WASHINGTON – Việc quân đội Mỹ ưu tiên sử dụng tên lửa Tomahawk và JASSM đắt tiền thay vì bom dẫn đường JDAM rẻ hơn trong cuộc chiến với Iran là một trong những nguyên nhân khiến kho đạn dược chủ lực của nước này giảm mạnh.
- Số vụ ly hôn tăng vọt, phần lớn thuộc về vợ chồng trẻ
- Thanh Hóa: Gần một nửa vụ án tòa xử là chuyện vợ chồng chia tay
- Đường dây Etomidate từ Campuchia bị triệt phá, 30 người bị khởi tố
Theo phân tích dựa trên báo cáo của Lầu Năm Góc mà CNN dẫn lại, kho tên lửa phòng không và tên lửa tấn công chính xác tầm xa của Mỹ đang cạn dần sau đợt tái bùng phát xung đột với Iran. Cập nhật đến ngày 27/7 của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) cho thấy số tên lửa đánh chặn Patriot chỉ còn khoảng 759-827 quả, còn THAAD chỉ còn khoảng 234-278 quả trong kho quân đội Mỹ.
Hai chuyên gia Mark Cancian và Chris H. Park của CSIS chỉ ra rằng nhóm tên lửa Patriot, THAAD và PrSM đã giảm khoảng một nửa tồn kho vì cuộc chiến Iran, trong khi nhóm JASSM, SM-2/3/6 và Tomahawk giảm khoảng một phần ba. Nguyên nhân là quân đội Mỹ dùng quá nhiều Tomahawk và JASSM, trong khi ít sử dụng JDAM – loại bom có độ chính xác và sức công phá tương đương nhưng giá rẻ hơn.
Lý do JDAM ít được chọn nằm ở yêu cầu chiến thuật: bom này đòi hỏi chiến đấu cơ phải xâm nhập sâu hơn vào lãnh thổ đối phương, một phương án tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn cho phi công so với phóng tên lửa từ xa. Kết quả là quân đội Mỹ chấp nhận chi phí cao hơn để đổi lấy mức độ an toàn lớn hơn cho lực lượng của mình.
Tuy nhiên, theo Cancian và Park, việc lựa chọn vũ khí đắt tiền trong một cuộc chiến chỉ là phần nổi. Nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở cách Mỹ phân bổ ngân sách quốc phòng trong nhiều thập kỷ: ưu tiên mua các nền tảng vũ khí như chiến đấu cơ, tàu chiến, xe tăng, xe bọc thép hơn là đạn dược, do các nền tảng này có tuổi thọ lâu và thể hiện sức mạnh răn đe rõ hơn.
Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Mỹ cắt giảm kho đạn dược dự trữ với mức dự phòng chỉ đủ cho các xung đột giới hạn ở tầm khu vực. Cùng năm 1993, Lầu Năm Góc cũng thu nhỏ ngành công nghiệp vũ khí trong nước, khiến số nhà thầu hàng không vũ trụ và quốc phòng chính giảm từ 51 xuống còn 5, kéo năng suất sản xuất đi xuống theo.
Tư duy về dự trữ đạn dược bắt đầu thay đổi sau khi Nga chiếm đóng một số khu vực của Ukraine năm 2014 và Trung Quốc gia tăng hoạt động ở các vùng biển Đông Á. Nhưng phải đến khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện nhằm vào Ukraine năm 2022, nhu cầu bổ sung đạn dược quy mô lớn mới thực sự trở thành ưu tiên cấp bách với Washington.
Trong những năm gần đây, Mỹ còn tiêu tốn nhiều vũ khí chính xác cao để hỗ trợ đồng minh đánh chặn tên lửa và UAV của lực lượng Houthi ở Yemen cũng như các đợt tấn công từ Iran. Ngược lại, khoản viện trợ khoảng 85 tỉ USD cho Ukraine chủ yếu là vũ khí bộ binh như xe tăng, xe chiến đấu, đạn pháo binh, phần lớn không ảnh hưởng trực tiếp đến kho dự trữ tên lửa của Lầu Năm Góc.
Chuỗi lựa chọn tốn kém trong ngắn hạn cộng với thu hẹp năng lực sản xuất trong dài hạn đã đặt quân đội Mỹ vào tình thế phải cân đối giữa an toàn cho binh sĩ trước mắt và mức độ sẵn sàng cho các cuộc khủng hoảng khác trong tương lai. Ngày 2/8, ông Trump cho biết đã tạm ngưng kế hoạch tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran do đàm phán có tiến triển, trong khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Tehran sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Mỹ có hành động “xâm lược”.
Trần Thu (tổng hợp)