Ngày 08/7 , Mật vụ Mỹ khuyến nghị Tổng thống Donald Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ trên chiếc chuyên cơ VC-25A cũ thay vì chiếc Boeing 747-8 mới trị giá 400 triệu USD do Qatar tặng — quyết định bất ngờ đặt dấu hỏi lớn về mức độ an toàn thực tế của chiếc máy bay vừa được đưa vào sử dụng.
- Nhân viên ngân hàng ở Quảng Trị lừa đảo hơn 29 tỷ đồng của người dân
- Tội phạm giả bệnh tâm thần, chi tiền cho bác sĩ pháp y đi nghỉ dưỡng
- Lương chủ tịch FIFA vượt 150 tỷ đồng giữa núi chi phí kỷ lục
Ông Trump đến Ankara ngày 07/7, trên chiếc chuyên cơ mới — chuyến bay quốc tế đầu tiên của phi cơ này — đúng thời điểm Mỹ đang tiến hành không kích dồn dập vào Iran, quốc gia có chung đường biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày 08/7 , sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh NATO, ông Trump lên chiếc VC-25A cũ đã hoạt động gần 40 năm để rời Ankara. Ông giải thích với báo chí rằng đây là lý do “hoài niệm” — nhưng theo truyền thông Mỹ dẫn nguồn thạo tin, quyết định đổi máy bay thực ra xuất phát từ lo ngại an ninh liên quan đến mối đe dọa từ Iran; hành khách trên chiếc máy bay cũ được yêu cầu kéo rèm cửa sổ trước khi cất cánh, và ông Trump sau đó thừa nhận họ đang thực hiện “một chuyến bay nguy hiểm”.
Khoảng cách giữa tuyên bố “an toàn nhất” và thực tế kỹ thuật của chiếc máy bay mới được nhiều chuyên gia chỉ ra ngay sau đó. Cựu Bộ trưởng Không quân Frank Kendall cho biết tiến độ quá gấp khiến máy bay “thiếu một số hệ thống về an ninh, thông tin liên lạc và hỗ trợ nhiệm vụ” so với tiêu chuẩn Không lực Một, đồng thời ước tính chiếc chuyên cơ từ Qatar sẽ cần thêm 3–4 năm cải tiến mới đạt chuẩn hoàn chỉnh. Theo hai cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ nói với MS Now, chiếc máy bay mới cũng không được trang bị hệ thống liên lạc bảo mật cần thiết để tổng thống quản lý tình huống khẩn cấp từ trên không. Trong khi đó, chiếc VC-25A cũ được trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, tổ hợp gây nhiễu hồng ngoại và hệ thống phòng thủ mồi nhử — những tính năng mà chiếc máy bay mới không có. V
Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung khẳng định chiếc Không lực Một mới “là máy bay hiện đại bậc nhất, được trang bị các quy trình an ninh ở mức cao nhằm bảo đảm an toàn cho tổng thống”. Bộ trưởng Không quân Troy Meink cũng cho biết lực lượng đã “đánh giá tỉ mỉ mọi yêu cầu” trong quá trình rút ngắn thời gian bàn giao. Tuy nhiên, Nhà Trắng không trả lời trực tiếp các câu hỏi về việc liệu máy bay có được trang bị đầy đủ các hệ thống phòng thủ hay không.
Chiếc Boeing 747-8 do Qatar tặng năm 2025 được nhà thầu L3Harris Technologies cải hoán trong thời gian kỷ lục; ông Trump đã bay chuyến đầu tiên ngày 03/7, đến Bismarck, bang Bắc Dakota, và thúc đẩy đưa máy bay vào sử dụng trước ngày 04/7 , vì lý do biểu tượng. Các nghị sĩ Dân chủ ước tính chi phí cải tạo có thể vượt 1 tỷ USD, và trước chuyến bay đến Ankara một ngày, 13 thượng nghị sĩ do ông Christopher Murphy đứng đầu đã gửi thư yêu cầu Không quân Mỹ giải trình về mức độ an ninh của phi cơ — chỉ ra rằng các phát biểu của ông Trump ca ngợi “mức độ sang trọng chưa từng có” của máy bay cho thấy ưu tiên đặt vào tiện nghi hơn là an ninh quốc gia.
Sự chênh lệch giữa lời hứa về một “Nhà Trắng bay” bất khả xâm phạm và thực tế Mật vụ phải đổi máy bay vào phút chót giữa khu vực có xung đột đang diễn ra là minh chứng cụ thể nhất. Một cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ nhận định: “Máy bay này được chế tạo để đảm bảo tính thẩm mỹ, không phải để thực thi nhiệm vụ.”
Ninh Lý (tổng hợp)