Nhiều người tin rằng loại bỏ tinh bột sẽ giúp giảm cân nhanh và kiểm soát đường huyết tốt hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết nó giữ vai trò thiết yếu cho năng lượng cơ thể và việc cắt giảm quá mức có thể gây rối loạn chuyển hóa lẫn nhiều hệ lụy sức khỏe khác.
- Quân đội điều xe thiết giáp hỗ trợ bà con vũng lũ bị cô lập
- NSND Minh Hoà, Lan Hương rạng rỡ tại Liên hoan quốc tế Sân khấu thử nghiệm
- Cô gái Nga quyết định ở lại Việt Nam và hành trình bất ngờ
Xem nhanh
Tinh bột và sự hiểu lầm khi giảm cân
Tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng chủ đạo, đặc biệt quan trọng cho hoạt động của não bộ. Khi đi vào cơ thể, nó chuyển hóa thành glucose để cung cấp năng lượng nhanh cho tế bào. Lượng glucose thừa sẽ tích trữ dưới dạng glycogen tại gan và cơ bắp. Nếu vẫn dư vượt mức dự trữ, cơ thể sẽ chuyển hóa phần còn lại thành mỡ.
Bác sĩ Lê Quang Hào chia sẻ rằng việc cắt giảm tinh bột trong giảm cân chủ yếu nhằm hạn chế hình thành mỡ dư thừa và thúc đẩy cơ thể sử dụng mỡ dự trữ để tạo năng lượng. Tuy nhiên, ông khẳng định tinh bột vẫn là dưỡng chất thiết yếu. Nếu thiếu hụt quá mức; cơ thể dễ suy nhược, mệt mỏi và não không được cung cấp đủ năng lượng hoạt động.
Việc giảm cân bằng cách nhịn hẳn tinh bột có thể gây thiếu vi chất; mất cân bằng dinh dưỡng và tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, bệnh tim mạch hay teo cơ; đặc biệt ở người lớn tuổi. Trên thế giới, nhịn ăn đã từng được chứng minh có tác dụng kích hoạt autophagy – cơ chế tái tạo tế bào giúp loại bỏ thành phần hư hại. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ nên áp dụng ngắn hạn; bởi nhịn ăn dài ngày gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tổng thể.
Tinh bột tốt và xấu khác nhau như thế nào?
Có hai nhóm chính: tinh bột tốt và loại đã chế biến. Tinh bột tốt có hàm lượng chất xơ cao, giàu dinh dưỡng và ít chất béo bão hòa. Các thực phẩm như khoai lang, khoai tây, ngũ cốc nguyên hạt, đậu và hạt đều thuộc nhóm này. Chúng cung cấp năng lượng ổn định mà không gây tăng đường huyết đột ngột.
Ngược lại, tinh bột đã chế biến có giá trị dinh dưỡng thấp hơn; ít chất xơ, nhanh gây tăng đường huyết. Loại này phổ biến trong bánh mì trắng, nước ngọt, nước ép đóng hộp, bánh ngọt, kẹo hay đồ ăn nhanh chế biến sẵn. Việc sử dụng nhiều có thể làm tăng nguy cơ béo phì và các bệnh chuyển hóa.
Bác sĩ Hào lưu ý rằng trong quá trình giảm cân, không nên bỏ hẳn tinh bột. Người giảm cân cần duy trì đủ các nhóm chất gồm tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Việc giảm cân hiệu quả đòi hỏi sự kiên trì, kế hoạch rõ ràng và không nên nóng vội. Nhịn ăn giúp giảm cân nhanh nhưng dễ gây tăng cân trở lại.
Tinh bột và bệnh tiểu đường – sự thật cần hiểu đúng
Nhiều người tin rằng cắt hoàn toàn tinh bột có thể điều trị đái tháo đường. Tuy nhiên, ThS.BS Lê Ngô Minh Như khẳng định đây là quan niệm sai lầm và không được khuyến cáo trong thực hành lâm sàng hiện đại. Thay vì loại bỏ, bệnh nhân cần kiểm soát lượng và chất lượng thức ăn như gạo, ngô, khoai… nạp vào cơ thể.
Loại hấp thu chậm (low GI) như gạo lứt, yến mạch, khoai lang hay bánh mì nguyên hạt có tác dụng hạn chế tăng đường huyết sau ăn. Đồng thời, khi kết hợp tinh bột với chất đạm, chất xơ và chất béo tốt, glucose sẽ được hấp thu chậm hơn; giúp kiểm soát đường huyết ổn định.
Cắt hoàn toàn tinh bột, đặc biệt là loại tốt, có thể gây hạ đường huyết, tăng ceton máu, rối loạn chuyển hóa mỡ và thiếu chất xơ. Người bệnh tiểu đường cần kiểm soát tổng năng lượng dựa trên nhu cầu cá nhân hóa, không nên tự ý thay đổi chế độ ăn mà không có hướng dẫn y khoa.
Theo: Dân trí