Bà Hương, 72 tuổi, duy trì một quỹ dự phòng cá nhân suốt nhiều năm sau nghỉ hưu mà ngay cả các con cũng không biết chính xác con số.
- Cảng Hải Phòng và Cái Mép hai năm liền vào top hai mươi thế giới
- Giáo viên trường chuyên Tuyên Quang bị giữ khẩn cấp sau khi 146 bài thi Toán đạt điểm 10
- Công an đề nghị truy tố Shark Bình tội rửa tiền hơn 318 tỷ đồng
Quyết định được đưa ra sau khi bà chứng kiến gia đình người bạn thân rơi vào cảnh kiệt sức tài chính vì bán đất cho con kinh doanh, rồi người chồng đổ bệnh mà không còn tiền dự phòng. Đó là bài học bà mang theo từ đó đến nay, ngay cả khi các con đôi lần ngỏ ý vay vốn.
Khi còn trẻ, bà Hương từng giữ quan niệm phổ biến của nhiều bậc cha mẹ: tài sản làm ra rồi cũng thuộc về con. Mỗi khi con cần mua nhà, sửa nhà hay xoay xở công việc, bà đều cố gắng hỗ trợ trong khả năng.
Nhưng câu chuyện của người bạn thân đã thay đổi cách bà nhìn nhận điều đó. Hai vợ chồng người bạn bán mảnh đất duy nhất để con mở rộng kinh doanh; vài năm sau việc làm ăn thất bại, tiền mất gần hết, rồi người chồng phát bệnh phải điều trị dài ngày đúng lúc con cái cũng đang chật vật vì nợ nần.
“Bố mẹ luôn nghĩ còn sức thì còn làm được, nhưng đến khi sức khỏe có vấn đề mới biết tiền dự phòng quan trọng đến mức nào”, người bạn nói với bà trong một lần vào viện thăm nhau.
Bà Hương rút ra kết luận không phải từ lý thuyết mà từ diễn biến cụ thể đó: mỗi thế hệ có áp lực riêng, và thời điểm cha mẹ cần giúp đỡ thường trùng với lúc con đang trả nợ mua nhà, nuôi con nhỏ hoặc đối mặt với khó khăn việc làm. Từ đó, bà quyết định lập một khoản chỉ dành cho những tình huống bất khả kháng của chính mình.
Sau nghỉ hưu, bà chia tài sản thành nhiều phần rõ ràng: chi tiêu hằng tháng cùng lương hưu, gửi tiết kiệm phòng đau ốm, một khoản nhỏ cho du lịch hoặc sửa sang nhà cửa. Riêng quỹ dự phòng tuổi già, bà gần như không bao giờ động đến.
Khi con hỏi vay để đầu tư, bà cân nhắc từng trường hợp và sẵn sàng hỗ trợ một phần nếu thực sự cần, nhưng tuyệt đối không lấy từ quỹ dự phòng. Ban đầu bà áy náy vì sợ con nghĩ mẹ quá tính toán; theo thời gian, bà nhận ra chính quyết định đó giúp mình bình tĩnh hơn trước mọi biến cố.
Ở tuổi ngoài 70, chi phí bất ngờ có thể xuất hiện bất cứ lúc nào: một ca phẫu thuật, vài tháng điều trị, sửa mái nhà sau bão, hay thuê người chăm sóc khi sức khỏe giảm sút. Nếu cha mẹ không còn khoản dự phòng, áp lực đó sẽ chuyển sang con cái vốn đã đang gánh nhiều trách nhiệm tài chính.
Bà Hương không nhìn khoản tiền đó như tài sản cần giấu suốt đời. Đến thời điểm thích hợp, các con vẫn sẽ biết và có thể thừa hưởng, nhưng khi bà còn khỏe và còn cần chuẩn bị cho những năm tháng phía trước, khoản tiền ấy vẫn phải được giữ đúng mục đích.
“Tôi luôn mong sẽ không bao giờ phải dùng đến số tiền đó. Nhưng chỉ cần biết nó vẫn còn ở đó, tôi đã thấy cuộc sống nhẹ nhõm hơn rất nhiều.”
Kết quả cụ thể không nằm ở con số trong tài khoản, mà ở việc bà có thể đưa ra quyết định chăm sóc sức khỏe hoặc xử lý sự cố mà không cần gọi điện cho con trước. Khi tuổi thọ ngày càng tăng và quãng sau nghỉ hưu có thể kéo dài hai đến ba thập kỷ, sự chủ động tài chính ở người cao tuổi không còn là lựa chọn cá nhân mà là cách giữ cho mối quan hệ gia đình không bị bóp méo bởi áp lực tiền bạc.
Bùi Hà (tổng hợp)