Quỹ bình ổn xăng dầu hiện còn khoảng 5.600 tỉ đồng, dự kiến chỉ đủ duy trì trong 15 ngày tới nếu mức chi hỗ trợ giá tiếp tục ở mức cao như hiện nay.

Cơ chế điều hành và độ trễ thị trường

Sự bất ổn tại khu vực Trung Đông đã khiến giá năng lượng toàn cầu không còn tuân theo những chu kỳ dự báo thông thường, ngày 13-3 Bộ Công Thương  buộc các cơ quan quản lý phải thay đổi cách tiếp cận. Trước đây, việc điều chỉnh giá định kỳ hàng tuần đã bộc lộ những hạn chế khi không kịp phản ứng với những thay đổi từng giờ trên thị trường quốc tế. Hiện tại, cơ chế mới cho phép can thiệp giá ngay lập tức nếu biên độ biến động vượt quá ngưỡng 7%, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ổn định sản xuất.

Tuy nhiên, thực tế vận hành thị trường luôn tồn tại một khoảng trống về thời gian do các lô hàng nhập khẩu cần thời gian để cập cảng. Giá bán lẻ xăng dầu trong nước được tính toán dựa trên giá cơ sở của những ngày liền kề, tạo ra một độ trễ từ 3 đến 4 ngày so với giá thực tế trên sàn giao dịch thế giới. Điều này dẫn đến hiện tượng giá trong nước vẫn cao dù giá thế giới đã hạ nhiệt, một quy luật vận hành đòi hỏi sự chia sẻ thông tin minh bạch hơn tới công chúng.

Việc sử dụng quỹ bình ổn hiện nay đang ở mức rất cao, lên tới 5.000 đồng cho mỗi lít dầu diesel, nhằm giữ giá hàng hóa không bị cuốn theo cơn lốc năng lượng. Dù giải pháp này giúp ổn định tâm lý thị trường, nhưng nó cũng đang “đốt” nguồn lực tài chính với tốc độ nhanh chóng. Với số dư hơn 5.600 tỉ đồng, nếu không có sự hạ nhiệt từ thị trường thế giới, công cụ này sẽ sớm mất đi hiệu lực can thiệp chỉ trong nửa tháng tới

Chiến lược dự trữ và can thiệp tài khóa

Để không rơi vào thế bị động khi quỹ cạn kiệt, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang phối hợp chặt chẽ để tìm kiếm các nguồn vốn dự phòng. Các phương án ứng trước ngân sách đang được cân nhắc kỹ lưỡng để trình Thủ tướng, đảm bảo luôn có sẵn nguồn lực hỗ trợ thị trường trong mọi tình huống.Mục tiêu cốt lõi là duy trì sự ổn định của giá xăng dầu, vốn là đầu vào quan trọng của hầu hết các ngành kinh tế

Một giải pháp mang tính bền vững hơn đang được đề xuất là điều chỉnh chính sách thuế, cụ thể là thuế bảo vệ môi trường. Khi công cụ quỹ bình ổn dần hạn chế, việc giảm thuế sẽ đóng vai trò như một “van an toàn” mới để kiềm chế giá xăng dầu. Điều này đòi hỏi sự phê chuẩn từ các cấp thẩm quyền cao hơn, nhưng là hướng đi tất yếu để bổ sung công cụ tài khóa trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đầy rẫy rủi ro. Nhìn vào bức tranh tổng thể, việc tăng cường năng lực dự trữ xăng dầu quốc gia là yêu cầu sống còn để tự chủ trong tương lai.

Điều này bao gồm cả việc tăng dự trữ thương mại của các doanh nghiệp đầu mối và nâng cao khả năng sản xuất nhiên liệu từ nguồn nguyên liệu nội địaChỉ khi có được hệ thống dự trữ đủ lớn và nguồn cung đa dạng, Việt Nam mới có thể giảm bớt sự lệ thuộc vào những biến động khó lường của địa chính trị thế giới

Theo: Báo Tuổi Trẻ

Từ Khóa: