Rau tầm bóp được nhiều người truyền tai có tác dụng hạ sốt, trị ho; nhưng với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 2 tuổi, việc dùng cây thuốc dân gian cần hết sức thận trọng. Chuyên gia khuyến cáo cha mẹ không tự ý áp dụng khi chưa có tư vấn y tế.
- Sạt lở hàng nghìn mét bờ kè ven biển Quảng Trị
- Bốn động cơ đều chết: Quyết định sinh tử và đức tin của cơ trưởng
- Giáo dục là giữ đức – Nhìn lại nguồn gốc con người
Xem nhanh
Rau tầm bóp là gì, có tác dụng ra sao?
Rau tầm bóp, còn được gọi là bôm bốp, thù lù hay lồng đèn; là loại cây thân thảo cao khoảng 50–90 cm. Quả tầm bóp tròn, mọng nước, bên ngoài có đài hoa bao quanh giống chiếc lồng đèn. Ở Việt Nam, cây thường mọc dại ven đường, bờ ruộng, đôi khi được trồng để làm rau hoặc làm thuốc dân gian.
Theo Đông y, tầm bóp có tính mát, vị đắng, có thể sử dụng cả thân, lá và quả. Dược liệu này được cho là có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, giảm ho; hỗ trợ điều trị cảm sốt, viêm họng, đau rát cổ. Trong dân gian, nhiều người dùng lá hoặc quả tầm bóp nấu nước uống hay ăn trực tiếp để giảm triệu chứng ho, sốt nhẹ.
Tuy nhiên, những tác dụng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền miệng; chưa có đầy đủ bằng chứng lâm sàng hiện đại, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ.
Rau tầm bóp hạ sốt, trị ho cho trẻ nhỏ có an toàn?
Với trẻ 15 tháng tuổi, các biểu hiện như sốt, sổ mũi, ho có đờm có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện; đường hô hấp hẹp và rất nhạy cảm với thuốc, kể cả thảo dược tự nhiên.
Các chuyên gia y tế cho rằng cha mẹ không nên tự ý cho trẻ uống nước lá hoặc ăn quả tầm bóp khi chưa được bác sĩ tư vấn. Một số loại cây mọc dại có thể nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Ngoài ra, liều lượng sử dụng cho trẻ nhỏ không được kiểm soát có thể gây rối loạn tiêu hóa, dị ứng hoặc ngộ độc.
Do đó, dù rau tầm bóp được cho là có tính mát; việc dùng cho trẻ nhỏ vẫn tiềm ẩn rủi ro nếu áp dụng tùy tiện.
Cảnh giác với các bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ
Ở trẻ em, sốt và ho không đơn thuần chỉ là cảm lạnh thông thường. Đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý như cúm mùa, nhiễm virus RSV, viêm phổi do phế cầu, não mô cầu, sởi hoặc tay chân miệng.
Trường hợp trẻ sốt ngày thứ hai, ho có đờm; cha mẹ cần sử dụng thuốc hạ sốt và thuốc ho đúng liều theo chỉ định của bác sĩ; đồng thời theo dõi sát các biểu hiện của trẻ. Nếu trẻ có dấu hiệu nặng như thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím tái, bỏ ăn, lơ mơ hoặc sốt cao không hạ; cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Phòng bệnh hô hấp bằng vaccine cho trẻ
Thời tiết lạnh, khô là điều kiện thuận lợi cho virus và vi khuẩn phát triển; khiến các bệnh hô hấp gia tăng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Nhiều tác nhân gây bệnh hiện nay có thể phòng ngừa hiệu quả nhờ tiêm vaccine đầy đủ.
Vaccine cúm có 4 loại, phòng các chủng cúm A (H1N1, H3N2) và cúm B; có thể tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Trẻ dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần tiêm hai mũi cách nhau một tháng; sau đó nhắc lại hàng năm.
Vaccine RSV hiện có loại của Pfizer tiêm cho thai phụ từ tuần 24–36 và người từ 60 tuổi; vaccine của GSK tiêm một mũi cho người trên 60 tuổi hoặc có bệnh nền. Trẻ nhỏ có thể được tiêm kháng thể đơn dòng Nirsevimab để bảo vệ sớm; liều dùng tùy theo cân nặng.
Ngoài ra, vaccine phế cầu có nhiều loại khác nhau, tiêm sớm nhất từ 6 tuần tuổi; giúp phòng viêm phổi, viêm tai giữa, nhiễm trùng huyết. Vaccine não mô cầu cũng rất quan trọng, phòng 5 nhóm huyết thanh nguy hiểm, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên.
Chăm sóc dinh dưỡng và vệ sinh cho trẻ khi ốm
Khi trẻ sốt, ho, sổ mũi, cơ thể thường mệt mỏi, chán ăn. Nếu không được cung cấp đủ dinh dưỡng, trẻ sẽ chậm hồi phục, thậm chí suy kiệt, làm tăng nguy cơ biến chứng. Cha mẹ cần chia nhỏ bữa ăn, ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu, bổ sung đủ nước và vi chất cần thiết.
Bên cạnh đó, người chăm sóc cần chú ý vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng để hạn chế lây nhiễm chéo các tác nhân gây bệnh. Việc phòng bệnh đúng cách vẫn là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất cho trẻ nhỏ.
Theo: VnExpress