nhật Bản công bố hướng dẫn AI cho doanh nghiệp. Ngoài ra, Malaysia xây dựng bộ quy tắc quốc gia; trong khi Mỹ thiết lập khung quản lý rủi ro AI.

Tại Việt Nam, hành lang pháp lý về trí tuệ nhân tạo vẫn trong quá trình hoàn thiện. Các văn bản luật đã có, song vẫn khó tiếp cận với đông đảo cá nhân sáng tạo nội dung. Chính vì vậy; bộ quy tắc lần này nhằm mang đến hướng dẫn trực quan, dễ hiểu và gần gũi; giúp AI vừa phát huy khả năng sáng tạo vừa bảo đảm chuẩn mực đạo đức.

IPS cho rằng người dùng AI sáng tạo nội dung rất đa dạng, từ học sinh; sinh viên cho đến những người đi làm. Do đó, xã hội cần những chuẩn mực rõ ràng, cụ thể và thân thiện; để người dùng dễ áp dụng mà không lo vi phạm nguyên tắc pháp lý.

AI có trách nhiệm
Phóng viên dùng công cụ AI hỗ trợ chuyển từ giọng nói sang văn bản và tổng hợp nội dung (Ảnh: VnExpress)

Chiến lược AI quốc gia và hướng phát triển bền vững

Theo thống kê, Việt Nam đứng thứ sáu trong số 40 quốc gia về mức độ sẵn sàng cho AI. Khoảng 42% dân số và 65% doanh nghiệp vừa và nhỏ đã sử dụng công nghệ này. Tuy vậy, khoảng cách đầu tư và trình độ phát triển với các quốc gia tiên tiến vẫn còn lớn.

Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo được ban hành từ năm 2021. Dự kiến; chiến lược sẽ được cập nhật vào cuối năm nay, cùng lúc với việc xây dựng Luật Trí tuệ nhân tạo.

Tại Hội thảo khoa học quốc gia về AI hồi giữa tháng 9; Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định AI là lĩnh vực thay đổi rất nhanh. Theo ông, chính sách quản lý phải dựa trên mức độ rủi ro; đi kèm minh bạch và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, việc phát triển AI cần lấy con người làm trung tâm; coi đây là nguồn lực cho tăng trưởng bền vững.

Ông nhấn mạnh rằng nếu được phát triển đúng hướng, AI sẽ không chỉ phục vụ phát triển kinh tế mà còn nâng cao chất lượng đời sống. Đây cũng là mục tiêu để Việt Nam vừa bắt kịp xu hướng toàn cầu; vừa duy trì sự an toàn và bền vững.

Theo: VnExpress