Chùa Đồng Kỵ (Bắc Ninh) không chỉ là chốn tâm linh linh thiêng mà còn là địa điểm đặc biệt, nơi diễn ra cuộc họp quan trọng khởi nguồn cho chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau, hành động của chúng ta”, góp phần dẫn tới thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Chùa Đồng Kỵ – Nơi hòa quyện đạo pháp và dân tộc

Tọa lạc tại phường Đồng Nguyên; thành phố Từ Sơn (Bắc Ninh), chùa Đồng Kỵ từ lâu đã nổi tiếng với vẻ đẹp cổ kính; mái ngói cong vút, cổng tam quan rêu phong. Không chỉ là nơi thờ Phật và sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng; ngôi chùa này còn mang trong mình dấu ấn lịch sử; trở thành chứng nhân cho một giai đoạn đầy biến động của dân tộc.

Theo Thượng tọa Thích Thanh Anh; trụ trì hiện nay, ít ai biết rằng chính tại ngôi chùa này; một cuộc họp bí mật do Tổng Bí thư Trường Chinh chủ trì đã khởi nguồn cho chỉ thị đặc biệt của Đảng; mở ra bước ngoặt trong công cuộc đấu tranh giành độc lập.

Sư trụ trì Thích Thông Hòa và tấm lòng yêu nước

Những năm 1940; chùa Đồng Kỵ được trụ trì bởi Hòa thượng Thích Thông Hòa (thế danh Phạm Thông Hòa). Xuất thân trong một gia đình mộ đạo; sư cụ sớm nhận ra rằng vận mệnh đất nước và đạo pháp gắn bó chặt chẽ. Với quan niệm “nước còn thì đạo còn”; Hòa thượng đã dấn thân vào phong trào cứu nước; chấp nhận hy sinh để bảo vệ Tổ quốc.

Qua sự giới thiệu của ông Đám Thi (làng Đình Bảng); Tổng Bí thư Trường Chinh đã nhiều lần gặp gỡ và đặt vấn đề chọn chùa Đồng Kỵ làm an toàn khu. Sau khi cân nhắc; sư Thông Hòa đồng ý với điều kiện các cán bộ cách mạng phải cải trang làm thợ sơn tượng và đi lại ít người để tránh bị chú ý.

Chính nhờ lòng quả cảm và tinh thần yêu nước của nhà sư; chùa Đồng Kỵ đã trở thành “địa chỉ đỏ” nuôi giấu; che chở nhiều cán bộ Trung ương và Xứ ủy Bắc Kỳ trong những năm tiền khởi nghĩa.

Chùa Đồng Kỵ
Ngày 13/3/1974, chùa Đồng Kỵ đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử cách mạng (Ảnh: Vietnamnet).

Cuộc họp lịch sử khởi nguồn của chỉ thị đặc biệt

Đêm 9/3/1945; tại chùa Đồng Kỵ, Hội nghị Thường vụ Trung ương mở rộng đã được tổ chức với sự tham gia của các đồng chí: Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Lê Đức Thọ; Nguyễn Văn Trân và Lê Thanh Nghị. Nội dung chính của cuộc họp là thảo luận và soạn thảo chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau; hành động của chúng ta”.

Theo lời kể, khi hội nghị vừa khai mạc; bất ngờ có tiếng gõ cửa từ bên ngoài. Nhận thấy nguy cơ lộ bí mật; các đồng chí lập tức tắt đèn; cất giấu tài liệu và chuẩn bị rút lui. Nhờ sự phối hợp của sư Thông Hòa; đoàn cán bộ đã an toàn thoát ra ngoài đồng; rồi chuyển sang địa điểm dự phòng tại nhà thờ họ ông Đám Thi ở Đình Bảng để tiếp tục cuộc họp.

Dù phải thay đổi địa điểm; nhưng sự kiện xảy ra tại chùa Đồng Kỵ đã trở thành kỷ niệm không thể phai trong ký ức của những người tham dự. Chính tại đây, mầm mống của chỉ thị lịch sử đã được hình thành; góp phần tạo nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám.

Giá trị lịch sử của chùa Đồng Kỵ hôm nay

Ngày 13/3/1974; Nhà nước chính thức công nhận chùa Đồng Kỵ là Di tích lịch sử cách mạng. Đây không chỉ là nơi tu hành mà còn là minh chứng cho tinh thần đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam.

Theo Thượng tọa Thích Thanh Anh; sự dấn thân của Hòa thượng Thích Thông Hòa cũng như nhiều tăng ni; Phật tử thời bấy giờ đã trở thành minh chứng sống động về tinh thần yêu nước; khẳng định mối gắn kết bền chặt giữa đạo pháp và dân tộc.

Ngày nay, khi đến thăm chùa Đồng Kỵ; du khách không chỉ tìm thấy sự tĩnh lặng trong tâm hồn mà còn được sống lại những trang sử hào hùng. Nơi đây lưu giữ ký ức về những con người đã hiến dâng cả đời cho độc lập; tự do của Tổ quốc; đồng thời nhắc nhở các thế hệ mai sau về trách nhiệm giữ gìn di sản thiêng liêng của dân tộc.

Theo: Vietnamnet