Dữ liệu từ vệ tinh SWOT và 27.000 ảnh chụp nhanh tại biển Bắc đã xác nhận sự tồn tại của sóng dữ đại dương cao 48 mét vốn từng bị coi là truyền thuyết.
- Lừa đảo trực tuyến: Kẻ chiếm đoạt 3 tỷ đồng từ 400 người bị bắt
- Giá vàng miếng: Thị trường lao dốc mạnh sau khi rời đỉnh
- Đồng Tháp: Khởi tố đối tượng đánh chết cha ruột sau mâu thuẫn gia đình
Vệ tinh xác nhận hiện diện của sóng dữ đại dương
Từ lâu, thủy thủ kể về các con sóng khổng lồ bất ngờ xuất hiện giữa đại dương; có thể phá hủy tàu thuyền trong tích tắc; nhưng những lời kể này từng bị xem là thiếu cơ sở khoa học. Theo các mô hình truyền thống, sóng biển thường phân bố theo dạng hình chuông; nghĩa là phần lớn là sóng trung bình và rất ít sóng cực lớn. Tuy nhiên, dữ liệu vệ tinh gần đây đã ghi nhận những con sóng ở “đuôi” của phân bố này với chiều cao thực tế vượt quá mốc 30m.
Vào năm 2024; một cơn bão tại Thái Bình Dương được xác định đã tạo ra con sóng dữ cao tới 48m; con số kỷ lục được thu thập từ các hệ thống vệ tinh theo dõi đại dương. Bằng phương pháp quét bề mặt biển từ không gian; công nghệ vệ tinh có thể lập bản đồ chiều cao sóng trên diện rộng; giúp biến những câu chuyện truyền miệng thành dữ liệu khoa học có thể đo lường.
Hệ thống vệ tinh SWOT được thiết kế để lập bản đồ chi tiết độ cao bề mặt nước; cho phép theo dõi sự lan truyền của sóng khi di chuyển xa tâm bão. Dữ liệu giai đoạn 2023–2024 cho thấy sóng khổng lồ lan rộng khắp Thái Bình Dương; ảnh hưởng đến bờ biển từ Canada đến Peru và tác động tới các sự kiện lướt sóng tại Hawaii. Việc hiểu rõ cơ chế này giúp nâng cao an toàn hàng hải; cải thiện hạ tầng ven biển và hỗ trợ các nghiên cứu địa chấn liên quan.
Sóng dữ đại dương hình thành và ảnh hưởng của nó với an toàn hàng hải
Một nghiên cứu kéo dài 18 năm tại giàn khoan Ekofisk ở biển Bắc đã cung cấp góc nhìn chi tiết về cơ chế hình thành sóng dữ. Dữ liệu được thu thập bằng laser tần số cao và chia thành hơn 27.000 “ảnh chụp nhanh” của đại dương theo từng khoảng 30 phút; giúp tái hiện điều kiện sóng theo từng thời điểm cụ thể. Điều này giúp các nhà khoa học quan sát trực tiếp sự biến động của sóng; từ đó cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự tồn tại của các đợt sóng khổng lồ.
Kết quả nghiên cứu cho thấy sóng dữ không chỉ hình thành do bão mạnh như giả thuyết trước đây; mà thường xuất hiện khi nhiều sóng nhỏ kết hợp với nhau trong thời gian ngắn. Phân tích các cơn bão điển hình như Borgny và Andrea, nhóm nghiên cứu nhận thấy hình dạng sóng đóng vai trò quan trọng hơn cường độ bão. Những con sóng có đỉnh nhọn và đáy nông dễ tương tác, chồng lấn và nhanh chóng tạo thành các đợt sóng lớn bất thường trên đại dương, gây nguy hiểm cho tàu thuyền.
Qua phát hiện, nhóm nghiên cứu đã xây dựng mô hình thống kê nhằm ước tính xác suất xuất hiện sóng dữ trong thực tế. Kết quả thu được mở ra khả năng cải thiện dự báo trong tương lai, góp phần nâng cao an toàn hàng hải. Từng là nỗi lo của các thủy thủ, hiện tượng sóng dữ đang dần được lý giải bằng dữ liệu khoa học, giúp giảm thiểu rủi ro cho hoạt động vận tải và khai thác trên biển.
Theo: Báo Dân trí