Washington – Ngày 10.7, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Iran đã đề nghị tiếp tục đàm phán sau một tuần giao tranh tái leo thang, đồng thời khẳng định Mỹ đồng ý nhưng lệnh ngừng bắn đã chính thức kết thúc.
- Vỡ đập ở Quảng Tây, Nam Ninh nâng cảnh báo lũ lên mức cao nhất
- Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh Hóa hỗ trợ hơn 7.500 lao động mất việc
- Hai cựu cán bộ thú y hợp thức hóa gần 10.000 con heo bệnh để lấy tiền
“Iran yêu cầu chúng tôi tiếp tục đàm phán. Chúng tôi đồng ý làm vậy, nhưng Mỹ đã tuyên bố rõ với họ rằng lệnh ngừng bắn đã kết thúc”, ông Trump đăng trên Truth Social ngày 10.7. Phía Iran chưa lên tiếng xác nhận hay bác bỏ thông tin này. Các nhà đàm phán Qatar cùng ngày đến Iran để tìm cách giảm leo thang, thảo luận với giới lãnh đạo Tehran về eo biển Hormuz; Bộ Ngoại giao Ai Cập và Qatar cùng kêu gọi hai bên ưu tiên ngoại giao và quay lại bàn đàm phán.
Chuỗi sự kiện dẫn đến tình trạng này diễn ra nhanh. Ngày 08/7, ông Trump tuyên bố tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara rằng “đàm phán với họ chỉ lãng phí thời gian” và bản ghi nhớ ký với Iran ngày 17.6 đã chấm dứt — sau khi Tehran bị cáo buộc tấn công tàu thương mại ở eo biển Hormuz vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Giá dầu thế giới tăng hơn 5% trong ngày 08/7, sau tuyên bố của ông Trump, với dầu Brent tăng lên 78,09 USD/thùng và dầu WTI tăng lên 74,23 USD/thùng.
CENTCOM sau đó tuyên bố đã tấn công 90 mục tiêu trên khắp Iran, viện dẫn lý do đáp trả việc Iran tấn công tàu hàng đi qua eo biển Hormuz. Iran đáp trả bằng UAV nhắm vào ba quốc gia vùng Vịnh gồm Kuwait, Qatar và Bahrain. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cáo buộc Mỹ đã vi phạm thỏa thuận liên quan đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz, tái áp đặt lệnh trừng phạt dầu mỏ và để Israel tiếp tục hoạt động quân sự tại Lebanon; ông tuyên bố “kỷ nguyên bắt nạt và cưỡng ép đã qua”.
Các cuộc đàm phán dự kiến sẽ tập trung vào ba vấn đề: mở hoàn toàn eo biển Hormuz, kiềm chế chương trình hạt nhân tranh cãi của Iran và đạt thỏa thuận vĩnh viễn chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, khoảng cách giữa lập trường hai bên về mỗi điểm vẫn rất lớn. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran “đã tiếp nhận và đang xem xét các quan điểm của phía Mỹ”, đồng thời nhắc lại yêu cầu giải phóng các tài sản bị đóng băng và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển Iran.
Khoảng cách giữa tuyên bố “đàm phán đã hết” ngày 08/7. và việc đồng ý nối lại chỉ 48 giờ sau phản ánh một quy luật đã lặp lại nhiều lần trong cuộc xung đột này. Đây không phải lần đầu ông Trump phát tín hiệu cứng rắn với Iran, rồi nhanh chóng lùi bước và thay đổi quyết định — hồi tháng 4, ông cảnh báo rằng “cả một nền văn minh sẽ lụi tàn trong đêm nay” nhưng rồi rút lại đe dọa sau thời hạn do chính mình đặt ra. Mỗi lần tuyên bố cứng rắn và mỗi lần đổi ý đều làm mờ thêm ranh giới giữa đòn tâm lý và cam kết thực sự — điều mà cả đồng minh lẫn đối phương đều đang phải đối mặt khi ngồi vào bàn đàm phán
Ninh Lý (tổng hợp)