Eo biển Hormuz mở cửa mang lại kỳ vọng ổn định thị trường năng lượng, song tiến trình phục hồi dòng chảy dầu mỏ vẫn đối mặt nhiều rào cản kỹ thuật.

Eo biển Hormuz và những rào cản hậu xung đột

Thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran dự kiến ký kết vào ngày 19/6/2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng cho thị trường năng lượng toàn cầu. Hiện nay, giá dầu Brent và WTI đã ghi nhận mức giảm lần lượt còn 80,9 và 78,3 USD/thùng, phản ánh kỳ vọng tích cực từ giới đầu tư sau thời gian dài căng thẳng. Tuy nhiên, con số này vẫn cao hơn đáng kể so với mức giá trung bình 70 USD trước khi xung đột bùng phát.

Việc lưu thông hàng hóa qua tuyến đường chiến lược này không thể hồi phục ngay lập tức do những nút thắt hậu cần nghiêm trọng chưa được tháo gỡ. Thống kê từ Kpler cho thấy khoảng 220 tàu chở dầu trong tổng số 500 tàu vẫn đang bị mắc kẹt tại khu vực vịnh Ba Tư. Để giải tỏa tình trạng này, các bên cần triển khai tháo gỡ thủy lôi và đạt được thỏa thuận về bảo hiểm hàng hải vốn đang gặp nhiều trở ngại về mặt thực địa.

Các chuyên gia dự báo cần khoảng 15 ngày đầu để nhóm tàu đầu tiên rời vịnh, nhưng phải mất tới 3 tháng để lưu lượng ổn định hoàn toàn. Sự chậm trễ này là do cần có không gian trống để các tàu từ vịnh Oman có thể tiến vào tiếp nhận nguồn hàng mới. Quá trình phục hồi đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho dòng chảy thương mại qua vùng Vịnh.

Triển vọng phục hồi sản lượng và biến động thị trường

Giai đoạn tiếp theo của quá trình bình thường hóa là rút dầu từ các kho dự trữ và tái khởi động các giếng dầu đã đóng cửa. Việc vận hành lại các mỏ tại Trung Đông đòi hỏi quy trình kỹ thuật phức tạp kéo dài nhiều tuần để cân bằng áp suất nước và khí phun. Đáng chú ý, một số hạ tầng sản xuất bị hư hại do tấn công có thể cần tới vài năm mới có thể hoàn tất việc sửa chữa và vận hành trở lại.

Tập đoàn tài chính Citi Group đã hạ dự báo giá dầu Brent xuống mức 75 USD và 70 USD/thùng cho hai quý cuối năm 2026 dựa trên kịch bản khả quan. Đến năm 2027, mức giá này có thể chỉ còn 65 USD/thùng nếu các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran duy trì kết quả bền vững. Tỷ lệ thành công cho dự báo này được đánh giá khoảng 60% với hy vọng lưu lượng hàng hóa ổn định từ giữa tháng 7.

Dù vậy, thị trường vẫn tiềm ẩn rủi ro khi quan điểm của Mỹ và Iran về phí đi qua eo biển chưa thực sự thống nhất. Iran có ý định thu phí quản lý sau 60 ngày đầu tiên, trong khi phía Mỹ khẳng định duy trì chính sách miễn phí dài hạn cho các tàu vận tải. Những tuyên bố trái ngược này cho thấy triển vọng của thỏa thuận vẫn cần thêm thời gian để đi đến các điều khoản đồng nhất cuối cùng.

Vũ Phượng (tổng hợp)

Từ Khóa: