Cổ nhân giảng: “Đức bất phối vị, tất hữu tai ương”, nghĩa là một người có địa vị không tương xứng với đức hạnh thì ắt sẽ gặp phải tai họa.
- Phúc đức tại mẫu – Đức hạnh của người gieo hạt nhân lành và đạo lý gia đình
- Bà Triệu và đức hạnh của người phụ nữ chân chính
Trong cuốn “Triêu dã thiêm tái” có ghi chép một chuyện lịch sử, kể rằng Hoàng đế Đường Thái Tông có một người bạn rất thân thiết tên là Vương Hiển. Hai người họ ngày ngày chơi đùa cùng nhau rất hòa thuận. Bấy giờ, Hoàng đế thường đùa giỡn nói rằng: “Vương Hiển đến già cũng không ra làm quan được!”
Sau khi Đường Thái Tông lên ngôi, Vương Hiển liền đến gặp và nói: “Thần hiện giờ có thể ra làm quan được không?” Hoàng đế cười nói: “Không biết có thể hay không!”. Ngay sau đó, Hoàng đế triệu kiến ba người con của Vương Hiển và ban cho họ chức quan Ngũ phẩm.
Vương Hiển bấy giờ rất nóng lòng muốn được làm quan liền đến xin Hoàng đế ban cho một chức quan nhỏ. Hoàng đế băn khoăn nói: “Ông không có quý tướng, ta không ban chức quan cho ông thực sự cũng rất đáng tiếc!”
Vương Hiển nghe xong lại nói: “Nếu buổi sáng có thể được làm quan thì buổi tối có chết cũng mãn nguyện”. Lúc ấy, Phó xạ Phòng Huyền Linh nói: “Bệ hạ đã có giao tình với ông ấy từ nhỏ, vì sao không thử cho ông ấy một chức quan?”
Một mặt cũng là ngại vì tình bạn thân thiết cũ, một mặt cũng bởi sự khẩn thiết của Vương Hiển, Đường Thái Tông liền ban cho bạn mình một chức quan nhỏ. Thật không ngờ, ngay đêm hôm Vương Hiển được ban tặng chức quan ấy liền chết bất đắc kỳ tử.
Một người khác từng có giao tình với Đường Thái Tông là Vương Vô Ngại cũng chịu kết cục tương tự. Vương Vô Ngại thích đánh bạc, ăn chơi và thích nuôi diều hâu, chim ưng. Đường Thái Tông thời còn chưa đăng cơ từng cá cược với Vương Vô Ngại trong một lần chơi bạc. Sau này khi Đường Thái Tông lên ngôi Hoàng đế, Vương Vô Ngại lo sợ Hoàng đế nhớ tới lần cá cược kia, nên sống ẩn mình.
Đường Thái Tông từng lệnh cho sai dịch mang một con diều hâu ra chợ bán, từ đó tìm được Vương Vô Ngại. Khi Đường Thái Tông triệu ông ta tới hoàng cung, Vương Vô Ngại hoảng sợ xin tha tội. Tuy vậy Đường Thái Tông cười và còn thưởng cho ông ta: Để ông ta tới cổng Xuân Minh đợi xe ở các châu đi tới, những đồ vật trên xe đều tặng lại cho Vương Vô Ngại.
Vương Vô Ngại ngồi ở cổng Xuân Minh 3 ngày, nhưng vì cầu sông Bá bị hỏng, nên chỉ nhận được 3 xe cây gai mà không được bất cứ thứ gì khác. Đường Thái Tông từ chuyện đó biết Vương Vô Ngại mệnh bạc, nên không ban thưởng cho ông ta thêm bất cứ thứ gì nữa.
Vương Vô Ngại từ sau lần đó thì biết rằng Hoàng đế đối tốt với ông ta, nhiều lần cầu xin được làm quan Ngũ phẩm. Nhưng Đường Thái Tông nhiều lần nói: “Không phải là ta không muốn cho ngươi, đáng tiếc là ngươi không có số hưởng!”
Đến khi Vương Vô Ngại vẫn kiên quyết truy cầu phú quý, nài nỉ cầu xin, Đường Thái Tông đành phải đồng ý. Nhưng kết quả là ngay đêm hôm đó, Vương Vô Ngại cũng qua đời.