Nhiều đồ inox kém chất lượng gắn mác cao cấp giá rẻ thực chất chỉ mạ bề mặt, tiềm ẩn nguy cơ thôi nhiễm kim loại ảnh hưởng sức khỏe.
- Bao nhiêu là đủ cho một cái Tết trọn vẹn?
- Choáng với thực đơn tiệc cuối năm dài cả mét tại làng nấu tiệc Điện Bàn Tây
- Quảng Ngãi: Triệt phá băng ma túy tại Khu kinh tế Dung Quất
Đồ gia dụng inox như bát, đĩa, xoong, nồi và chảo hiện diện phổ biến trong hầu hết gian bếp Việt Nam hiện nay. Sản phẩm inox được ưa chuộng nhờ độ bền cao; trọng lượng nhẹ, khó vỡ và thuận tiện cho việc vệ sinh hằng ngày. Ngoài ra, inox thường được quảng bá là vật liệu an toàn; phù hợp với nhiều phương pháp nấu nướng khác nhau trong sinh hoạt gia đình.
Tuy nhiên, thực tế thị trường cho thấy không phải mọi sản phẩm inox đều đạt tiêu chuẩn an toàn như quảng cáo. Trên các sàn thương mại điện tử và tại nhiều điểm bán lẻ; đồ inox gắn mác “inox 304” hoặc “inox 316” được rao bán tràn lan với mức giá rất thấp. Phía sau mức giá hấp dẫn này lại tiềm ẩn những rủi ro; không phải người tiêu dùng nào cũng dễ dàng nhận biết.
Một khảo sát của Đài Phát thanh và Truyền hình Hồ Bắc; Trung Quốc, phối hợp với các đơn vị kiểm định độc lập đã chỉ ra thực trạng đáng lo ngại. Kết quả cho thấy khoảng 70% sản phẩm inox bán trên chợ mạng không đạt tiêu chuẩn như thông tin công bố ban đầu. Trong số 20 mẫu bát và đĩa được quảng cáo là inox 304 hoặc 316; có tới 14 mẫu không đạt yêu cầu kỹ thuật.
Phần lớn các sản phẩm không đạt chuẩn thực chất được làm từ thép 201 hoặc thép 410; bên ngoài chỉ phủ một lớp inox rất mỏng. Lớp mạ này tạo vẻ ngoài sáng bóng; khiến người tiêu dùng dễ nhầm lẫn với inox nguyên khối đạt chuẩn thực phẩm. Đây cũng là thủ thuật phổ biến nhằm giảm chi phí sản xuất nhưng vẫn đánh lừa được cảm quan người mua.
Xem nhanh
Đồ inox kém chất lượng và nguy cơ thôi nhiễm kim loại
Theo TS Vũ Thị Tần, thép 201 và 410 chứa nhiều mangan; ít crom và niken, nên không phù hợp tiếp xúc thực phẩm lâu dài khi nấu nướng nhà.
Để giảm chi phí, một số nhà sản xuất sử dụng lõi thép giá rẻ rồi mạ bên ngoài một lớp inox rất mỏng. Về bản chất, đây là thép được phủ inox chứ không phải inox nguyên khối như thông tin quảng cáo. Trong quá trình sử dụng, lớp mạ mỏng này dễ bong tróc khi gặp nhiệt độ cao; chất tẩy rửa mạnh hoặc bị cọ rửa thường xuyên.
Khi lớp bảo vệ bề mặt bị phá vỡ; các kim loại trong lõi thép bắt đầu thôi nhiễm ra môi trường xung quanh. Đặc biệt, trong điều kiện nấu nướng trên 100 độ C; tốc độ thôi nhiễm kim loại diễn ra nhanh hơn. Các món ăn có tính axit hoặc mặn như canh chua, dưa muối; nước sốt giấm càng thúc đẩy quá trình phá vỡ bề mặt kim loại.
Khi lớp inox mạ biến mất, lõi thép kém chất lượng lộ ra và tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm đang chế biến. Những kim loại như mangan; niken, crom hoặc coban có thể giải phóng vào thức ăn và tích tụ trong cơ thể. Nguy hiểm hơn, nhiều sản phẩm inox giả vẫn vượt qua phép thử nhanh khi lớp mạ bên ngoài chưa bị mài mòn.
Nhận diện đồ inox kém chất lượng tại nhà
Theo TS Vũ Thị Tần, người tiêu dùng không nên đánh giá chất lượng inox chỉ dựa vào một dấu hiệu đơn lẻ. Việc kết hợp nhiều phương pháp nhận diện sẽ giúp giảm nguy cơ mua phải đồ inox kém chất lượng. Trước hết, nên ưu tiên sản phẩm có dập nổi rõ ràng mã vật liệu như SUS304; SUS316 trên thân hoặc đáy.
Những sản phẩm chỉ ghi chung chung “stainless steel”; “high quality” thường khó xác định thành phần và nguồn gốc vật liệu. Về đặc tính vật lý, inox 304 và 316 thuộc nhóm austenitic; gần như không nhiễm từ trong điều kiện sử dụng thông thường. Nếu nam châm hút mạnh tại nhiều vị trí; khả năng cao sản phẩm được làm từ thép pha tạp hoặc thép 410.
Tuy nhiên, phép thử nam châm chỉ mang tính sàng lọc vì quá trình gia công có thể tạo từ tính nhẹ. Một cách kiểm tra khác là thử sản phẩm trên bếp từ với các mẫu được quảng cáo là inox nguyên khối. Nếu bếp từ làm nóng toàn bộ thân nồi, người dùng cần đặt nghi vấn về vật liệu cấu thành.
Ngoài ra, đồ inox nhanh xỉn màu; loang lổ hoặc xuất hiện đốm gỉ sau thời gian ngắn sử dụng là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Những biểu hiện này cho thấy lớp mạ inox mỏng đã bị mài mòn; để lộ lõi kim loại kém chất lượng bên trong.
Lời khuyên từ chuyên gia
TS Vũ Thị Tần khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn sản phẩm của các thương hiệu uy tín; mua tại hệ thống phân phối chính hãng. Những mặt hàng có giá rẻ bất thường so với thị trường thường tiềm ẩn rủi ro về chất lượng vật liệu. Việc lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng giúp giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe lâu dài.
Với thực phẩm có tính chua hoặc mặn; không nên lưu trữ trong đồ inox qua đêm để hạn chế nguy cơ thôi nhiễm kim loại. Trong các trường hợp này, đồ gốm sứ hoặc thủy tinh chịu nhiệt là lựa chọn an toàn hơn cho sức khỏe gia đình. Đồ inox chỉ thực sự là trợ thủ trong gian bếp khi được sản xuất đúng tiêu chuẩn và sử dụng đúng cách.
Theo: Báo Dân trí