MUC WomenThế giới Phụ nữ, hạnh phúc gia đình
Nhà hải dương học Robert Ballard cùng đoàn thám hiểm Mỹ – Pháp đã xác định được vị trí xác tàu Titanic dưới đáy Đại Tây Dương từ năm 1985, nhưng con tàu vẫn nằm nguyên tại chỗ sau nhiều nỗ lực trục vớt bất thành.
- Bỏ việc ở thành phố, người phụ nữ Quảng Trị nuôi chồn hương thu 3,6 tỷ đồng
- Chị Thủy: Hành trình từ những tháng ngày lạc lối nơi cửa đền đến quán Tinh Hoa của sự tử tế
- Bệnh viện HNĐK Nghệ An làm chủ kỹ thuật đại phẫu ung thư thực quản
Titanic từng được tạp chí The Shipbuilder ca ngợi là con tàu không thể chìm, nhưng đã đâm vào một tảng băng trôi và chìm xuống Đại Tây Dương vào đêm 14/4/1912, khiến hơn 1.500 người thiệt mạng trong tổng số hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu. Đến ngày 01/9/1985, đoàn thám hiểm do ông Robert Ballard dẫn đầu mới xác định được vị trí xác tàu ở độ sâu khoảng 3.900 mét, cách tỉnh Newfoundland (Canada) khoảng 590km về phía đông nam, nhưng hơn một trăm năm qua, con tàu vẫn chưa được đưa lên khỏi đáy biển.
Titanic, tên đầy đủ là Royal Mail Ship Titanic, khởi hành từ cảng Southampton (Anh) ngày 10/4/1912 cho chuyến đi đầu tiên và cũng là cuối cùng. Bốn ngày sau, con tàu không kịp chuyển hướng, đâm vào băng trôi làm vỡ ít nhất 5 khoang thân tàu; do các khoang không có nắp trên cùng, nước tràn lần lượt từ khoang này sang khoang khác khiến mũi tàu chìm dần còn đuôi tàu bị nâng gần như thẳng đứng. Sau 2 giờ 40 phút, tàu gãy làm đôi và chìm hẳn xuống đáy đại dương; do thiếu xuồng cứu sinh và quy trình cứu hộ, chỉ khoảng 700 người sống sót, phần lớn là phụ nữ và trẻ em, còn 333 thi thể được tìm thấy trong số hơn 1.500 nạn nhân.
Việc con tàu bị phát hiện đã gãy thành nhiều mảnh khiến phương án phục hồi nguyên vẹn trở nên bất khả thi ngay từ đầu. Dù vậy, trong hơn một thế kỷ qua, nhiều đề xuất trục vớt vẫn được đưa ra, từ dùng cần cẩu gắn trên tàu cứu hộ, lấp đầy thân tàu bằng bóng bàn, gắn bóng bay chứa khí heli, cho đến đóng băng cả con tàu thành một khối để nó tự nổi lên; tuy nhiên phương án bơm bóng bay dưới thân tàu bị đánh giá có nguy cơ khiến Titanic tan rã do áp suất quá lớn cần thiết để nâng nó lên.
Hoạt động trục vớt thành công nhất diễn ra năm 1998, khi công ty RMS Titanic đưa được một phần thân tàu nặng 20 tấn, rộng 91 mét vuông lên mặt nước, cùng khoảng 5.000 hiện vật gồm trang sức, đồ chơi, bát đĩa và thiết bị trên tàu. Kể từ đó đến nay, chưa cuộc thám hiểm nào mang về được bộ phận nào lớn hơn tấm thân tàu này, do môi trường biển đã ăn mòn nghiêm trọng cấu trúc con tàu.
Tính axit của nước biển cùng vi khuẩn gây rỉ sét đã làm suy yếu thân tàu đến mức phần còn lại có thể vỡ vụn nếu bị can thiệp; nội thất bên trong cũng đã sập hoàn toàn, khiến các lối đi từng được tàu ngầm mini tiếp cận nay không còn khả năng di chuyển qua. Đến năm 2016, các nhà khoa học phát hiện thêm một loại vi khuẩn extremophile đang phá hủy nhanh hơn phần xác tàu còn sót lại, khiến nhiều người dự đoán toàn bộ con tàu có thể phân hủy hoàn toàn vào năm 2030.
Khi việc trục vớt cục bộ gần như không còn khả thi, câu hỏi cần nhìn thẳng chuyển sang việc nên làm gì với những phần còn lại có thể lấy lên được. Những người theo quan điểm bảo tồn cho rằng cần giữ lại các hiện vật gắn với một thảm họa hàng hải nổi tiếng trước khi chúng biến mất hoàn toàn, trong khi những người phản đối viện dẫn triển lãm Titanic:
The Artifact Exhibition tại Las Vegas năm 2020 — nơi trưng bày 108 cổ vật trục vớt được — như bằng chứng cho thấy các hoạt động khai thác chỉ nhằm mục đích thương mại. Một số nhóm khác muốn giữ nguyên xác tàu như một nghĩa trang cho 1.500 nạn nhân, nhưng các nhà hải dương học cho biết sau hàng trăm lần lặn khảo sát, họ không tìm thấy bằng chứng nào về hài cốt con người, do sinh vật biển đã phân hủy hết những gì còn sót lại.
Nguyễn Lan (tổng hợp)
