N.T.H. (quê Thanh Hóa), 22 tuổi, bị chẩn đoán suy thận giai đoạn 4 và phải lọc máu chu kỳ 3 lần mỗi tuần sau nhiều năm duy trì lối sống mà cô không nghĩ là nguy hiểm.

Năm 2022, khi đang làm việc tại Hà Nội, H. thường xuyên chán ăn, mệt mỏi, buồn nôn, khó ngủ, khó thở và hơi thở có mùi hôi. Cô cho rằng đó là do áp lực công việc và không đi khám. Đến khi đột ngột khó thở dữ dội, huyết áp tăng cao, bạn bè phải đưa cô vào cấp cứu tại Bệnh viện E — lúc đó chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.

Kết quả xét nghiệm cho thấy H. mắc suy thận giai đoạn 4 và phải lọc máu cấp cứu ngay. “Khi gọi điện về cho mẹ, tôi không nói nổi tình trạng bệnh của mình. Tôi chỉ bảo sẽ nghỉ việc về quê”, H. nhớ lại. Sau hơn một năm điều trị bảo tồn, bệnh tiến triển thành suy thận mạn giai đoạn cuối. Cha cô từng nói sẽ hiến thận nếu có điều kiện, nhưng cả bố lẫn mẹ H. đều mắc viêm gan B và không đủ điều kiện để thực hiện điều đó. Đến nay, sau ba năm chạy thận, điều H. mong muốn đã thu hẹp lại. “Khi còn khỏe, mình có rất nhiều ước mơ. Đến lúc mắc bệnh rồi mới thấy chỉ cần khỏe mạnh đã là hạnh phúc”, cô chia sẻ.

Nhìn lại quãng thời gian trước khi phát hiện bệnh, H. thừa nhận mình từng có lối sống thiếu lành mạnh kéo dài nhiều năm. Làm tại một salon tóc, cô thường xuyên ăn đồ đặt qua mạng, uống 2–3 cốc trà sữa hoặc nước tăng lực mỗi ngày để chống đói, và nhịn tiểu nhiều giờ liền vì đặc thù công việc. “Khi nằm trên giường bệnh, tôi nhận ra mình đã quá thờ ơ với sức khỏe và bây giờ phải trả giá”, H. nói.

Theo ThS.BS Nguyễn Thế Thịnh, Khoa Phẫu thuật Thận – Tiết niệu và Nam khoa, Bệnh viện E, mỗi hành vi đơn lẻ không phá hủy thận ngay lập tức, nhưng tích lũy theo thời gian thì tổn thương là thực. Ông phân tích: uống 2–3 lon nước ngọt mỗi ngày trong nhiều tháng làm tăng gánh nặng cho thận và thúc đẩy béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu — những yếu tố hàng đầu gây tổn thương thận. Nhịn tiểu 5–7 giờ thường xuyên làm tăng nguy cơ nước tiểu trào ngược và nhiễm trùng đường tiết niệu.

Suy thận giai đoạn đầu diễn tiến âm thầm, gần như không có triệu chứng rõ. Bác sĩ Thịnh khuyến cáo mỗi người nên khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm, bao gồm xét nghiệm nước tiểu, đo creatinin máu và đánh giá mức lọc cầu thận — đặc biệt với những ai có tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh thận. Phát hiện sớm có thể điều trị kịp thời và hạn chế nguy cơ tiến triển đến giai đoạn phải chạy thận hoặc ghép thận.

Trần Yên (tổng hợp)