Bộ Xây dựng cho phép Cục Đăng kiểm Việt Nam tự quyết định chỉ định tạm thời đơn vị thử nghiệm ghế an toàn trẻ em, trong lúc thị trường vẫn chưa có tổ chức nào đủ điều kiện chứng nhận theo quy chuẩn mới.

Văn bản được Bộ Xây dựng gửi đi ngay trước thời điểm quy định bắt buộc trang bị ghế an toàn trẻ em trên ôtô chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Nguyên nhân là do năng lực của hệ thống chứng nhận theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024 chưa theo kịp yêu cầu thực thi.

Cụ thể, Cục Đăng kiểm Việt Nam được giao chủ động tổ chức đánh giá sự phù hợp, chứng nhận và công bố hợp quy đối với thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên ôtô. Cơ quan này cũng có trách nhiệm tiếp nhận, đánh giá và chỉ định các tổ chức đáp ứng đầy đủ yêu cầu của QCVN 123:2024 và Nghị định 37/2026.

Song song đó, Bộ Xây dựng yêu cầu Cục công khai đầu mối tiếp nhận hồ sơ, thành phần hồ sơ, trình tự và thời gian xử lý; không được đặt thêm điều kiện hay thủ tục ngoài quy định đã ban hành. Đây là ràng buộc nhằm tránh phát sinh thêm rào cản cho doanh nghiệp trong giai đoạn quy chuẩn mới vừa áp dụng.

Vướng mắc cốt lõi nằm ở chỗ hiện chưa có đủ tổ chức thử nghiệm, chứng nhận đáp ứng ngay nhu cầu đánh giá sản phẩm theo quy chuẩn mới, trong khi nhu cầu công bố hợp quy của doanh nghiệp đang rất lớn do quy định bắt buộc đã có hiệu lực.

Để xử lý khoảng trống này, Bộ Xây dựng cho phép Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam quyết định chỉ định tạm thời tổ chức thử nghiệm theo Nghị định 37/2026, với thời hạn tối đa 6 tháng kể từ ngày ký quyết định. Theo đề xuất trước đó của Cục Đăng kiểm, Trung tâm Thử nghiệm xe cơ giới (VMTC) có thể là đơn vị được chỉ định tạm thời thử nghiệm, còn Cục Đăng kiểm Việt Nam đảm nhận việc chứng nhận trong giai đoạn chuyển tiếp.

Đổi lại quyền chủ động này, Bộ Xây dựng yêu cầu Cục Đăng kiểm Việt Nam gửi lại toàn bộ quyết định, văn bản xử lý sau khi ban hành để Bộ theo dõi, kiểm tra, đồng thời chủ động báo cáo các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Cơ chế giám sát này nhằm bảo đảm quy chuẩn mới được thực hiện đồng bộ, không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, nhập khẩu và cung ứng thiết bị an toàn cho trẻ em trên thị trường.

Theo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, từ ngày 01/7, trẻ em dưới mười tuổi và cao dưới 1,35 mét khi đi ôtô phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, trừ trường hợp đi trên xe kinh doanh vận tải hành khách. Ghế an toàn cho trẻ em thuộc nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình nên phải công bố hợp quy tại cơ quan chuyên ngành địa phương, dựa trên kết quả chứng nhận của tổ chức được chỉ định.

Trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về việc liệu trong 6 tháng tới, hệ thống chứng nhận có kịp hình thành đủ năng lực hay không. Nếu không, doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu ghế an toàn trẻ em sẽ tiếp tục phải chờ đợi giữa một quy định đã có hiệu lực và một cơ chế thực thi vẫn đang trong giai đoạn chắp vá.

Phạm Mai (tổng hợp)