Site icon MUC Women

Trump đòi Iran bồi thường 50 năm, chuyên gia nói gì?

Mỹ tuyên bố dọn sạch thủy lôi ở eo biển Hormuz, cảnh báo phá hủy mọi xuồng rải mìn của Iran để bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuần tra trên xuồng cao tốc chở thủy lôi tại eo biển Hormuz. (Ảnh minh họa: MUC)

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ yêu cầu Iran bồi thường thiệt hại trong “50 năm qua”, đáp lại yêu sách của Tehran về bồi thường chiến tranh để mở lại eo biển Hormuz

Tuy nhiên, một cựu quan chức Nhà Trắng cho rằng những tuyên bố này mới dừng ở màn “đấu khẩu” giữa hai bên.Ngày 10/8 theo giờ Mỹ, rạng sáng 11/8 giờ Hà Nội, ông Trump nói tại Nhà Trắngrằng Washington sẽ yêu cầu Iran bồi thường cho những thiệt hại trong 50 năm qua

Trên mạng xã hội Truth Social, ông cho biết Mỹ sẽ đòi bồi thường cho những người thiệt mạng hoặc bị thương do “bom ven đường” của Iran. Ông viện dẫn vụ tấn công tàu USS Cole năm 2000 khiến 17 thủy thủ Mỹ thiệt mạng, dù vụ việc này trước đây được quy trách nhiệm cho al-Qaeda, không phải Iran.

Ông Trump cũng đưa ra con số 52.000 người thiệt mạng tại Iran trong 4 tháng qua và cho rằng Tehran phải chịu trách nhiệm về thiệt hại tại Liban, Syria, Yemen và Gaza.

Yêu sách bồi thường trở thành điểm nóng mới

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra sau khi Iran yêu cầu Mỹ bồi thường chiến tranh, rút quân khỏi khu vực và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt để mở lại eo biển Hormuz.Ông Mohammad Bagher Zolghadr, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho rằng những điều kiện này cần được đáp ứng trước khi Hormuz được mở lại. Tehran ước tính thiệt hại lên tới 270 tỷ USD.

Trong khi đó, đàm phán giữa Iran và Oman về một tuyến hàng hải mới qua Hormuz vẫn tiếp diễn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết hai bên đã thống nhất bản đồ tuyến đường, dù còn một số vấn đề kỹ thuật cần giải quyết.Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã chuyển hướng 55 tàu thương mại và “vô hiệu hóa” ít nhất 2 tàu kể từ khi tái áp đặt phong tỏa hồi tháng 7. Dữ liệu của MarineTraffic cho thấy lưu lượng tàu qua Hormuz cuối tuần qua giảm từ 15 lượt hôm thứ Sáu xuống 11 lượt thứ Bảy và 6 lượt Chủ nhật.

Ông Charles Kupchan, cựu trợ lý đặc biệt của cựu Tổng thống Barack Obama, nhận định với Al Jazeera rằng các tuyên bố bồi thường giữa Washington và Tehran hiện giống một màn “đấu khẩu qua lại”, khi chưa bên nào thực sự nghiêm túc với yêu sách của mình.Theo ông Kupchan, Iran khó duy trì nếu không xuất khẩu được dầu, trong khi ông Trump không muốn bước vào kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ với giá xăng tăng cao. Lầu Năm Góc cũng chịu sức ép từ những báo cáo về tình trạng kho đạn dược cạn dần.

Sự thiếu nhất quán còn thể hiện ở số liệu thương vong. Ông Trump nói 52.000 người thiệt mạng tại Iran trong 4 tháng, trong khi Tehran từng công bố khoảng 3.117 người chết trong các cuộc biểu tình hồi tháng 1. Tổ chức nhân quyền HRANA của Mỹ đưa ra con số khoảng 7.000 ca tử vong.Những con số chênh lệch lớn, cùng các yêu sách ngày càng đối lập, cho thấy đàm phán Mỹ – Iran vẫn còn nhiều trở ngại.

Ninh Lý (tổng hợp)