Hơn 90% trẻ em gái và gần 82% trẻ em trai Việt Nam chưa đạt mức vận động tối thiểu WHO khuyến nghị. Muốn thay đổi, cha mẹ không nhất thiết phải tìm lớp thể thao đắt tiền, bởi cơ hội vận động có thể bắt đầu ngay từ căn nhà và con đường trẻ đi mỗi ngày.
- Khi trẻ cựa quậy trong giấc ngủ
- Lập 20 gian hàng Shopee, nhóm bán thực phẩm giảm cân giả lĩnh 46 năm tù
- Bỏ đại học đi làm công nhân, 9X Nghệ An giành học bổng Trung Quốc
WHO khuyến nghị trẻ 5-17 tuổi vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày ở cường độ vừa đến mạnh, đồng thời có hoạt động tăng cường cơ và xương ít nhất ba lần mỗi tuần. Tuy nhiên, tại Việt Nam, 91% trẻ em gái và 82% trẻ em trai chưa đạt mức này. Đô thị hóa, thiếu sân chơi, áp lực học tập và thời gian dùng thiết bị điện tử khiến trẻ ngày càng ít vận động. Bà Lê Tuệ Minh, Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư giáo dục Innochain kiêm Chủ tịch Edison Schools, cho rằng khi trường học nằm trong không gian sống, trẻ giảm thời gian di chuyển và có thêm cơ hội cho hoạt động thể chất, khám phá thiên nhiên, sinh hoạt gia đình và cộng đồng.
Xem nhanh
Bắt đầu từ những khoảng trống nhỏ
Khi không gian bên ngoài ngày càng hạn chế, gia đình có thể trở thành nơi đầu tiên giúp trẻ hình thành thói quen vận động. Cha mẹ không cần biến phòng khách thành sân tập. Chỉ cần giữ một khoảng sàn đủ thoáng, để trẻ tự chơi, dựng đường vượt chướng ngại bằng gối hoặc cùng con đi bộ mua đồ cũng đã tạo thêm những phút vận động trong ngày.
Điều quan trọng là hoạt động ấy diễn ra tự nhiên, thay vì trở thành một nhiệm vụ khiến trẻ phải đối phó. Việc nhà phù hợp lứa tuổi, trò chơi vận động cùng anh chị em hay vài vòng đi bộ sau bữa tối đều có thể góp phần đưa trẻ ra khỏi trạng thái ngồi lâu trước màn hình.
Môn thể thao cũng không nhất thiết phải là lựa chọn được người lớn đánh giá cao nhất. Đi bộ, đạp xe, đá bóng, bơi hoặc các trò chơi theo nhóm có thể phù hợp hơn nếu trẻ yêu thích và duy trì được thường xuyên. Một hoạt động đơn giản nhưng được lặp lại đều đặn vẫn có giá trị hơn lịch tập dày đặc rồi nhanh chóng bỏ cuộc.
Không gian sống cũng là một “người thầy”
Nếu chỉ trông chờ vào những buổi thể dục ở trường, khoảng trống vận động của trẻ sẽ khó được lấp đầy. Bởi vậy, cách một khu dân cư được thiết kế có thể tác động trực tiếp đến việc trẻ có bước ra khỏi nhà hay không.
Một công viên nằm gần nhà, tuyến đường đi bộ an toàn hoặc trường học trong khoảng cách phù hợp có thể tạo ra nhiều cơ hội vận động mà không cần thêm một lịch tập riêng. Ngược lại, một sân thể thao hiện đại nhưng nằm quá xa nơi ở lại khiến trẻ tiếp tục phụ thuộc vào cha mẹ đưa đón.
Theo bà Lê Tuệ Minh, trường học nằm trong không gian sống giúp trẻ giảm thời gian di chuyển và có thêm thời gian cho hoạt động thể chất, thiên nhiên, gia đình và cộng đồng. Cách tiếp cận này cũng đặt ra một câu hỏi khác: muốn trẻ vận động nhiều hơn, có lẽ không chỉ cần thay đổi thói quen của trẻ mà còn phải thay đổi nơi trẻ đang sống.
Để vận động thành thói quen
Điều đáng nói nhất không nằm ở việc gia đình có đủ tiền cho con học thêm một môn thể thao hay không. Khoảng sàn trống trong phòng khách, vài phút đi bộ sau bữa tối, một chuyến đạp xe cuối tuần hay tuyến đường an toàn đến trường đều có thể góp phần tạo nên 60 phút vận động mỗi ngày.
Khi lựa chọn được hoạt động phù hợp, cha mẹ cũng nên để trẻ có quyền tham gia quyết định. Một đứa trẻ thích đạp xe sẽ khó duy trì việc bơi chỉ vì người lớn cho rằng đó là môn tốt hơn. Mục tiêu cuối cùng không phải tạo ra một lịch tập hoàn hảo, mà giúp vận động trở thành phần quen thuộc của tuổi thơ.
Khoảng cách giữa khuyến nghị 60 phút và thực tế của trẻ Việt Nam vì thế không chỉ là câu chuyện của nhà trường hay gia đình. Đó còn là câu chuyện của những khu phố có đủ cây xanh, vỉa hè an toàn, công viên gần nhà và trường học trong tầm với. Một con đường an toàn đôi khi đủ mở đầu cho một tuổi thơ năng động.
Trường Anh (tổng hợp)