Đà Nẵng – Anh Lê Nhất Vũ cùng vợ Võ Thị Ngọc Thư đã biến xơ mướp thành hơn 20 sản phẩm gia dụng, từ một đơn hàng xuất khẩu đầu tiên chỉ trị giá khoảng 30 USD.

Khoảng năm 2018, hai vợ chồng bắt đầu tìm hướng kinh doanh dựa trên nông nghiệp, trong đó xơ từ những quả mướp già được chọn làm nguyên liệu. Anh Vũ khi đó là kỹ sư, còn chị Thư đang giảng dạy tại một trường cao đẳng.

Cả hai lớn lên trong gia đình nông dân nên muốn tận dụng nguồn nguyên liệu trong nước, đồng thời tạo thêm đầu ra cho người trồng. “Chúng tôi muốn làm sản phẩm thân thiện với môi trường, có yếu tố Việt Nam để đưa ra nước ngoài, đồng thời tạo thêm đầu ra cho người nông dân”, anh Vũ nói.

Để có nguyên liệu phù hợp, hai vợ chồng phải thử nghiệm nhiều giống mướp. Giống ban đầu cho lượng xơ ít và không đồng đều nên họ vừa thu mua mướp già, vừa tiếp tục tìm giống có chất lượng tốt hơn.

Sau nhiều lần thử nghiệm, anh Vũ chọn được giống cho lượng xơ lớn. Mướp được để già khoảng 4 tháng trước khi thu hoạch, sau đó bóc vỏ, giặt, phơi khô, xẻ lấy hạt, ép, cắt và may thành các sản phẩm.

Năm 2022, chị Thư nghỉ việc để cùng chồng tập trung cho công việc kinh doanh. Chị cho biết xơ mướp có độ dai, tương đối mềm, nhanh khô và có khả năng hút dầu mỡ nên có thể sử dụng để làm một số đồ dùng trong bếp và nhà tắm.

Từ nguyên liệu này, hai vợ chồng phát triển hơn 20 mẫu sản phẩm thuộc 4 nhóm là nhà bếp, nhà tắm, thời trang và trang trí. Giá bán sản phẩm dao động từ 30.000 đến 500.000 đồng.

Những sợi xơ mướp được xử lý để làm nguyên liệu cho các sản phẩm gia dụng. (Ảnh minh họa: MUC)

Một đơn hàng nhỏ mở đường cho những thị trường lớn hơn

Thay vì chờ thị trường trong nước, vợ chồng anh Vũ xác định tìm kiếm khách hàng quốc tế ngay từ đầu. Họ tiếp cận khách hàng qua hội nhóm nông nghiệp quốc tế, mạng xã hội và các chương trình xúc tiến thương mại.

Đơn hàng đầu tiên được gửi sang Mỹ có giá trị khoảng 30 USD. Hai vợ chồng tự tìm cách vận chuyển và hoàn thiện việc giao hàng, sau đó tiếp tục tìm kiếm khách hàng ở các thị trường khác. Sản phẩm hiện đã được xuất sang Mỹ, Hàn Quốc, Australia, Canada… Trong đó, đơn hàng lớn nhất cơ sở từng xuất sang Hàn Quốc đạt khoảng 2.000 USD.

Tại Đà Nẵng, sản phẩm được phân phối cho một số khách sạn và các gian hàng quà tặng ở điểm du lịch. Doanh nghiệp hiện tiếp tục tìm kiếm cơ hội đưa sản phẩm sang châu Âu. Theo anh Vũ, khách hàng quốc tế có yêu cầu cao về chất lượng, độ hoàn thiện và cách đóng gói. Các đơn hàng vì thế cũng giúp cơ sở tiếp tục điều chỉnh chất lượng xơ và thiết kế sản phẩm.

Cùng với việc tìm thị trường, hai vợ chồng chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu. Họ liên kết với nông dân ở nhiều địa phương, hỗ trợ giống, kỹ thuật và tổ chức thu mua mướp già. Hiện khoảng 50 hộ dân tại Đà Nẵng, Đắk Lắk, Yên Bái, Đồng Nai và một số địa phương khác tham gia mô hình, với tổng diện tích hơn 20ha. Ở những vùng trồng lớn, người dân được hỗ trợ giống, kỹ thuật và ký hợp đồng liên kết thu mua.

Mướp khô được mua dựa trên kích thước và chất lượng, giá khoảng 2.000-12.000 đồng/quả. Nhờ đó, những quả mướp già có thêm giá trị thay vì chỉ được xem là phần nguyên liệu ít được sử dụng.

“Tuy nhiên, phần lớn người dân liên kết với chúng tôi chọn không bán mướp non mà bán mướp già để có thu nhập ổn định. Chúng tôi muốn mở rộng vùng trồng, cùng bà con tạo ra sản phẩm và chia sẻ lợi nhuận. Khi đầu ra ổn định, người dân cũng yên tâm hơn với vùng nguyên liệu”, anh Vũ chia sẻ.

Các sản phẩm từ xơ mướp được phát triển thành nhiều vật dụng gia đình. (Ảnh minh họa: MUC)

Cơ sở của hai vợ chồng hiện tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động, thu nhập khoảng 8-12 triệu đồng/người/tháng. Khi lượng đơn tăng, cơ sở thuê thêm lao động địa phương làm thời vụ.

Trong thời gian tới, vợ chồng anh Vũ dự kiến tiếp tục mở rộng diện tích liên kết và tăng số hộ tham gia. Hai người cũng đặt mục tiêu phát triển thêm sản phẩm, xây dựng vùng nguyên liệu đủ lớn để đáp ứng yêu cầu về chất lượng và sản lượng của khách hàng xuất khẩu.

Vũ Phượng (tổng hợp)