Sự cố UAV xâm nhập vùng cấm bay tối 11/8 khiến Tân Sơn Nhất phải hai lần dừng cất, hạ cánh, với quân đội và công an cùng vào cuộc xử lý.
- Gấu lợn mất con tấn công khiến hai anh em thiệt mạng ở Ấn Độ
- Mỹ nã tên lửa chặn tàu, Houthi tấn công khiến 6 người chết
- Từ căn hộ cao cấp đến quầy bánh mì, nữ bị can vẫn bị lần dấu
Chiều 12/8, đại diện Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất thuộc Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) thông tin về sự cố UAV ảnh hưởng hoạt động khai thác tối 11/8.
Theo đó, lúc 18h16, tổ lái chuyến bay 3S621 từ TP HCM đi Hà Nội phát hiện một UAV ở độ cao 1.800 feet, cách máy bay khoảng 500 m ngay sau khi cất cánh. Trước đó, tổ lái chuyến bay VJ601 từ Cam Ranh đến TP HCM cũng báo phát hiện UAV cách 10 dặm, ở độ cao 3.000 feet.
Ngay sau khi nhận thông tin, Công ty Quản lý bay miền Nam phối hợp Cảng vụ Hàng không miền Nam đình chỉ toàn bộ hoạt động cất, hạ cánh. Công an cửa khẩu, Bộ Tư lệnh TPHCM, Công an TPHCM, Sư đoàn 367 và Sư đoàn 370 được huy động để xác minh vị trí và vô hiệu hóa UAV theo quy trình tại Quyết định 824/QĐ-CHK ngày 24/4/2026 của Cục Hàng không Việt Nam.
Sau khi hoạt động được khôi phục lúc 19h16, đến 19h34, Trung tâm Quản lý Điều hành bay khu vực 3 tiếp tục phát hiện một UAV cách sân bay khoảng 3 km về hướng Tây – Tây Nam. Sân bay phải đóng cửa lần thứ hai và đến 20h34 mới khôi phục hoàn toàn hoạt động.
Theo Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), khoảng 19 chuyến bay bị ảnh hưởng trực tiếp trong thời gian gián đoạn cất, hạ cánh. Nhiều nguồn tin cho biết hàng chục chuyến bay khác cũng bị xáo trộn dây chuyền trên mạng bay nội địa.
Đây là lần đầu Tân Sơn Nhất, sân bay lớn nhất cả nước với công suất khoảng 50 triệu khách mỗi năm, ghi nhận UAV xâm nhập vùng cấm bay.
Đáng chú ý, quy trình ứng phó với UAV đã được Cục Hàng không Việt Nam ban hành từ tháng 4. Quyết định 824/QĐ-CHK phân công rõ trách nhiệm giữa các lực lượng: cảng hàng không chủ trì điều phối mặt đất, cơ sở điều hành bay chủ trì biện pháp điều hành, quân đội và công an chịu trách nhiệm xác minh, ngăn chặn, chế áp; cảng vụ hàng không quyết định việc đóng hoặc mở cảng.
Năng lực phát hiện UAV vẫn là điểm yếu
Sự cố cho thấy nguy cơ UAV xâm nhập khu vực sân bay đã được tính đến nhưng năng lực phát hiện sớm và xử lý vẫn còn hạn chế.
TS Trần Thiên Phương, Phó Chủ tịch Mạng lưới hàng không vũ trụ và thiết bị bay không người lái Việt Nam (AUVS VN), đánh giá vụ việc đặc biệt nghiêm trọng khi UAV xuất hiện ở độ cao khoảng 900 m và 550 m, có thời điểm chỉ cách máy bay khoảng 500 m. Khoảng cách này đủ gần để tạo nguy cơ đối với an toàn hàng không.
PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, nguyên Chủ nhiệm bộ môn Kỹ thuật hàng không, Đại học Bách khoa TPHCM, cho rằng UAV không phải mối đe dọa mới đối với hàng không thế giới. Vấn đề đáng chú ý là khả năng phát hiện và xử lý sớm tại sân bay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, dù nhiều lực lượng, trong đó có quân đội, được huy động, việc phát hiện và chế áp UAV hiện vẫn chủ yếu dựa vào quan sát bằng mắt thường và thông báo qua bộ đàm. Hệ thống chuyên dụng để cảnh báo sớm và định danh điện tử UAV vẫn còn thiếu.
Đây được xem là điểm yếu đáng chú ý trong công tác bảo vệ vùng trời quanh sân bay. Khi UAV xuất hiện ở độ cao lớn và di chuyển nhanh, việc chỉ dựa vào quan sát thủ công có thể khiến lực lượng chức năng mất thêm thời gian để xác định vị trí, hướng bay và biện pháp xử lý.
Cục Hàng không Việt Nam đã kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không để sớm thống nhất cơ quan chủ trì xử lý UAV. Cùng với đó là đề xuất đầu tư các thiết bị chuyên dụng nhằm phát hiện và chế áp UAV, giảm sự phụ thuộc vào khả năng quan sát của phi công và lực lượng mặt đất.
Sự cố tại Tân Sơn Nhất vì vậy không chỉ gây gián đoạn khai thác trong hơn 2 giờ, mà còn đặt ra yêu cầu hoàn thiện hệ thống cảnh báo, phát hiện và xử lý UAV tại các sân bay lớn.
Ninh Lý (tổng hơp)