Luật Dân số 2025 có hiệu lực từ 1/7/2026 mở rộng quyền lợi cho phụ nữ sinh con thứ hai, tăng thời gian nghỉ thai sản, hỗ trợ tài chính và bổ sung chính sách ưu tiên nhà ở xã hội.

Luật Dân số 2025 mở rộng thời gian nghỉ thai sản

Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Dân số 2025 với mục tiêu duy trì mức sinh thay thế; tức bình quân mỗi phụ nữ sinh khoảng 2,1 con. Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc điều chỉnh chính sách thai sản theo hướng tăng quyền lợi cho người lao động.

Theo quy định mới, kể từ ngày 1/7/2026, phụ nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng; tăng thêm một tháng so với quy định hiện hành. Việc kéo dài thời gian nghỉ được kỳ vọng giúp phụ nữ có thêm điều kiện chăm sóc sức khỏe sau sinh và nuôi con trong giai đoạn đầu đời.

Bên cạnh đó, lao động nam khi vợ sinh con cũng được tăng thời gian nghỉ lên 10 ngày; cao hơn 5 ngày so với trước. Chính sách này thể hiện xu hướng khuyến khích sự tham gia của người cha trong việc chăm sóc con nhỏ; đồng thời góp phần giảm áp lực cho phụ nữ sau sinh.

Ngoài chính sách nghỉ thai sản; Luật Dân số 2025 còn quy định hỗ trợ tài chính cho phụ nữ thuộc nhóm dân tộc thiểu số ít người; phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi và phụ nữ sinh sống tại các địa phương có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế.

Tuy nhiên, việc chi trả hỗ trợ tài chính cho hai nhóm sau sẽ được triển khai từ ngày 1/1/2027; thay vì cùng thời điểm luật có hiệu lực.

Theo dự kiến, mức hỗ trợ tài chính khoảng 2 triệu đồng mỗi phụ nữ; với tổng kinh phí ước tính khoảng 2.100 tỷ đồng mỗi năm. Chính phủ sẽ ban hành quy định cụ thể về mức hưởng; điều kiện và thủ tục; trong khi chính quyền địa phương có thể chủ động nâng mức hỗ trợ hoặc áp dụng thêm các chính sách khuyến sinh phù hợp thực tế.

Luật Dân số 2025: Phụ nữ sinh con thứ hai hưởng quyền lợi mới
Luật Dân số 2025 vừa được thông qua chính thức cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức và thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi, trừ trường hợp phục vụ chẩn đoán, điều trị theo quy định của Bộ Y tế. (Ảnh: Chụp màn hình/ Phunutoday)

Luật Dân số 2025 bổ sung ưu tiên nhà ở xã hội

Một điểm mới đáng chú ý khác của Luật Dân số 2025 là bổ sung quyền ưu tiên về nhà ở xã hội cho các gia đình sinh đủ hai con. Theo đó, người sinh hai con được xếp vào nhóm đối tượng thứ 13; được hưởng chính sách hỗ trợ mua hoặc thuê nhà ở xã hội; theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Tuy nhiên, thứ tự ưu tiên của nhóm này vẫn đứng sau các đối tượng như người có công với cách mạng; thân nhân liệt sĩ; người khuyết tật hoặc người thuộc diện tái định cư. Trong quá trình thảo luận trước khi thông qua luật; nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ băn khoăn về tính khả thi của chính sách này.

Một số ý kiến cho rằng giá nhà ở xã hội hiện nay vẫn cao so với thu nhập của các cặp vợ chồng trẻ; trong khi nguồn cung và tiến độ triển khai các dự án còn chậm. Nếu không có cơ chế hỗ trợ cụ thể và đồng bộ; quyền ưu tiên này có thể khó đi vào thực tế như kỳ vọng.

Luật Dân số 2025 siết chặt cấm tiết lộ giới tính thai nhi

Luật Dân số 2025 cũng lần đầu tiên quy định rõ việc cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; đồng thời cấm thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi; trừ trường hợp phục vụ chẩn đoán và điều trị theo quy định của Bộ Y tế.

Theo luật, bác sĩ vi phạm có thể bị đình chỉ hành nghề theo Luật Khám; chữa bệnh 2023. Trước đây, Nghị định 117/2020 đã quy định xử phạt hành chính đối với hành vi tiết lộ giới tính thai nhi; song Luật Dân số 2025 đã nâng mức răn đe bằng chế tài nghiêm khắc hơn.

Bộ Y tế cho biết tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam vẫn ở mức cao; trung bình khoảng 111,4 bé trai trên 100 bé gái trong năm 2024; vượt xa ngưỡng sinh học tự nhiên.

Nếu xu hướng này tiếp diễn; đến năm 2034, Việt Nam có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi 15–49; và con số này sẽ tiếp tục tăng trong các thập kỷ tiếp theo.

Theo: Phunutoday

Từ Khóa: