Ăn tối nhẹ, hạn chế căng thẳng và ngủ đúng giờ là những thói quen được ghi nhận ở nhiều cư dân thuộc 5 “Vùng Xanh” trên thế giới. Dù vẫn còn tranh cãi về số liệu tuổi thọ, giới chuyên gia nhận định các nguyên tắc này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Khái niệm “Vùng Xanh” (Blue Zones) từ lâu được dùng để chỉ những khu vực có tỷ lệ người sống trên 100 tuổi cao hơn mức trung bình. Năm địa điểm thường được nhắc đến gồm Sardinia (Italy), Okinawa (Nhật Bản), Ikaria (Hy Lạp), Nicoya (Costa Rica) và cộng đồng Cơ Đốc Phục Lâm tại Loma Linda (Mỹ).

Điểm chung của những cộng đồng này không nằm ở một loại thực phẩm hay phương pháp chăm sóc sức khỏe đặc biệt, mà là lối sống được duy trì ổn định trong nhiều năm. Trong đó, khoảng thời gian buổi tối được xem là một phần quan trọng giúp cơ thể phục hồi sau một ngày hoạt động.

Buổi tối được ưu tiên cho nghỉ ngơi và kết nối gia đình

Theo các nghiên cứu về Blue Zones, cư dân tại đây thường không ăn tối quá muộn. Nhiều người lựa chọn bữa ăn đơn giản với lượng vừa phải, hạn chế thực phẩm nhiều chất béo hoặc quá nhiều đạm vào cuối ngày.

Tại Okinawa, nguyên tắc “hara hachi bu” – chỉ ăn đến khi no khoảng 80% – được nhiều người áp dụng trong mọi bữa ăn. Trong khi đó, người Sardinia và Ikaria thường dùng bữa trưa là bữa chính, còn bữa tối chỉ bổ sung nhẹ để tránh tạo gánh nặng cho hệ tiêu hóa trước khi ngủ.

Bên cạnh chế độ ăn, việc thư giãn cũng được xem là thói quen không thể thiếu. Một số cộng đồng dành thời gian trò chuyện cùng người thân, gặp gỡ bạn bè hoặc thực hiện các hoạt động mang tính tinh thần trước khi đi ngủ. Theo Dan Buettner, người phổ biến khái niệm Blue Zones, đây là cách giúp giảm căng thẳng tích lũy trong ngày, tạo điều kiện cho giấc ngủ chất lượng hơn.

Nhiều chuyên gia về lão khoa cũng khuyến nghị người trưởng thành nên duy trì giờ ngủ ổn định, tránh sử dụng thiết bị điện tử quá lâu vào buổi tối và tạo môi trường nghỉ ngơi yên tĩnh để cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Tranh luận về tuổi thọ không làm thay đổi giá trị của lối sống

Bên cạnh những nghiên cứu ca ngợi Vùng Xanh, một số nhà khoa học cho rằng cần thận trọng khi nhìn vào các con số thống kê về người sống trên 100 tuổi.

Nhà nhân khẩu học Saul Justin Newman nhận định nhiều hồ sơ dân số tại một số quốc gia từng tồn tại sai sót trong việc quản lý giấy khai sinh và khai tử, khiến số người được ghi nhận sống trên 100 tuổi có thể cao hơn thực tế. Theo ông, điều này có thể ảnh hưởng đến các kết luận về tỷ lệ trường thọ của từng khu vực.

Ngược lại, Dan Buettner và nhóm Blue Zones cho rằng những chỉ trích chưa đủ để bác bỏ toàn bộ các kết quả nghiên cứu tích lũy trong nhiều năm. Hai bên vẫn tiếp tục đưa ra các lập luận và dữ liệu nhằm bảo vệ quan điểm của mình.

Dù cuộc tranh luận chưa có hồi kết, giới chuyên gia sức khỏe cho rằng giá trị cốt lõi của mô hình Vùng Xanh không nằm ở việc có bao nhiêu người sống quá 100 tuổi, mà ở những thói quen sinh hoạt lành mạnh đã được nhiều nghiên cứu khác chứng minh có lợi.

Ăn uống điều độ, duy trì vận động tự nhiên, giảm căng thẳng, giữ các mối quan hệ xã hội và ngủ đủ giấc đều là những yếu tố góp phần làm giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính, đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống khi tuổi tác tăng lên.

Hồng Sơn (tổng hơp)