Việt Nam có nhiều món xôi ngon khó quên, với hạt nếp dẻo thơm quyện đậu xanh, thịt hay muối vừng. Mỗi vùng miền một kiểu xôi, mộc mạc mà đậm đà, góp phần tạo nên nét đẹp ẩm thực Việt giản dị mà sâu lắng.
- Cách nấu vịt nấu thơm đậm vị cho bữa cơm gia đình với 2 công thức đơn giản
- Chợ Vinh – Hơi thở và mùi vị của cuộc sống
- Văn hóa gia đình Việt và cuộc chấn hưng cần thiết
Xem nhanh
Xôi xéo Hà Nội – Tiếng rao níu bước chân người xa xứ
Ai đã từng sống ở Hà Nội hẳn khó quên tiếng rao: “Ai xôi xéo nóng đi…” vang lên trong sớm mờ sương. Tiếng rao ấy chậm rãi, khàn khàn, nghe như nỗi niềm của người bán rong, lại đủ sức đánh thức bao kẻ còn ngái ngủ.
Xôi xéo đơn giản: nếp cái hoa vàng dẻo thơm; đậu xanh đồ chín tán nhuyễn thái thành từng lát; thêm hành phi vàng rộm, chan chút mỡ gà béo ngậy. Chỉ vậy thôi nhưng lại khiến người ta nhớ mãi.
Nhiều người Hà Nội xa quê nói rằng, đôi khi nhớ Hà Nội không phải nhớ hồ Gươm hay phố cổ, mà nhớ gói xôi xéo nóng hổi trong tờ giấy báo, vừa đi vừa thổi cho bớt nóng, mùi hành phi còn vương trên tay áo.
Xôi ngũ sắc Tây Bắc – bức tranh thiên nhiên trên mâm xôi
Lên vùng cao Tây Bắc, trong những ngày hội bản làng, khó ai quên được mâm xôi rực rỡ với năm màu: đỏ, vàng, tím, xanh, trắng. Tất cả được tạo nên từ lá rừng, củ quả tự nhiên.
Với người Tày, người Thái, xôi ngũ sắc tượng trưng cho ngũ hành; cho sự hài hòa giữa đất trời, con người và mong ước no đủ. Một nắm xôi mềm dẻo, thơm mùi lá rừng, vừa ngon vừa đẹp, vừa chất chứa niềm tin bình dị.
Xôi gấc đỏ – món xôi ngon của ngày vui
Trong mâm cỗ cưới hỏi hay ngày Tết, luôn có đĩa xôi gấc đỏ au. Màu đỏ ấy không chỉ đẹp mắt mà còn tượng trưng cho hạnh phúc, may mắn. Người Việt tin rằng xôi gấc sẽ mang lại phúc lộc cho gia đình.
Nếp dẻo quyện với vị ngọt bùi của gấc chín, ăn một miếng như thấy niềm vui lan tỏa. Không ít người vẫn nhớ câu nói dân gian: “Cưới mà thiếu đĩa xôi gấc thì niềm vui chưa trọn vẹn.”
Xôi khúc – hương đồng cỏ nội giữa lòng phố thị
Giữa đêm đông Hà Nội, bắt gặp gánh xôi khúc nóng hổi là thấy ấm lòng. Nếp dẻo bọc lấy nhân đậu xanh, thịt mỡ, gói trong lá khúc xanh mướt. Khi đồ chín, hương thơm ngai ngái của lá khúc tỏa ra, gợi nhớ cánh đồng làng quê.
Có người nói, ăn một nắm xôi khúc là như mang cả đồng quê theo cùng, dù đang đứng giữa phố thị tấp nập.
Xôi vò – xôi ngon tinh tế trong từng hạt nếp rời
Nếu các loại xôi thường dẻo dính, thì xôi vò lại rời từng hạt, vàng óng như cát mịn. Để làm được, người nấu phải thật khéo: hạt nếp vừa tơi vừa mềm; đậu xanh tán nhuyễn quyện mà không vón cục.
Xôi vò thường ăn kèm chè đường ngọt thanh, hoặc đi cùng gà luộc trong mâm cỗ. Vẻ tinh tế của xôi vò khiến nó trở thành món xôi “nhẹ nhàng mà sang”.
Xôi lạc, xôi ngô – ký ức bữa sáng tuổi thơ
Ở nhiều vùng quê Bắc Bộ, xôi lạc, xôi ngô từng là bữa sáng quen thuộc. Gói xôi nhỏ, giá chỉ vài trăm đồng ngày trước, đã nuôi lớn biết bao thế hệ học trò.
Xôi lạc bùi bùi, xôi ngô ngọt thơm, ăn cùng muối vừng rang dậy mùi. Có người vẫn nhớ, sáng nào mẹ cũng dúi vào tay gói xôi còn ấm, để rồi vừa chạy vừa ăn trên đường tới lớp.
Xôi ngọt miền Nam – phóng khoáng và phong phú
Vào miền Nam, xôi lại mang màu sắc khác. Người miền Nam thích xôi ngọt, xôi chè. Nào là xôi đậu, xôi lá cẩm, xôi mít, xôi bắp, xôi sầu riêng… Mỗi loại một hương vị, một màu sắc rực rỡ.
Một đĩa xôi chan chè nước cốt dừa béo ngậy, ngọt ngào, vừa ăn vừa trò chuyện, phản ánh sự hào phóng, phóng khoáng trong tính cách người miền Nam.
Xôi chim Điện Biên, xôi nếp than – xôi ngon hương vị núi rừng
Không thể không nhắc đến xôi chim Điện Biên – món đặc sản làm từ nếp nương nổi tiếng, dẻo thơm. Xôi ăn cùng thịt chim nướng thơm phức, là niềm tự hào của vùng đất từng đi vào lịch sử.
Hay xôi nếp than, màu tím sẫm óng ánh, dẻo thơm lạ miệng, không chỉ ngon mà còn được tin là bổ dưỡng, tốt cho sức khỏe.
Xôi – món ăn gói trọn hồn Việt
Những món xôi ngon không chỉ đơn thuần là bữa ăn lót dạ mà còn là một phần ký ức, gắn bó với đời sống người Việt từ bao đời nay. Mỗi loại xôi mang một hương vị, một câu chuyện riêng: từ xôi gấc đỏ thắm ngày cưới, xôi ngũ sắc rực rỡ Tây Bắc, đến xôi lá cẩm tím dịu miền Tây. Và đâu chỉ dừng lại ở đó, còn biết bao biến tấu khác như xôi hạt sen thanh mát, xôi sắn dân dã mùa đông hay xôi cốm ngọt ngào hương thu Hà Nội. Tất cả làm nên một bức tranh ẩm thực vừa giản dị, vừa phong phú – khiến ai từng nếm qua đều phải công nhận rằng Việt Nam có thật nhiều món xôi ngon đáng tự hào.