Washington – Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo thời điểm tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng biển và vùng ven biển Iran, sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump.
- Phú Quốc dừng nhiều ca nô, tàu du lịch sau vụ chìm tàu
- Chín tỉnh xác minh điểm thi, thêm 15 người bị khởi tố ở Tuyên Quang
- Vợ chồng gánh củi ở Quảng Nam nuôi 8 con thành thạc sĩ, tiến sĩ
Theo CENTCOM, lệnh phong tỏa có hiệu lực từ 20h ngày 14/7 theo giờ GMT, tương đương 3h ngày 15/7 giờ Việt Nam, diễn ra sau khi Tổng thống Trump tuyên bố trên Truth Social ngày 13/7 rằng Mỹ sẽ khôi phục biện pháp này và thu phí tàu hàng qua eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngay sau đó lên tiếng trên mạng xã hội, phản bác cách Washington đặt vấn đề “bảo vệ” tuyến hàng hải này.
CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ sẽ kiểm soát các tàu di chuyển đến hoặc rời khỏi cảng và khu vực duyên hải Iran, đồng thời tiếp tục bảo đảm quyền tự do hàng hải cho các phương tiện không vi phạm lệnh phong tỏa. Đây là lần thứ hai biện pháp này được áp dụng, sau đợt đầu tiên kéo dài từ 13/4 đến 18/6, giai đoạn mà lực lượng Mỹ đã điều hướng hơn 140 tàu tuân thủ, vô hiệu hóa 9 tàu không chấp hành và để hơn 50 tàu chở hàng viện trợ nhân đạo đi qua khu vực.
Thông báo được đưa ra trong bối cảnh Mỹ lần đầu sử dụng xuồng không người lái tấn công cảng Bandar Abbas của Iran, còn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã nhắm vào các cơ sở quân sự Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Jordan để đáp trả. Chuỗi tấn công diễn ra liên tiếp trong ba ngày trước đó, khiến thỏa thuận ngừng bắn ký hồi giữa tháng 6 giữa hai nước gần như không còn hiệu lực trên thực địa.
Chuẩn tướng Abolfazl Zolfaghari, người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, tuyên bố lực lượng vũ trang nước này sẽ không cho phép Mỹ can thiệp vào việc quản lý eo biển Hormuz trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Về đề xuất thu phí 20% giá trị hàng hóa mà ông Trump đưa ra, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội X: “Tổng thống Mỹ hoàn toàn đúng. Ai bảo đảm an toàn cho tàu bè qua eo biển Hormuz thì xứng đáng được bồi hoàn.”
Quyết định của ông Trump cũng đẩy Mỹ lún sâu hơn vào một cuộc xung đột vốn không được lòng dư luận trong nước, trong bối cảnh bầu cử quốc hội giữa kỳ sắp diễn ra và nhiều nghị sĩ Cộng hòa lo ngại đảng này có thể mất quyền kiểm soát Hạ viện nếu chiến sự với Iran kéo dài. Giá dầu Brent trong khi đó tăng mạnh ngay sau thông báo, phản ánh mức độ bất định mà giới đầu tư năng lượng nhìn nhận về khả năng thực thi lệnh phong tỏa lần này.
Giới phân tích cho rằng chiến lược gia tăng áp lực quân sự khó buộc Tehran nhượng bộ, bởi Iran từng cho thấy sẵn sàng đối đầu và chịu tổn thất thay vì đầu hàng trước sức ép. Khoảng cách giữa tuyên bố “bảo vệ Hormuz” của ông Trump và một cơ chế thực thi mà ngay chính đồng minh vùng Vịnh của Mỹ cũng chưa được thông báo cụ thể, là điều cần được nhìn thẳng khi hai bên tiếp tục các đợt tấn công trả đũa lẫn nhau.
Hồng Sơn (tổng hợp)