Sau khi dỡ bỏ phong tỏa hải quân để đảm bảo an ninh vùng Vịnh, Mỹ đã gửi thông điệp cứng rắn yêu cầu Israel không gây cản trở các thỏa thuận ngoại giao.

Vai trò của Israel đối với an ninh vùng Vịnh và khu vực

Trong những phát biểu mới nhất, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã thẳng thắn chỉ trích các hoạt động quân sự của Israel tại Lebanon vì cho rằng chúng cản trở nỗ lực ngoại giao với Iran. Ông nhấn mạnh rằng Israel, tương tự như các bên khác, có trách nhiệm phải tôn trọng tiến trình hòa bình hiện tại vì lợi ích của chính họ. Mỹ coi việc ổn định tình hình tại Lebanon là một phần không thể tách rời của kế hoạch đảm bảo an toàn cho toàn bộ khu vực Trung Đông.

Bất chấp lời kêu gọi từ Washington, Israel vẫn khẳng định sẽ không rút quân khỏi Lebanon, hành động này đi ngược lại với điểm đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ – Iran. Sự cứng rắn của phía Tel Aviv đang tạo ra một bài toán hóc búa cho các nhà hoạch định chính sách Mỹ khi phải cân bằng giữa đồng minh và mục tiêu hòa bình. Mỹ cảnh báo rằng các hành động quân sự đơn phương có thể làm suy yếu vị thế của đồng minh quyền lực duy nhất của Israel tại các diễn đàn quốc tế.

Văn kiện ngừng bắn mới nhất yêu cầu việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận. Phía Mỹ tin rằng một môi trường không xung đột tại Lebanon sẽ tạo điều kiện thuận lợi để giải quyết các tranh chấp còn tồn đọng với Tehran. Việc phối hợp với các quốc gia không phải là thành viên chính thức của thỏa thuận như Israel được xem là yếu tố then chốt để duy trì trật tự và ổn định lâu dài.

Cơ chế giám sát hải quân và quyền kiểm soát eo biển

Để bảo vệ lợi ích chiến lược, Hải quân Mỹ thông báo sẽ tiếp tục duy trì lực lượng tại các vùng nước trọng yếu nhằm đảm bảo lệnh ngừng bắn được thực thi nghiêm túc. Nhiệm vụ này bao gồm việc giám sát quá trình di chuyển của các tàu thương mại và ngăn chặn bất kỳ hành vi gây rối nào có thể xảy ra. Sự hiện diện của quân đội Mỹ đóng vai trò như một bảo chứng cho các cam kết an toàn hàng hải mà các bên đã thống nhất trong bản ghi nhớ.

Về phía Iran, nước này có kế hoạch phối hợp với Oman và các quốc gia láng giềng để quản lý các dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz sau giai đoạn 60 ngày miễn phí. Các quan chức Tehran cũng đã gợi ý về việc áp dụng “phí dịch vụ” đối với các tàu thuyền quá cảnh qua tuyến đường thủy quan trọng này trong tương lai. Đây là một phần trong nỗ lực của Iran nhằm khẳng định chủ quyền và vai trò quản lý của các nước trong khu vực đối với các tuyến đường biển quốc tế.

Chính quyền Mỹ khẳng định họ đang nắm giữ thế chủ động và sẽ theo dõi chặt chẽ mọi thay đổi trong hành vi của Tehran trước khi nới lỏng thêm các biện pháp kiểm soát. Việc dỡ bỏ phong tỏa ban đầu chỉ nhằm mục đích phục vụ nhu cầu năng lượng của thế giới chứ không phải là một sự nhượng bộ vô điều kiện dành cho Iran. Mọi lợi ích kinh tế thực chất chỉ đến với quốc gia này khi họ chứng minh được sự minh bạch và tuân thủ tuyệt đối các quy tắc an toàn hàng hải.

Phạm Mai (tổng hợp)

Từ Khóa: