Tại xã Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, chị Nguyễn Thị Thanh xây dựng cơ sở kinh doanh hải sản, tạo việc làm cho hàng chục lao động và trích hàng trăm triệu đồng mỗi năm giúp đỡ người khó khăn.

Chị mắc bệnh hiếm từ khi mới 40 ngày tuổi, trải qua nhiều lần điều trị ở Hà Nội và mang di chứng biến dạng khuôn mặt, giọng nói suốt đời. Vượt qua nghịch cảnh đó, năm 2023 chị được Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An tôn vinh là một trong 30 phụ nữ khuyết tật vượt khó tiêu biểu.

Bệnh xuất hiện khi chị Nguyễn Thị Thanh mới 40 ngày tuổi, dưới dạng một khối u trên má, và nhanh chóng lan rộng. Bà Đào Thị Vinh, mẹ chị, kể: “Khi được 40 ngày tuổi, trên má cháu xuất hiện một nốt đỏ như giọt máu, rồi nó lớn dần, sưng lên và lan rộng. Lúc ấy, tôi chỉ biết bế con đi hết bệnh viện này đến bệnh viện khác. Riêng năm đầu đời, cháu đã ra Hà Nội nhập viện 7 lần”.

Sau một ca phẫu thuật không thành công, bệnh viện trả chị về nhà và nhận định cháu khó có thể sống được. Bà Vinh, khi đó là kỹ sư nông nghiệp có kiến thức y tế, tự tay rửa vết thương bằng nước muối và tiêm kháng sinh cho con mỗi ngày, thay vì chấp nhận tiên lượng đó.

Năm 13 tuổi, chị tiếp tục điều trị bằng phương pháp áp lạnh trong gần một năm tại một bệnh viện ở Hà Nội. Gương mặt và giọng nói biến dạng khiến chị bị bạn bè trêu chọc, xa lánh mỗi khi đến lớp, nhưng chị vẫn tiếp tục đi học rồi sau đó chuyển sang lao động để tự nuôi sống bản thân.

Không có bằng cấp và sức khỏe hạn chế, chị bắt đầu bằng việc bán nước chè xanh, hành, chanh, rau, rồi làm bánh cốm, bánh xèo, đậu phụ, nuôi vịt và bán cá khô cho người đi rừng. Chị đạp xe hàng chục cây số mỗi ngày để lấy hàng, có hôm chỉ ăn một gói mì và xin nước ở nhà dân ven đường để tiết kiệm vốn.

Năm 1991, chị chuyển sang thu mua cá, tôm, từ đó xây dựng cơ sở kinh doanh hải sản mang tên “Hải sản Thanh Ngọng” — ghép từ chính tên và đặc điểm giọng nói của mình. Mỗi năm cơ sở thu mua hàng nghìn tấn hải sản, cung ứng cho các siêu thị và cửa hàng thực phẩm sạch, đồng thời vận hành hai kho đông lạnh, tạo việc làm cho hàng chục lao động. Khi dân làng thắc mắc vì sao đặt tên “Thanh Ngọng”, chị trả lời: “Để tui không còn mặc cảm khuyết tật nữa!”.

Việc giao tiếp khó khăn khiến chị nhiều lần bị ép giá, quỵt tiền, có lần bị lừa mất số vốn tích góp và vay mượn lên tới hàng tỷ đồng. Khi tìm gặp người đã lừa mình, chị chỉ hỏi: “Vì sao anh nỡ lừa một người phụ nữ tàn tật như tôi?”.

Chị Thanh hỗ trợ kinh phí chữa bệnh cho em Xồng Bá Dìa, lan tỏa nghĩa tình và tinh thần sẻ chia nơi vùng cao.
Chị Nguyễn Thị Thanh trao hỗ trợ kinh phí giúp em Xồng Bá Dìa điều trị bệnh. (Ảnh minh họaMUC)

Trước cảnh gia đình người này kiệt quệ, vợ con sống chật vật, chị chấp nhận nhận lại hai chiếc xe tải để gán một phần nợ, để người này trả dần phần còn lại, đồng thời để lại một khoản tiền mua sữa cho các con của họ. Thay vì đòi lại toàn bộ số tiền bị lừa, chị chọn không đẩy một gia đình khác vào cảnh cùng quẫn.

Từ lợi nhuận kinh doanh, mỗi năm chị dành khoảng 200 triệu đồng hỗ trợ người nghèo, đồng thời kết nối các nhóm thiện nguyện như “Trái tim xứ Nghệ” và “Thiện nguyện Hải sản Quỳnh Lưu” để mở rộng phạm vi giúp đỡ. Trong 5 năm gần đây, các nhóm này đã trao hàng nghìn phần quà trị giá hàng tỷ đồng cho người nghèo, trẻ mồ côi và các gia đình gặp hoạn nạn.

Từ năm 2022, chị nhận đỡ đầu hai anh em Phan Hồ Gia Bảo (sinh năm 2015) và Phan Hồ Gia Phúc (sinh năm 2017), ở xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An — hai cháu mồ côi cha, có mẹ bị tàn tật — với khoản hỗ trợ 3 triệu đồng mỗi năm cùng quà, nhu yếu phẩm vào các dịp lễ, Tết. Chị cũng kêu gọi kinh phí chữa bệnh cho em Xồng Bá Dìa (sinh năm 2003, ở xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An), người mang khối u vùng xương hàm dưới nhiều năm nhưng không có điều kiện chữa trị, và nói: “Nhìn hoàn cảnh của cháu rất giống tôi lúc nhỏ, thương lắm”.

Năm 2023, chị được Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An tôn vinh là một trong 30 phụ nữ khuyết tật vượt khó tiêu biểu, đồng thời nhận Kỷ niệm chương “Nữ doanh nhân có trái tim vàng vì cộng đồng”. Những ghi nhận này gắn với việc làm cụ thể: một cơ sở kinh doanh tạo việc làm cho hàng chục lao động, hàng tỷ đồng được trao đến người khó khăn trong 5 năm, và hai trẻ mồ côi được hỗ trợ đều đặn.

Năm 2020, trong một chuyến thiện nguyện giữa đại dịch Covid-19, chị gặp anh Nguyễn Thanh Tuấn, chủ trang trại cây ăn quả ở xã Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An, khi đó đã mất vợ được hai năm. Gia đình anh Tuấn ban đầu phản đối, khuyên anh tìm người phụ nữ khỏe mạnh hơn, nhưng anh đáp: “Thanh là người con thương và muốn đồng hành suốt quãng đời còn lại”, và hai người kết hôn, cùng nhau duy trì công việc kinh doanh và các chuyến thiện nguyện.

Từ một tiên lượng y khoa bi quan lúc mới sinh đến một cơ sở kinh doanh tạo việc làm cho hàng chục lao động và hàng tỷ đồng hỗ trợ cộng đồng trong 5 năm, khoảng cách đó không được lấp đầy bằng lời kể mà bằng những quyết định cụ thể — trong đó có quyết định không dồn một con nợ vào đường cùng.

Nguyễn Mùi (tổng hợp)

Từ Khóa: