Sinh 2 con gái được hỗ trợ tiền mặt

Sinh 2 con gái được hỗ trợ tiền mặt, hiện vật và ưu đãi dịch vụ công là đề xuất mới trong Chiến lược Dân số Việt Nam 2025-2030, thể hiện quyết tâm thay đổi tư duy “trọng nam khinh nữ” đang khiến tỷ lệ giới tính khi sinh mất cân bằng nghiêm trọng.

Xem nhanh

Sinh 2 con gái được hỗ trợ tiền mặt: Đề xuất chính sách mang tính nhân văn

Tại lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới (11/7/2025); Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã công bố dự thảo Chiến lược Dân số giai đoạn 2025-2030; trong đó nhấn mạnh: Các gia đình sinh đủ hai con gái sẽ được hỗ trợ tiền mặt; hiện vật hoặc được ưu tiên tiếp cận dịch vụ công.

Đây là lần đầu tiên một chính sách dân số tại Việt Nam đưa ra hình thức khuyến khích cụ thể, thiết thực với các gia đình không sinh con trai, nhằm góp phần điều chỉnh mất cân bằng giới tính khi sinh và thúc đẩy bình đẳng giới ngay từ trong gia đình.

Mất cân bằng giới tính: Báo động đỏ không thể làm ngơ

Theo số liệu công bố tại sự kiện; năm 2024, tỷ lệ giới tính khi sinh tại Việt Nam là 111,4 bé trai/100 bé gái, cao hơn nhiều so với mức cân bằng sinh học tự nhiên (khoảng 105/100). Đây là mức cao đáng lo ngại và có xu hướng tiếp tục tăng ở nhiều địa phương; nhất là khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa.

Nguyên nhân sâu xa đến từ tư tưởng “trọng nam khinh nữ” ăn sâu trong tâm lý người dân; cùng với đó là sự tiếp cận dễ dàng các phương pháp xác định giới tính thai nhi khiến nhiều gia đình lựa chọn sinh con trai bằng mọi giá.

Hệ lụy rõ rệt là nguy cơ thiếu hụt nữ giới trong tương lai; gây mất cân đối trong cấu trúc dân số, đe dọa ổn định hôn nhân; làm gia tăng các vấn đề xã hội như buôn bán phụ nữ, ly hôn, cô đơn hóa nam giới trong độ tuổi kết hôn.

Sinh 2 con gái được hỗ trợ tiền mặt và hiện vật: Cú hích thay đổi nhận thức xã hội

Theo Bộ Y tế, chính sách khuyến khích gia đình sinh hai con gái sẽ bao gồm:

Hỗ trợ tiền mặt hoặc hiện vật thiết yếu, tùy vào điều kiện địa phương;
Ưu tiên tiếp cận dịch vụ công, đặc biệt là nhà ở xã hội, giáo dục và y tế;
Hỗ trợ phụ nữ mang thai và sinh con, từ giai đoạn sàng lọc trước sinh đến chăm sóc sau sinh.

Điều quan trọng nhất, chính sách này không đơn thuần là trợ cấp mà còn là cách ghi nhận; khích lệ các gia đình đang góp phần thay đổi tư duy giới tính – Một gốc rễ văn hóa kéo dài qua nhiều thế hệ tại Việt Nam.

Bà Trần Thị Hồng, một phụ nữ có hai con gái ở Nam Định; xúc động chia sẻ: “Con gái hay con trai đều là máu thịt mình sinh ra, nuôi dạy tốt mới là điều quan trọng. Nếu chính sách hỗ trợ thiết thực, chúng tôi cảm thấy mình được xã hội trân trọng.”

Truyền thông – Giáo dục song hành để chính sách phát huy hiệu quả

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chính sách sinh 2 con gái được hỗ trợ tiền mặt chỉ có thể phát huy hiệu quả nếu đi kèm chiến dịch truyền thông sâu rộng; nhất là tại các vùng còn nặng định kiến về giới.

PGS.TS Nguyễn Văn Tân – Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số – Nhấn mạnh: “Việc hỗ trợ là một mặt, điều quan trọng hơn là thay đổi tư duy: Con gái không thua kém con trai. Chỉ khi nhận thức thay đổi thì hành vi sinh đẻ mới bền vững.”

Truyền thông cần nhấn mạnh thông điệp: Con gái vẫn có thể là trụ cột gia đình, chăm sóc cha mẹ, thành công trong sự nghiệp và là niềm tự hào của dòng họ. Đồng thời; đưa ra hình ảnh các gia đình hạnh phúc với hai con gái để làm lan tỏa tích cực.

Cần giám sát, thực thi minh bạch và lâu dài

Dù ý nghĩa nhân văn là không thể phủ nhận; song để chính sách sinh 2 con gái được hỗ trợ tiền mặt thực sự hiệu quả; các địa phương cần xây dựng cơ chế thực thi rõ ràng; công bằng và minh bạch.

Việc xác định đúng đối tượng, tránh trục lợi chính sách hoặc phân biệt đối xử với các nhóm khác là điều cần đặc biệt lưu tâm. Đồng thời, cần đánh giá định kỳ; điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn và khả năng ngân sách từng địa phương.

Bên cạnh đó, cần có hệ thống dữ liệu dân số đồng bộ, chính xác để hỗ trợ việc giám sát, tránh tình trạng thất thoát, hình thức, hoặc chồng chéo với các chính sách an sinh khác.

Chính sách thiết thực, khởi đầu cho thay đổi tư duy lâu dài

Sinh 2 con gái được hỗ trợ tiền mặt không chỉ là một chính sách dân số; mà còn là thông điệp rõ ràng về sự thay đổi nhận thức,; về khẳng định giá trị công bằng và nhân văn trong xã hội hiện đại.

Để thay đổi một thói quen văn hóa kéo dài hàng trăm năm không thể trong ngày một ngày hai. Nhưng những chính sách như thế này – Nếu được thực hiện nghiêm túc và đồng bộ – Sẽ góp phần tạo nên một thế hệ mới biết trân trọng mọi đứa trẻ; dù là trai hay gái.

Nguồn: Phunutoday

Sinh 2 con gái được hỗ trợ tiền mặt: Chính sách đột phá giữa hồi chuông mất cân bằng giới tính