Site icon MUC Women

Ám ảnh thua kém bạn bè: Lối mòn tâm lý đẩy giới trẻ vào hố sâu trầm cảm

Ám ảnh bản thân kém cỏi đẩy người trẻ lún sâu vào trầm cảm. (Ảnh; Chụp màn hình báo VnExpress)

Hiện nay, tình trạng giới trẻ rơi vào trầm cảm đang gia tăng. Nguyên nhân chính xuất phát từ ám ảnh thua kém bạn bè, dẫn đến sự suy sụp tinh thần, đánh mất phương hướng và tự đẩy mình vào bế tắc.

Bế tắc tâm lý từ thói quen tự buộc tội bản thân

Tại Bệnh viện E, bác sĩ Nguyễn Viết Chung cho biết nhiều bệnh nhân liên tục tự buộc tội mình. Điển hình là nữ sinh luôn coi bản thân là gánh nặng, làm gia đình thất vọng vì kém cỏi. Mọi biểu hiện nhỏ nhất đều bị diễn giải tiêu cực, như việc bạn cùng phòng ít nói cũng do cô gây phiền phức. Tương tự, chàng trai tên Long chọn cách trốn tránh thực tại bằng game. Khi bạn bè đã ổn định, anh vẫn loay hoay vì thiếu động lực sống.

Bác sĩ Chung nhận định điểm chung của họ là cơ chế tự buộc tội vô cùng hoàn chỉnh. Bất cứ điều gì không trọn vẹn đều do lỗi của chính mình, đẩy người trẻ lún sâu vào tuyệt vọng. Chuyên gia từ Trung tâm Lumos cũng đánh giá vấn đề tâm lý này vô cùng phổ biến. Trong tâm lý học, đây là trạng thái bất lực học được, khi người trẻ thường xuyên quy kết nội tại một cách tiêu cực, coi thất bại là do bản chất yếu kém.

Sự tích tụ những mặc cảm dai dẳng rất dễ dẫn đến chứng rối loạn lo âu và trầm cảm. Báo cáo của UNICEF chỉ ra hai mươi phần trăm thanh thiếu niên Việt Nam đang đối mặt với các vấn đề tâm thần. Khảo sát do NielsenIQ thực hiện cho thấy sáu mươi lăm phần trăm người trẻ bị áp lực nặng nề vì phải vượt trội hơn đồng trang lứa. Đây cũng là một nguyên nhân chính dẫn đến các hành vi tự sát trên toàn cầu hàng năm.

Thay đổi cách thức đồng hành để giúp con trẻ phục hồi

Lý giải áp lực tâm lý này, chuyên gia cho rằng thanh niên hiện đại đang đứng giữa nhiều luồng giao thoa khắc nghiệt. Một mặt, họ gánh chịu sức ép nặng nề từ văn hóa giáo dục truyền thống, nơi việc so sánh con nhà người ta tạo ra rào cản lớn. Mặt khác, mạng xã hội luôn phơi bày vô số hình mẫu hoàn hảo rực rỡ. Điều này khiến giới trẻ dễ rơi vào bẫy so sánh, làm những nỗ lực cá nhân bù đắp trở nên kiệt sức.

Bác sĩ Chung chia sẻ, não bộ của người trầm cảm thường xử lý các loại cảm xúc theo những hướng vô cùng méo lệch. Do đó, lời khuyên tích cực hay hô hào cố lên thường mang lại tác dụng ngược, làm họ cảm thấy bản thân không được thấu hiểu. Thay vì dùng biện pháp khích tướng, phụ huynh cần lập tức thay đổi phương pháp tiếp cận ngay từ hôm nay. Tốt nhất là chuyển từ trạng thái đánh giá gay gắt sang một thái độ sẵn sàng đồng hành cùng con.

Khi thanh niên mệt mỏi, cha mẹ có thể hỏi thăm xem mình giúp được gì, tạo không gian hiện diện không phán xét. Sự hồi phục không đến từ việc cố gắng rèn luyện để hoàn hảo, mà từ việc học cách khoan dung với khiếm khuyết cá nhân. Hơn nữa, bệnh nhân rất cần lộ trình dài hạn để thay thế niềm tin sai lệch bằng các mục tiêu nhỏ. Từ đó, giới trẻ sẽ đập tan mọi mặc cảm, sớm tìm lại giá trị đích thực.

Theo: VnExpress