Ăn pho mát giàu chất béo với lượng hợp lý mỗi ngày có thể giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ, theo một nghiên cứu kéo dài 25 năm tại Thụy Điển. Phát hiện này mang lại góc nhìn mới về vai trò của chất béo đối với sức khỏe não bộ.

Một trong những loại thực phẩm quen thuộc và được ưa chuộng trên toàn cầu – pho mát; vừa được phát hiện có thể mang lại lợi ích bất ngờ cho não bộ. Theo một nghiên cứu quy mô lớn; việc tiêu thụ đều đặn pho mát giàu chất béo có liên quan đến nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ thấp hơn ở người trưởng thành.

Ăn pho mát giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ

Nghiên cứu được thực hiện tại Thụy Điển, theo dõi 27.670 người trưởng thành trong suốt 25 năm. Kết quả cho thấy những người ăn khoảng 50 gram pho mát giàu chất béo mỗi ngày; có tỷ lệ mắc chứng sa sút trí tuệ thấp hơn đáng kể so với nhóm tiêu thụ rất ít hoặc không thường xuyên.

Các loại pho mát được xếp vào nhóm giàu chất béo trong nghiên cứu bao gồm brie; gouda, cheddar, parmesan, gruyere và mozzarella – những sản phẩm có hàm lượng chất béo trên 20%. Đây đều là các loại này phổ biến trong chế độ ăn của nhiều quốc gia châu Âu.

Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng kết quả cho thấy mối liên hệ có ý nghĩa thống kê; dù chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp. Cơ chế sinh học giải thích vì sao pho mát giàu chất béo có thể giúp bảo vệ não bộ vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu.

Ăn pho mát giảm nguy cơ mất trí nhớ thách thức quan điểm cũ

Giáo sư Emily Sonestedt, chuyên gia dịch tễ học dinh dưỡng tại Đại học Lund (Thụy Điển); cho biết trong nhiều thập kỷ, các khuyến nghị y tế thường khuyến khích chế độ ăn ít chất béo. Điều này khiến nhiều sản phẩm sữa; đặc biệt là pho mát, bị xếp vào nhóm thực phẩm nên hạn chế.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy một số sản phẩm sữa giàu chất béo có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe não bộ; đặc biệt là trong việc giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Phát hiện này đặt ra câu hỏi về cách nhìn nhận lại vai trò của chất béo trong chế độ ăn hiện đại. Theo các nhà nghiên cứu, không phải tất cả chất béo đều có hại. Thành phần dinh dưỡng phức hợp trong pho mát, bao gồm axit béo, protein; canxi và các hợp chất sinh học khác; có thể đóng vai trò nhất định trong việc bảo vệ tế bào thần kinh.

Ăn pho mát giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ: số liệu đáng chú ý

Trong số gần 28.000 người tham gia nghiên cứu; có 3.208 trường hợp được chẩn đoán mắc chứng sa sút trí tuệ trong thời gian theo dõi 25 năm. Phân tích dữ liệu cho thấy khoảng 10% những người ăn từ 50 gram pho mát giàu chất béo mỗi ngày mắc bệnh; trong khi tỷ lệ này ở nhóm ăn dưới 15 gram mỗi ngày là 13%.

Sau khi điều chỉnh các yếu tố như tuổi tác, giới tính; trình độ học vấn và chế độ ăn tổng thể; nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ ở nhóm tiêu thụ nhiều pho mát giàu chất béo thấp hơn khoảng 13%, Dữ liệu về chế độ ăn uống được thu thập thông qua nhật ký thực phẩm 7 ngày; bảng câu hỏi tần suất tiêu thụ và các cuộc phỏng vấn chi tiết; giúp tăng độ tin cậy cho kết quả nghiên cứu.

Pho mát và mối liên hệ phức tạp với sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ là thuật ngữ chung cho các bệnh làm suy giảm chức năng nhận thức; bao gồm Alzheimer – dạng phổ biến nhất; cùng với sa sút trí tuệ mạch máu và các dạng liên quan đến bệnh Parkinson. Ước tính năm 2021; thế giới có khoảng 57 triệu người mắc chứng bệnh này và mỗi năm ghi nhận thêm khoảng 10 triệu ca mới.

Dự báo đến năm 2050, số người mắc sa sút trí tuệ toàn cầu có thể tăng lên 153 triệu; khiến việc tìm kiếm các biện pháp phòng ngừa trở thành ưu tiên hàng đầu. Trong bối cảnh chưa có phương pháp điều trị dứt điểm; chế độ ăn uống được xem là yếu tố then chốt. Tuy vậy, mối liên hệ giữa sản phẩm sữa và sa sút trí tuệ vẫn được đánh giá là phức tạp. Các nghiên cứu trước đây tại Phần Lan; Anh và Nhật Bản từng đưa ra kết quả trái chiều về vai trò của nó đối với nguy cơ mắc bệnh.

Cần thận trọng khi diễn giải kết quả nghiên cứu

Một số chuyên gia độc lập cho rằng cần cẩn trọng khi áp dụng kết quả nghiên cứu vào khuyến nghị sức khỏe cộng đồng. Giáo sư Tara Spires-Jones, nhà khoa học thần kinh tại Viện Nghiên cứu Sa sút trí tuệ Vương quốc Anh; lưu ý rằng dữ liệu về chế độ ăn chỉ được thu thập tại một thời điểm; trong khi thời gian theo dõi kéo dài tới 25 năm.

Theo bà, thói quen ăn uống và lối sống của người tham gia có thể đã thay đổi đáng kể trong khoảng thời gian này; ảnh hưởng đến độ chính xác của mối liên hệ được ghi nhận. Dù vậy, các nhà khoa học đồng thuận rằng nghiên cứu tại Thụy Điển mang lại tín hiệu tích cực; góp phần mở rộng hiểu biết về vai trò tiềm năng của pho mát giàu chất béo trong việc bảo vệ sức khỏe não bộ và giảm nguy cơ mất trí nhớ.

Theo: Báo Dân trí