Mở rộng Vành đai 1 để chỉnh trang đô thị, Hà Nội phát sinh 21 thửa đất không đủ điều kiện xây dựng tại phường Láng, có thửa chưa đến 1m².

Hợp thửa là phương án trước mắt

UBND phường Láng vừa yêu cầu các hộ dân có nhà, đất nằm hai bên Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục, thuộc diện không đủ mặt bằng xây dựng, làm việc với chủ sử dụng đất liền kề để hợp thửa, hợp khối.

Trong số 18 trường hợp có số liệu cụ thể, chỉ một thửa gần đạt mức 15m², trong khi phần lớn có diện tích dưới 10m². Đáng chú ý, 4 thửa có diện tích chưa đến 1m², gần như không thể hình thành công trình độc lập.

Các hộ dân phải báo cáo kết quả trước ngày 1/9. Nếu không thể hợp thửa, những trường hợp này sẽ được chuyển thành phố xem xét thu hồi. Chính quyền địa phương đang phải xử lý nhanh những phần đất phát sinh sau giải phóng mặt bằng.

Từ con đường nghìn tỷ đến những ô đất méo mó

Đoạn Vành đai 1 Hoàng Cầu – Voi Phục dài khoảng 2,2km, giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông nội đô Hà Nội. Dự án đang được thi công gấp với mục tiêu thông tuyến trước ngày 02/9.

Quá trình mở đường qua khu dân cư khiến nhiều diện tích đất bị cắt xén. Theo Quyết định 73 của TP Hà Nội, đất tiếp giáp mặt đường nhỏ hơn 15m² không được cấp phép xây dựng, trừ một số trường hợp đặc thù về kích thước cạnh.

Đây cũng là nguyên nhân khiến tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo” trở thành vấn đề được thành phố đặc biệt quan tâm. Từ tháng 4 đến tháng 6, tình trạng này được phản ánh tại Vành đai 1, Vành đai 2,5 và đường Nguyễn Tuân, khiến thành phố yêu cầu các địa phương xử lý ngay từ khi phát sinh.

Chờ cơ chế pháp lý để xử lý dứt điểm

Ngày 8/8, UBND TP Hà Nội giao Sở Tư pháp rà soát quy định theo Luật Thủ đô năm 2026, từ đó tham mưu cơ chế xử lý những thửa đất không đủ điều kiện tồn tại. Khi chưa có quy định chính thức, các phường vẫn phải vận động người dân tự thỏa thuận hợp thửa.

Một thửa đất chưa đến 1m² có thể vẫn thuộc quyền sử dụng của một cá nhân, nhưng diện tích quá nhỏ khiến việc xây dựng gần như không thể thực hiện. Việc chuyển nhượng hoặc cho tặng cũng khó khăn hơn so với các thửa đất thông thường.

TS.KTS Ngô Doãn Đức, nguyên Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho rằng tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo đã kéo dài nhiều năm và thường tái diễn ở các tuyến đường mới mở. Theo ông, điều này cho thấy quy hoạch ban đầu chưa tính đầy đủ phần đất còn lại sau thu hồi.

Sau giải phóng mặt bằng đường Vành đai 1 Hà Nội, xuất hiện hàng loạt nhà đất siêu nhỏ không đủ điều kiện xây dựng, có thửa chưa đến 1 m2.
Hiện trường thi công mở rộng đường Vành đai 1 Hà Nội với các ngôi nhà nham nhở, cắt xẻ sau giải tỏa. (Ảnh minh họa: MUC)

Bài toán cần được giải từ khâu quy hoạch

Trước mắt, phường Láng phải chạy đua với hạn chót ngày 01/9 để các chủ sử dụng đất tìm được tiếng nói chung trong việc hợp thửa. Nếu không thành công, phương án thu hồi sẽ được thành phố xem xét.

Câu chuyện những thửa đất chưa đến 1m² cho thấy hệ quả phát sinh sau các dự án mở đường không chỉ nằm ở giao thông hay giải phóng mặt bằng, mà còn liên quan trực tiếp đến hình thái đô thị.

Khi một tuyến đường mới được xây dựng, việc tính toán phần đất còn lại sau thu hồi cần được đặt trong tổng thể quy hoạch. Đây là cách hạn chế những mảnh đất không thể xây dựng và tránh để bài toán “siêu mỏng, siêu méo” tiếp tục lặp lại.

Hồng Sơn (tổng hợp)

Từ Khóa: