Pin điện thoại bỗng tụt nhanh, máy nóng lên dù không sử dụng nhiều có thể không đơn thuần do thiết bị xuống cấp. Đây cũng là những dấu hiệu đáng lo cần lưu ý về nguy cơ phần mềm gián điệp đang âm thầm hoạt động.
- Diều sáo bay hơn 200m gần sân bay ở Hải Phòng
- Iran sau 6 tháng chiến sự: Người dân mắc kẹt giữa khủng hoảng
- Nguyên phó giám đốc sở Đỗ Văn Lộc: những chặng đường đã đi qua
Theo các chuyên gia bảo mật, spyware là loại chương trình được cài ẩn trên thiết bị để theo dõi người dùng mà họ không biết. Phần mềm này có thể ghi lại tin nhắn, cuộc gọi, vị trí, thậm chí kích hoạt micro và camera nhằm nghe hoặc quay lén.
Đáng chú ý, người cài spyware không nhất thiết phải là hacker xa lạ. Người quen, người thân hoặc người yêu cũ cũng có thể lợi dụng vài phút được cầm điện thoại khi máy đang mở khóa, hoặc dụ người dùng truy cập đường link giả mạo để đưa phần mềm theo dõi vào thiết bị. Dữ liệu sau đó có thể được chuyển tới máy chủ hoặc tài khoản đám mây do kẻ xấu kiểm soát.
Những dấu hiệu không nên bỏ qua
Việc smartphone bị cài phần mềm theo dõi không phải trường hợp hiếm. Spyware ngày càng dễ tiếp cận và có thể được cài đặt nhanh nếu đối tượng xấu có quyền truy cập vật lý vào điện thoại. Do được thiết kế để hoạt động kín đáo, phần mềm này thường không hiện biểu tượng hay gửi thông báo, khiến người dùng khó nhận biết bằng mắt thường.
Trong số các dấu hiệu gián tiếp, pin hao nhanh bất thường dù không chạy ứng dụng nặng là biểu hiện phổ biến. Nguyên nhân là spyware phải hoạt động nền liên tục để ghi nhận và truyền dữ liệu.
Bên cạnh đó, người dùng cũng nên chú ý nếu điện thoại nóng lên không rõ nguyên nhân, mức sử dụng dữ liệu di động tăng đột biến hoặc ứng dụng thường xuyên treo, sập và thiết bị tự khởi động lại.
Một số trường hợp có thể xuất hiện tiếng rè, tiếng vọng hoặc âm thanh bất thường trong lúc gọi điện. Đây là những hiện tượng dễ khiến người dùng nghi ngờ cuộc gọi có sự can thiệp.
Các dấu hiệu khác gồm quảng cáo xuất hiện bất thường, GPS hoặc Wi-Fi tự bật, tắt không theo chủ ý; hay những tin nhắn giả mạo thông báo giao hàng, yêu cầu thanh toán được thiết kế tinh vi để phát tán mã độc.
Không chỉ những dấu hiệu trên, cách thức spyware xâm nhập cũng là điều người dùng cần đặc biệt lưu tâm. Nhiều người thường nghĩ nguy cơ chủ yếu đến từ các đường link lạ, nhưng thực tế, điện thoại có thể gặp rủi ro ngay từ những người quen có cơ hội cầm máy.
Đây là lý do việc bảo vệ thiết bị không chỉ phụ thuộc vào các giải pháp kỹ thuật. Cập nhật hệ điều hành và quét mã độc có thể giúp giảm nguy cơ, nhưng chưa đủ nếu người dùng thường xuyên cho người khác mượn điện thoại hoặc để thiết bị trong trạng thái không khóa màn hình.
Kiểm tra định kỳ mức sử dụng pin, dữ liệu di động và danh sách ứng dụng trên máy là những việc đơn giản nhưng hữu ích. Nếu phát hiện ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc những thay đổi bất thường, người dùng nên kiểm tra kỹ thay vì bỏ qua.
Chiếc điện thoại thường xuyên ở bên cạnh có thể lưu giữ nhiều thông tin riêng tư. Vì vậy, những thay đổi tưởng như nhỏ như pin tụt nhanh hay máy nóng bất thường cũng không nên bị xem nhẹ.
Nguyễn Lan (tổng hợp)