Nhiều trẻ vẫn trở mình, co chân tay hoặc phát ra tiếng động nhỏ khi ngủ; điều đó không có nghĩa trẻ ngủ kém hay kém thông minh hơn.
Câu hỏi về việc trẻ ngủ yên hay thường xuyên cựa quậy khiến nhiều cha mẹ băn khoăn. Nhưng theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM), điều quan trọng hơn là trẻ có ngủ đủ thời gian phù hợp với độ tuổi và duy trì giấc ngủ đều đặn hay không.
Một đêm ngủ không hoàn toàn im lặng
Giấc ngủ của trẻ không phải một khoảng thời gian cơ thể hoàn toàn đứng yên. Não bộ vẫn trải qua nhiều giai đoạn, còn cơ thể có thể thay đổi tư thế, co chân, mấp máy môi hoặc phát ra những âm thanh nhỏ.
Những chuyển động ấy có thể khiến cha mẹ chú ý, nhưng không đồng nghĩa giấc ngủ của trẻ có vấn đề. Ngược lại, một đứa trẻ nằm im suốt đêm cũng không vì thế mà có khả năng phát triển trí tuệ vượt trội hơn.
AASM cho rằng giấc ngủ đủ và đều “có liên quan đến khả năng chú ý, hành vi, học tập, trí nhớ, điều chỉnh cảm xúc và sức khỏe thể chất lẫn tinh thần tốt hơn” ở trẻ em. Vì thế, điều cần nhìn không phải là trẻ chuyển động bao nhiêu lần trong đêm mà là tổng thời gian ngủ, sự đều đặn và việc giấc ngủ có bị gián đoạn hay không.
Trẻ 4-12 tháng cần ngủ 12-16 giờ mỗi ngày, gồm cả giấc ngủ ban ngày. Mức khuyến nghị lần lượt là 11-14 giờ với trẻ 1-2 tuổi, 10-13 giờ với trẻ 3-5 tuổi, 9-12 giờ với trẻ 6-12 tuổi và 8-10 giờ với thanh thiếu niên 13-18 tuổi.
Các khuyến nghị được công bố năm 2016 sau khi xem xét 864 công trình khoa học và được AAP tán thành. Thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng nguy cơ gặp vấn đề về chú ý, hành vi và học tập, trong khi ngủ đủ hỗ trợ khả năng ghi nhớ, tập trung và điều chỉnh cảm xúc.
Khi điều đáng lo nằm ở nơi khác
Một tiếng “ư ư” hay cú đạp chân không nhất thiết cần khiến cha mẹ đánh thức trẻ. Những dấu hiệu đáng lưu ý hơn gồm ngáy nhiều, thở bằng miệng, có khoảng ngừng thở, mất hơn 30 phút mới ngủ hoặc thường xuyên mệt mỏi vào ban ngày.
Với trẻ dưới một tuổi, câu chuyện còn bắt đầu từ một điều đơn giản hơn: an toàn. AAP khuyến nghị đặt trẻ sơ sinh nằm trên bề mặt chắc chắn, không nghiêng quá 10 độ, đồng thời không để gối, chăn mềm hoặc đồ chơi nhồi bông trong khu vực ngủ.
Vì vậy, thay vì cố giữ trẻ nằm yên suốt đêm, cha mẹ nên quan tâm đến những điều có ý nghĩa hơn: trẻ ngủ đủ, ngủ đều và ngủ trong môi trường an toàn.
Bùi Hà (tổng hợp)

