Kỳ thi vào lớp 10 vẫn là nỗi ám ảnh lớn của học sinh Việt Nam. Dù áp lực nặng nề, phần lớn các địa phương vẫn chưa thể thay thế bằng hình thức xét tuyển.
Tuyển sinh lớp 10: Những địa phương hiếm hoi áp dụng xét tuyển
Trong kế hoạch năm 2026; chỉ có một số ít tỉnh thành như Vĩnh Long; Cà Mau và Lâm Đồng quyết định chuyển sang hình thức xét tuyển cho hầu hết các trường; ngoại trừ trường chuyên. Tại Gia Lai; hơn một nửa số trường THPT cũng đã thực hiện xét tuyển dựa trên kết quả rèn luyện bốn năm học thay vì thi tuyển.
Thành phố Cần Thơ và TP.HCM cũng bắt đầu thí điểm kết hợp cả hai phương thức thi tuyển và xét tuyển tại một số khu vực đặc thù. Điển hình như tại xã đảo Thạnh An hay các trường dân tộc nội trú; việc xét tuyển được áp dụng để phù hợp với điều kiện học tập riêng biệt của học sinh địa phương.
Theo đánh giá từ các chuyên gia giáo dục; hình thức xét tuyển giúp giảm đáng kể chi phí xã hội và áp lực tâm lý cho học sinh. Tuy nhiên; phương thức này đòi hỏi việc quản lý học bạ và đánh giá năng lực tại các trường cơ sở phải thực sự minh bạch; công bằng để tránh tình trạng làm đẹp hồ sơ.
Áp lực từ việc thiếu hụt hệ thống trường công lập.
Thực tế tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM cho thấy thi tuyển vẫn là công cụ bắt buộc để phân loại học sinh do thiếu hụt trường lớp. Tại TP.HCM; dự kiến sẽ có khoảng 50.000 đến 65.000 học sinh không thể vào học tại các trường THPT công lập trong năm học tới.
Tình hình tại Hà Nội còn căng thẳng hơn khi số lượng học sinh tốt nghiệp THCS tăng đột biến thêm 20.000 em; khiến tỷ lệ đỗ vào lớp 10 công lập chỉ còn khoảng 55%. Việc thi tuyển lúc này đóng vai trò như một “bộ lọc” để chọn lọc và phân luồng học sinh sau cấp trung học cơ sở.
Đại diện ngành giáo dục thừa nhận rằng chưa thể bỏ thi tuyển chừng nào cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ nhu cầu học tập của mọi học sinh. Các thành phố lớn hiện đang đặt mục tiêu nâng dần tỷ lệ tiếp nhận và chỉ tiến tới xét tuyển khi hệ thống trường lớp được mở rộng đầy đủ.
Theo: Báo Dân trí